خرید کتاب سکه طلا
تاریخ دریافت خبر:
دیدنی های بیرجند؛ از کلاه فرنگی تا بند عمر شاه (قسمت اول)

شهر بیرجند با قدمتی دیرینه و باستانی از جمله شهرهای دیدنی در خراسان جنوبی است. برای آشنایی با دیدنی های این شهر با کجارو همراه باشید.

تاریخچه شهر بیرجند

شهر بیرجند مرکز استان خراسان جنوبی و مرکز شهرستان بیرجند در شرق ایران است. این شهر اولین شهر در ایران است که دارای سازمان آب رسانی بوده و بنگاه آب لوله بیرجند به عنوان اولین سازمان آب رسانی ایران شناخته می شود. همچنین دومین شهری در ایران است که در سال ۱۳۰۲ و پیش از تهران، از لوله کشی آب شهری برخوردار شد.

مدرسه شوکتیه این شهر، سومین مدرسه آموزش به سبک جدید، بعد از دارالفنون و رشدیه تبریز است. به علت موقعیت سیاسی و استراتژیک شهر بیرجند، سومین فرودگاه کشور در سال ۱۳۱۲ پس از قلعه مرغی و بوشهر، در این شهر ساخته شد و تا پیش از جنگ جهانی دوم، دو کنسولگری انگلستان و روسیه در بیرجند، مشغول فعالیت بوده اند.

وجه تسمیه

نام اصلی این شهر، بیرجند است که به صورت های برج اند، برجن، برکن و بیرگند نیز در نوشته آمده است.

پنج وجه تسمیه برای بیرجند بیان شده است: بیرجند یعنی نصف شهر/نیم شهر؛ بیرجند یعنی شهر بلند؛ بیرجند یعنی شهر چاه؛ بیرجند یعنی شهر طوفان؛ بیرجند یعنی برزن. آقای رجبعلی لباف خانیکی در مقاله خود تحت عنوان «تاملی در نام بیرجند»، بیرجند را مرکب از دو جز «بئر» و «جند» می داند. «بئر» در پارسی باستان به معانی رعدوبرق، صاعقه و طوفان و «جند» که معرب «کند» است به زبان فرارودی به معنی مکان و شهر آمده است. با توجه به نام های مناطق و شهرها در خراسان بزرگ، مانند تاشکند، خجند، سمرقند و …، این وجه تسمیه درست تر به نظر می رسد.

بنا به روایتی، بیرجند، احتمالا در اواخر حکومت ساسانیان و توسط زرتشتیان یزدی و کرمانی به عنوان منزلگاهی در حاشیه کویر و در مسیر عبور از کویر به سمت شمال خراسان بزرگ و ماوراءالنهر بنا شده است.

همچنین علاوه بر وجود گورستان های زرتشتی ها در اغلب روستاها و نیز وجود آتشکده های سفلی و علیا که دال بر قدمت تاریخی این منطقه است، نام برخی از روستاهای اطراف شهر بیرجند دارای ریشه پهلوی و اساطیری هستند، مانند گیو، سهراب، ماژان، سلم آباد، درخش، خراشاد، رودک، دستجرد، چاج، چهکند، جمشیدآباد و …

بنای تاریخی خواجه خضر

بیرجند

بنای تاریخی خواجه خضر یکی از آثار تاریخی ارزشمند استان خراسان جنوبی و شهرستان بیرجند است. به دلیل این که در زمان ساخت این بنا اطراف آن آرامگاه بوده ارزش فراوانی جهت ادای نماز میت و مراسم تدفین برای اهالی در بافت شهری داشته است. بنای مزبور دارای دو بانی به نام های خواجوی و منصف بوده است و زمان ساخت آن به دوره قاجاریه برمی گردد. در مجموع شیوه طراحی بنا به صورت تک ایوانی است و با نمای آجری که به شکل خفته راسته چیده شده است.

موزه مشارکتی مردم شناسی

بیرجند

موزه مشارکتی مردم شناسی بیرجند با مشارکت بخش خصوصی در خانه تاریخی اعتمادی نیا واقع در بافت تاریخی بیرجند در دهه فجر سال ۱۳۹۱ راه اندازی و افتتاح شد.

این مجموعه شامل انواع لوازم معیشتی، ابزار و وسایل حرف سنتی و صنایع دستی، انواع پوشاک، ظروف و سایر لوازم زندگی و بازی های محلی و…. است.

موزه میراث پهلوانی

بیرجند

موزه میراث پهلوانی در سال ۱۳۸۵ در زورخانه قدیمی امیرعرب مشهور به «زورخانه لوب اند» افتتاح شد.

سابقه زورخانه امیر عرب به بیش از ۲۰۰ سال می رسد که در آن زمان فقط یک زورخانه در محله «لب بند» و در فاصله دو بند معروف «حاجی محمدجعفر» و «باروت کوبان» در یک کوچه فرعی واقع بوده است که با نام زورخانه لب بند (در لهجه محلی «لوب اند») مشهور بوده و اکنون به نام زورخانه امیر عرب فعال است. بنای تاریخی زورخانه امیر عرب از دیرباز محل ورزش پهلوانان نامدار بوده است تا اینکه در سال ۱۳۸۰ ساختمان جدید این زورخانه به بهره برداری می رسد و فکر ایجاد موزه و نمایشگاهی دائمی از مواریث پهلوانی و ورزش باستانی در بنای تاریخی مذکور قوت می گیرد.

موزه حیات وحش

بیرجند

موزه علوم و تاریخ طبیعی بیرجند که سابقا در باغ و عمارت شوکت آباد دایر بود در هفته میراث فرهنگی سال ۱۳۸۷ به مجموعه اکبریه انتقال یافت و با عنوان «موزه حیات وحش» در مجموعه باغ اکبریه افتتاح شد.

در این موزه گونه هایی از حیات وحش اعم از بومی و یا غیربومی در قالب چند مجموعه ارائه شده است، همچنین نمونه های شاخص و نادری از پوشش جانوری منطقه جنوب خراسان، به ویژه بیرجند نیز به نمایش درآمده است.

موزه مردم شناسی

بیرجند

این موزه گوشه ای از معیشت، مشاغل و حرف منطقه جنوب خراسان که در گذشته ای نه چندان دور مرسوم بوده و اکنون منسوخ شده، به نمایش گذاشته شده است. قدمت اشیای موجود در آن حدود یک صد سال است.

از بخش های مختلف این موزه می توان به غرفه مراسم عروسی، کشاورزی، سبدبافی، سفالگری، عطاری، کفاشی، دستاسی، آهنگری، حکیم باشی، سلمانی، نخ ریسی و پارچه بافی اشاره کرد که در قالب مانکن هایی به نمایش گذارده شده اند.

محله چهار درخت

بیرجند

محله چهار درخت قدیمی ترین و معتبرترین محله شهر بیرجند نیز بود، چراکه این محله به عنوان نقطه مرکزی شهر، دارای مساجد، حمام، آب انبار و میدانچه بوده است.

وجه تسمیه نام این محله؛ البته از نظر ریش سفیدان محل، وجود چهار درخت نارونی است که در چهار طرف میدان محل قرار داشته و به همین خاطر به میدان و محله چهار درخت شهرت یافت.

محله چهار درخت بیرجند در سال ۱۳۷۱ از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره ۲۳۶۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

مسجد چهار درخت

بیرجند

مسجد جامع چهار درخت یکی از آثار قدیمی محله چهار درخت شهرستان بیرجند است. طبق کتیبه موجود در مسجد، این بنا در سال ۱۳۴۹ قمری مرمت شده و می توان گفت این اثر مربوط به اواخر دوره صفویه است.

مسجد چهار درخت به عنوان یکی از مساجد معتبر فقط در حد یک شبستان طراحی و ساخته شده است. مسجد در سال ۱۳۷۸ از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با شماره ۲۴۰۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

بند عمر شاه

بیرجند

این بند تاریخی در فاصله دو کیلومتری جنوب غرب بیرجند با جهت شرقی-غربی در مسیر رودخانه ای فصلی در داخل رشته کوه باقران بنا شده است. این سد با هدف ذخیره آب و مهار سیلاب ها با مصالح آجر، سنگ و ملات ساروج ساخته شده است. این سد از سازه های آبی متعلق به دوره قاجار و زمان حکمرانی حشمت الملک (نیمه دوم قرن ۱۳ هجری قمری) است. این بند در سال ۱۳۶۷ از سوی اداره کشاورزی مورد بازسازی قرار گرفت که این امر موجب مخدوش شدن چهره تاریخی این اثر شد.

منبع seeiran برچسب‌ها جاذبه گردشگری مکان های دیدنی بیرجند

لینک کوتاه: betanews.ir/news/394005

خبر فوق مربوط به رسانهکجارو می باشد و جستجوگر هوشمند بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم