خرید سکه کلکسیونی
تاریخ دریافت خبر:
دوران سپری شده کاسترو و چریک‌ها رضا صادقیان

قبل از مرگ کاسترو، بخش عظیمی از آرمان های او و همراهان وی و کسانی دیگر که دل در گرو رفتار و اندیشه های مارکسیستی و دیگر رهبران چپ گرای جهان داشتند مردند، او آخرین نیست ولی تاثیر او را نمی توان نادیده انگاشت. کاسترو ماند تا مرگ تک تک آرمان های خودش را شاهد باشد. گورباچف تبلیغ گر کالا شده و انگار نه انگار او روزگاری رهبر اتحاد جماهیر شوروی بوده است، چریک های سال های نه چندان دور اکثرا در آمریکا اقامت گزیدند و نشانی از آن اندیشه ها و خواسته ها در گفتار و رفتارشان نیست، حکومت های کمونیستی یکی بعد از دیگری سرنگون شدند، اتحاد جماهیر شوروی با آن همه تبلیغات گوش خراش آنچنان فرو پاشید که شهروندانش همچنان سال های قحطی و بی نانی و گرسنگی را فراموش نکردند و همه این ها را فیدل با چشم هایش دید.

اگر کاسترو و شماری از چپ گرایان در جهان امروز با اندیشه جنگ های پارتیزانی و چریکی زنده هستند به دلیل ماندگار شدن در نظم خود ساخته است. با جنگ چریکی آغاز کردند، نظمی را ویران ساختند و خود نظمی مستحکم تر بنا نهادند و با همان نظم موفق شدند جان خودشان را از گرداب هزاران ترور و توطئه نجات دهند و هر زمان احساس کردند سایه بی اعتمادی در کنارش پرسه می زند صدها نفر را به بازداشت های طولانی مدت محکوم نمودند تا جانشان همچنان حفظ شود. گویا خیلی زود آگاه شدند با اندیشه چریکی و بی ارزش شمردن جان انسان نمی توان حکمرانی کرد، آنقدر به مسئله نظم و برقراری امنیت اهمیت دادند که جایی برای دیگر مسائل باقی نماند.

کاسترو برآمده از دنیای پرتلاطم دهه 50 و اوایل دهه 60 میلادی است. روزگاری که کسانی مانند "رژی دبره" تدریس در دانشگاه سوربن فرانسه و شاگردی کردن لویی آلتوسر را رها کرد و کوله بار سفر به هاوانا بست تا تجربیات دست اول جنگ چریکی را تئوریزه کند، موفق هم شد. کتاب دبره تا سال های سال اثر بالینی چریک های جهان بود، کاسترو آنقدر موفق بود تا تصویری همه جانبه از نبردهای خیابانی کوبا به دبره انتقال دهد و او از دل این حرفها جنگ چریکی را به صورت اندیشه ایی که همه جا قابلیت پیاده شدن را دارد به دیگران انتقال دهد.

کتابی که بزرگترین و عظیم ترین تاثیر را روی اندیشه های کسانی همچون مسعود احمد زاده، حمید اشرف، امیرپرویز پویان، بیژن جزنی، مصطفی شعاعیان و حمید مومنی باقی گذاشت. همه این چریک ها جانشان را بر سر خواسته هایشان از دست دادند، شاید برای اینکه تجربه کوبا را اشتباه درک کرده بودند و به عبارتی تجربه را ناقص دریافت کرده بودند، ولی کاستروها در این برگ ریزان جان چریک ها استوار ماندند.

در روزگاری که به گفته حمید اشرف عمر یک چریک کمتر از شش ماه بود، کاسترو موفق شده بود نظم خود را در کوبا برقرار سازد و عمر چریک را مادام العمر کند و این دستاورد را نمی توان فراموش کرد. اکثر کسانی که همچنان در کوچه پس کوچه های شهرها با ماموران نظامی می جنگیدند و کشته می شدند چشمشان به فیدل بود، کسی که از تعقیب و گریز در کوچه ها به کاخ پر عظمت قدرت رسیده بود. همین برقراری نظم و رفتن به سمت نظم خود خواسته و آرمانی-انسانی جامعه بی طبقه آنقدر برای چریک های جهان جذابیت داشت که چشمان خودشان را بر روی تقدیم کردن جانشان برای همیشه فراموش کنند و در پی استقرار نظم آرمانی شان بی امان بدوند.

کاسترو در چنین اوضاعی کاسترو شد. جذابیت عکس های او با عینک امروز و فراگیر شدن اندیشه سرمایه داری چندان معنا ندارد. دیدن مردی سالخورده با سیگاری بر لب و حرف های انقلابی برای ببننده سریال های پر رنگ و لعاب بی کشش است. فاقد جذابیت است. حوصله انسان مدیا محور و بی آرمان را به سر می برد؛ ولی اگر چند سال و بلکه چنده دهه در تاریخ به گذشته سفر کنیم صلابت بی چون و چرای او را بهتر از امروز درک می کنیم. به روزگاری می رسیم که بخش جدانشدنی هویت او را در سیگار برگ کوبایی مشاهده کنیم، به زمانی که حلقه های دود سیگارش برای خیلی ها دوست داشتنی و قابل تقلید بود، حتی نحوه راه رفتن و ایستادن ها او دیوانه وار عاشقانه بود.

شاید آن جذبه ما را هم درگیر خودش کند، او متعلق به دوره بی نظمی، آشوب و آرمان است. دورانی که برای رسیدن به قدرت و برقرار ساختن نظم باید از جان خود گذشت و با آگاهی به سوی مرگ رهسپار شد. کاسترو اما در زمان متوقف شد، او با تمام قدرت در مقابل تغییرات ایستاد. حتی به اندیشه های مارکسیستی پایبند نماند، دیگران هم استوار نماندند، همه با ندای جامعه بی طبقه آمدند ولی با بدترین رفتارها مردم را آزار دادند و به سویی گام برداشتند که گرسنگی، فقر و زندگی دشوار بخشی جدانشدنی از شهروندان کشور کوبا، شوروی، رومانی و... شد.

گویا واقعیت های جامعه به جای آنکه آنان را به پذیریش تغییرات وادارد در زمان منجمد کرد. به جای حرکت به سوی رفع دشواری ها و گرفتاری ها جامعه ای ساختند همیشه گرسنه، محتاج و گرفتار هزار و یک بدبختی. در چنین شرایطی صدها هزار شهروند جانشان را برمی دارند و به سویی دیگر می روند. کاسترو حتی دالان تاریخ و مسیر تاریخ را مسدود کرد، اگر در اندیشه مارکس تاریخ گام به گام به سوی جامعه بی طبقه می راند، کاسترو با تمام قدرت و با همان رفتار چریک محور تاریخ را در کوبا متوقف کرد، سیاست های او مردم را مجبور ساخت برای لقمه نانی مانند چریک های دهه 60 در کوچه بدوند. نمای ماشین ها، خانه ها، کالاهای مصرفی و بخشی از ادبیات حاکمان کوبا و نزدیکان وی بازنشانی این ایستادن در زمان است!

لینک کوتاه: betanews.ir/news/393590

خبر فوق مربوط به رسانهبهار نیوز می باشد و جستجوگر هوشمند بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم