خرید کتاب سکه طلا
تاریخ دریافت خبر:
ابوالفضل حسن‌آبادی، مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی می‌گوید: توجه به تاریخ ایران برای عبرت‌آموزی تاریخی و ایجاد هویت تاریخی برای شخصیت‌بخشی اسلامی و ایرانی ملت ایران مورد توجه مدرس بود، وی می‌گفت: «ایرانی مسلمان باید مسلمان و ایرانی باشد، ایرانی باید خودش ایرانی و سیاستش هم ایرانی باشد.» دیدگاه مدرس درباره تاریخ ایران و عبرت‌آموزی و ایجاد هویت تاریخی/ یادداشت ابوالفضل حسن‌آبادی خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)- دکتر ابوالفضل حسن آبادی، دکترای تاریخ محلی و مدیریت اسناد و مطبوعات آستان قدس رضوی: مدرس در زمره معدود شخصیت های دوره معاصر است که زندگی وی از جنبه های مختلفی قابل بررسی است و افرادی که درباره مدرس در قالب های گوناگون به اظهارنظر پرداخته اند، نتوانسته اند خدشه ای به حیات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، مذهبی و فرهنگی اش وارد کنند. بررسی کتاب ها و مقالات نگارش یافته درباره وی بیانگر آن است که بخش هایی مهمی از زندگی اش در ابعاد مختلف تحت تاثیر نگاه و شرایط سیاسی خصوصا پس از پیروزی انقلاب قرار گرفته است و به ویژه به خاطر نامیده شدن روز شهادتش به روز مجلس، جایگاه انقلابی و نطق های سیاسی اش از اهمیت بیشتری برخوردار شده است.

در تایید این مدعا اظهار نظر ملک الشعرای بهار درباره وی هنوز هم صادق و جاری است که «مدرس تاکنون در ایران بیشتر به عنوان یک سیاستمدار شناخته شده است و به عنوان یک روحانی وارسته که در عالم سیاست از پاره ای تیزهوشی ها و نبوغ فوق العاده ای برخوردار بوده و در عین حال از خلوص و ایمان و نستوهی در درجه عالی بهره مند بود، شهرت یافته است؛ یعنی مدرس صرفا به نام یک شخصیت سیاسی زاهد مخلص شناخته شده است. اما مدرس فقط این نیست، مدرس قبل از آنکه یک سیاستمدار و یک سیاست شناس باشد، یک دانشمند اصولی سترگ، و یک فقیه برجسته و بزرگ است، یکی از شخصیت های بزرگ ایران که از فتنه مغول به بعد نظیرش بدان کیفیت و استعداد از حیث صراحت لهجه و شجاعت ادبی و ویژگی های فنی در علم سیاست و خطابه و امور اجتماعی دیده نشده سید حسن مدرس اعلی الله مقامه است.» در این ناشناختگی برخی از جملات و اظهار نظرات باقی مانده از مدرس دربردارنده نکات عمیق سیاسی، اخلاقی است که در زمان حال نیز می تواند مورد استفاده آحاد جامعه و از جمله نمایندگان مجلس قرار گیرد.

توجه مدرس به تاریخ و داشتن تفکر تاریخی خصوصا در ارتباط با جامعه از ویژگی های بارز ناشناخته اوست. در جایی می گوید: «وقتی به اصفهان رسیدم به خواندن تاریخ هند و چین را علاقه مند شدم، در این باره کتاب و نوشته بسیار کم بود. ناچارا سراغ کسانی رفتم که در این مملکت ها بوده اند و چیزهائی از آنجا می دانند» و یا «خواندن و شنیدن تاریخ برایم این مطلب را روشن کرد که باید به علم سیاست بیشتر فکر کنم.» توجه به تاریخ ایران برای عبرت آموزی تاریخی و ایجاد هویت تاریخی برای شخصیت بخشی اسلامی و ایرانی ملت ایران مورد توجه مدرس بود و می گفت: «ایرانی مسلمان باید مسلمان و ایرانی باشد، ایرانی باید خودش ایرانی و سیاستش هم ایرانی باشد.» وی علی رغم اهمیت و شانی که برای نمایندگان مجلس قائل بود اما حدودی نیز برای آن در ارتباط با مردم قائل بود. «جامعه باید بداند خودش متحرک و عامل است، حسنات و سیئات عملش هم مربوط به خود اوست. صلاح مملکت و دیانتی ما نیست که در همه امور خود را وکیل ملت بدانیم. اگر توانستیم برایشان کاری انجام می دهیم چون وظیفه شرعی ما است که به آنان خدمت کنیم و اگر نتوانستیم آنها خودشان می دانند که چه بکنند و چه نکنند.»

دیگر از خصائص کمتر پرداخته شده درباره مدرس توجه به تدبیر، استفاده از عقل و در عین حال پرهیز از قضاوت زودگذر و صلح آرامش در بررسی مسائل است. «نگهداشتن این زمین و تبدیل آن به کشتزار و مصون داشتنش از تجاوز همسایه و غیره با تدبیر و سیاست میسر است، باید ملتی در مملکت بوده، زندگی کند تا بتوان با اتکا به دلبستگی های مذهبی و ملی و وطنی، آنان را برای حفظ و آبادی زمینشان و خانه شان و ایمانشان تشویق و ترغیب کرد. تلاش و حرکت جامعه برای رسیدن به کمال انسانی و آزادگی، زمانی بهترین نتیجه را به بار می آورد که با عقل و تدبیر آغاز و به آزادی ختم شود. جامعه در پناه صلح و آرامش پیروزی های بزرگی را به دست می آورد که در نتیجه جنگ نابود می شود، کلیه عوامل فساد اخلاق، از کار افتادن نیروهای فعال و خلاق، از هم گسیختی شیرازه حیات جامعه و فقر و جهل اجتماعی نشانی از پیدایش جنگ هاست.»

در کنار محدودیت برای شان نمایندگی بر عملگرایی، رعایت آزادگی، عدم استفاده ابزاری از دین و پرهیز از پرداختن به هر مطلبی در شئونات مختلف تاکید داشت: «امور مملکت با اظهار عقیده و ایراد حل نمی شود. باید به عمل پرداخت و دیانت ما عین سیاست ماست و سیاست ما عین دیانت ما… منشأ سیاست ما دیانت ما است، باید توازن عدمی را نسبت به همه مراعات کرد نه توازن وجودی یعنی شما برای خودتان ما هم برای خودمان. قومیت قوم از حفظ جامع آن قوم است. اگر من نسبت به بسیاری از اسرار آزادانه اظهار عقیده می کنم و هر حرف حقی را بی پروا می زنم برای آن است که چیزی ندارم و از کسی هم نمی خواهم، اگر شما هم بار خود را سبک کنید و توقع را کم نمایید آزاد می شوید باید جان انسان از هرگونه قید و بندی آزاد باشد تامراتب انسانیت و آزادگی خویش را حفظ نماید و یا برای پیشبرد مقاصد خودمان نباید از سلاح برنده دین و تبلیغات مذهبی استفاده نمود. چون اگر با شکست مواجه شویم، اعتقادات مردم متزلزل می شود.»

توجه به مقتضیات زمان حال و تطبیق خود با نیازهای روز فارغ از قضاوت دیگران مدرس را تبدیل به نماینده ای ایران دوست و مترقی کرده بود که ضروریات و منافع کشورش در هر حال برای او اهمیت ویژه ای داشته است. برخی از موضوعات نطق های وی نقش مردم در عمران و آبادی کشور، ایجاد کارخانه با سرمایه مردم و نظارت دولت، تعیین حدود و میزان قروض دولت به اشخاص، برنامه کار دولت ها، آزادی فکر و اندیشه و اختیارات دولت ها، ایجاد راه آهن، راه آهن و نقش آن در اقتصاد، ایجاد مدارس ابتدائی و متوسطه در روستاها، تخصیص 5 درصد بودجه معارف برای مدارس روستائی، ایجاد کلاس سوادآموزی بزرگسالان (اکابر)،تعیین اشل (رتبه کارمندان) و تعیین میزان حقوق آنان، ایجاد جنگل ـ تبدیل اراضی بایر به جنگل، آزادی گفتار، اولویت بکارگیری متخصصین ایرانی، ارزش دادن به علم و تخصص ایرانی ها، علل خانه نشینی صاحب نظران و دانشمندان و متخصصین ایرانی، دادن امتیازات معادن به اهالی ایران، پست و هواپیمائی، بستن سدها،خلع سلاح عمومی نمونه دیدگاه های مترقی وی است.

جملاتی از او که به نقل از کتاب زرد آمده بیانگر عمق دیدگاه استراتژیک فکری او است: «اعماق فضا و اقیانوس ها محل توجه و هدف اصلی آینده خواهد شد، بشر آینده همه هم و غم خود را متوجه این دو فضای خالی خواهد کرد، ما باید خود را برای چنین روزگاری آماده کنیم.» تز فکری او در القا ترس از دولت های بیگانه در نوع خود جالب است: «نکته مهم این است که ما را هم از انگلستان و یا دول قدرتمند دیگر ترسانده اند و در حقیقت ایرانیان بچه ترس شده اند.» از نظر مدرس با اتکا به ملت و روابط صحیح ملت و دولت می تواند زمینه پیشرفت کشور را فراهم کند. «ملت ما از حکومت نترسد و حکومت از ملت وحشت نداشته باشد و هر دو به هم اطمینان داشته باشند و ایران خواه و اسلام خواه باشند.»

در مجموع شاید این جمله که مدرس، مدرس است و در زمان و بافت مکانی وی کسی بهتر از او و مانند او نمی توانسته نسبت به مسائل واکنش داشته باشد، کامل ترین تعریف از شخصیت سیاسی، تاریخی، اجتماعی و مذهبی وی باشد.

لینک کوتاه: betanews.ir/news/393574

خبر فوق مربوط به رسانهخبرگزاری کتاب می باشد و جستجوگر هوشمند بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم