تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
توسعه پایدارهفته "علم در خدمت صلح و توسعه" که به مناسبت ۱۰ نوامبر(روز جهانی علم) از سوی انجمن ترویج علم ایران و سایر نهادهای متولی علم گرامی داشته می شود، هفته ای است که در آن کشورهای مختلف جشنواره های گوناگونی برگزار کرده و به این بهانه، پیوند نجات بخش بین علم و صلح و خدمات علم در زمینه دستیابی به توسعه پایدار را یادآور می شوند.

« روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه فرصتی در اختیار ما می گذارد تا بار دیگر توان علوم مختلف را برای ساختن جهانی بهتر تأیید کنیم. یافتن راه حل برای چالش هایی که امروزه غیرقابل کنترل به نظر می رسد در سایه نوآوری، پژوهش علمی و هوش و استعداد بشری امکان پذیر است. علم بهترین سرمایه ما برای حمایت از توسعه فراگیر و منصفانه است، ضمن آن که با توجه به محدودیت های بیوفیزیکی کره زمین و عدم قطعیت های موجود نیز بهترین سرمایه ما برای استقرار پایداری در جهان به شمار می آید.»

به گزارش ایسنا، متن فوق بخشی از پیامی ست که از سوی ارینا بوکوا، مدیر کل یونسکو به مناسبت "روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه" در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۲ (۲۰ آبان ۱۳۹۱) قرائت شده است. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) از سال ۲۰۰۱ (۱۳۸۰)، روزی را به این عنوان، نام گذاری نمود که به مناسبت آن در جوامع علمی و دانشگاهی سراسر جهان جشنواره های مختلفی برگزار می شود.

آنچه گرامیداشت این روز یادآور آن است، نقش مهم علم در جامعه و نیاز به درگیر کردن عموم گسترده تری از مردم در مباحثات و پیشرفت های علمی است. واقعیت این است که علم امروزه بیش از پیش با زندگی مردم عجین شده است. افزایش تعداد دانشجویان در مراکز آموزشی و پژوهشی، افزایش کتاب های علمی، نشریات ادواری علمی، راه یابی محتوای علمی به تلویزیون، شبکه های اجتماعی و ... گواهی بر این موضوع است.

انتقال علم از لایه های بالاتر و تخصصی جامعه به لایه های پایین تر و عموم که تحت عنوان ترویج علم از آن یاد می شود، امری است که بر عهده برخی نهادهای ترویجی در جامعه از جمله موزه ها، مراکز علمی،نمایشگاه ها، جشنواره های علمی، همایش ها، انجمن های علمی و رسانه ها است.

اما این موضوع از چه جهت اهمیت دارد؟ سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) برخی اهداف نام گذاری روزی به این نام را افزایش آگاهی در خصوص نقش علم برای رسیدن به جوامع صلح آمیز و پایدار، توسعه همبستگی ملی و بین المللی برای به اشتراک گذاشتن علم بین کشورها، تجدید تعهد ملی و بین المللی برای استفاده از علم در راستای منافع جوامع و جلب توجه و حمایت نسبت به چالش های پیش روی علم عنوان کرده است.

به عبارت دیگر چنان چه مردم در زندگی خود پذیرای علم باشند، کیفیت زندگی خود را ارتقاء خواهند داد و از طرف دیگر می توانند حامی پیشرفت علم در جامعه باشند. با در نظر گرفتن این موضوع که یافته های علم محصول همکاری اجتماعی بوده و به اجتماع تعلق دارند، این حمایت و نگرش مثبت نسبت به علم می تواند پیشرفت جامعه و توسعه آن را رقم بزند.

با این حال باید توجه داشت که در اهداف نام گذاری این روز از سوی یونسکو، بر مفاهیم صلح، توسعه پایدار و به اشتراک گذاری علم بین ملت ها تأکید شده است. به عبارتی پیشرفت در این عرصه یک امر انحصاری تلقی نشده و باید به گونه ای باشد که همه ملت ها از آن بهره مند شوند. این موضوع ضرورت از بین رفتن شکاف آگاهی و افزایش عدالت آموزشی را بیش از پیش یادآوری می کند، ضمن آن که در گرو تحقق این عدالت است که موجبات صلح و آشتی بین کشورها فراهم می شود.

نکته دیگر که در این نام گذاری بر آن تأکید شده، علم در خدمت توسعه پایدار است. توسعه پایدار ناظر بر محدودیت های بیوفیزیکی کره زمین و فرآیندی است که آینده ای مطلوب را از طریق حفظ منابع تجدیدناپذیر، برای بشر رقم می زند. به عبارتی چنانچه توسعه پایدار محقق شود، شرایطی فراهم می آید که در آن استفاده از منابع و رفع نیازها، یکپارچگی، زیبایی و ثبات نظام های حیاتی را بر هم نزده و زندگی نسل های آینده بر روی این کره خاکی را ممکن می سازد. بی جهت نیست که امروزه ملت ها علم و سرمایه علمی را برای دستیابی به اهداف محیط زیستی به کار گرفته اند.

بنابراین پیشرفت علم نمی تواند انحصاری باشد، چنانکه تنیدگی علم با قدرت نیز امروزه به عنوان یکی از چالش های اساسی نهاد علم مطرح شده است. خاصیت انباشتگی علم ایجاب می کند که متعلق به همگان باشد، موجبات صلح و توسعه پایدار را فراهم آورد و جهان بهتری را برای آیندگان رقم بزند.

انتهای پیام

   #عدالت #پژوهش #اجتماع

محتوای خبر «علم و صلح، پیوندی نجات بخش برای بشر» را در سایت «ایسنا» ببینید