تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
یک کارشناس مسائل اقتصادی معتقد است اگر اروپایی ها به حمایت از ایران ادامه میدهند یک بخش آن به فضای حیثیتی خود آنها بر می گردد.
گروه بین الملل نامه نیوز: هر چه به آبان ماه یعنی روزهای موعود اعمال تحریمهای نفتی نزدیک می شویم این مسئله بیشتر مطرح می شود که در بازار نفت ایران و همین طور بازار نفت جهان چه اتفاقی خواهد افتاد. ترامپ چه اندازه قدرت هواهد داشت نفت ایران را در شرایط بحرانی قرار دهد و مانع فروش آن شود. برجام منهای آمریکا می تواند به داد نفت ایران برسد و فروش و برگشت پول آن را تضمین کند؟ متغیرهایی در بازار نفت شکل گرفته است که این سوال را به اذهان متبادر می کند که وضعیت نفت و فروش آن به چه شکلی خواهد بود و در ماههای آینده آقای زنگنه با چه چالشهایی روبرو خواهد بود؟
در این باره با هادی حق شناس کارشناس مسائل اقتصادی گفت و گو می کنیم که از نظر می گذرانید.

نظر شما در رابطه با روزهای آینده و تحریمهای نفتی چیست؟ چه اتفاقی می تواند در این حوزه برای ایران بیفتد؟
حتما همه می دانند که بعد از برجام یکی از دستگاه های اجرایی که توانست از ظرفیت برجام استفاده کند، وزارت نفت و به طور مشخص این تدبیر آقای مهندس زنگنه بود که صادرات نفت که به زیر یک میلیون بشکه رسیده بود، در کوتاه ترین فاصله ممکن مجددا صادرات نفت به بالای دو و نیم میلیون بشکه رسید و ظرفیت تولید ایران در پسابرجام هم احیا شد. شرایط فعلی هم متفاوت تر از شرایط تحریم قبلی است و هم اینکه کار شاید از یک نگاه دیگر کمی سخت تر باشد. از این نظر که شرایط متفاوت با تحریم های قبلی است، چون تحریم های قبلی الزام قطعنامه های شورای امنیت را داشت و کشورها مکلف بودند قطعنامه های شورای امنیت را اجرا کنند، اما تحریم های جدید اینگونه نیست، یعنی اگر کشوری اجرا نکند، از منظر حقوق بین الملل و شورای امنیت سازمان ملل مجرم نیست. این بار صرفا بحث قلدری آمریکا مطرح است و آمریکا چون به تنهایی سهم بزرگی در اقتصاد جهان دارد، از این موقعیت ممتاز خودش در اقتصاد جهان و شرکت های بزرگ در آمریکا، دفتر یا کسب و کار دارند، آمریکایی ها استفاده می کنند و شرکت ها را تحت فشار می گذارند که با ایران مبادلات خود را کاهش دهند. نفت نخرند و کالایی نفروشند. لذا این بار کار آقای زنگنه سخت است، از این منظر که عرض کردم. البته شاید بشود به این نکته اشاره کرد که اگر ما در پسابرجام با مشتری های خود و به طور ویژه کشورهای آسیای جنوب شرقی که از ما نفت می خریدند، روابط خود را بیش از اروپایی ها گسترش می دادیم در حال حاضر وضعیت راحت تری داشتیم. بعد از برجام ما به دنبال مشتری های اروپایی رفتیم، شاید اگر آن قضیه یک مقدار کمرنگ می شد، همین اتفاق که توتال از ایران رفت و شرکت چینی به پارس جنوبی آمد، شاید اگر در این باره تدبیر بهتری انجام می دادیم، امروز رجوع مجدد ما به هند و چین ساده تر و آسان تر می شد، ولی به هر حال امروز بخش انرژی ما، بخش وزارت نفت یا وزیر نفت ما طبیعتا با این چالش فروش نفت مواجه است که البته در این یکی، دو ماه گذشته که تحریم ها شروع شده، ما با کاهش میزان فروش مواجه شدیم، هم با کاهش فروش نفت مواجه خواهند شد، هم با کاهش سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز و پتروشیمی مواجه خواهد شد و هم به نظر می رسد که در انتها نفت با توجه به این تحریم هایی که شناورهای ایرانی مشمولش شدند، در این بخش هم به نظر می رسد که وزارت نفت ما دچار مشکل خواهد شد. اینجا بالاخره آقای زنگنه باید با تدبیر گذشته و شرایط تحریمی و پسابرجام از این تجارب ارزشمند قبلی باید استفاده کند که هم بتواند میزان فروش را افزایش دهد و هم میزان صادرات نفت و هم میزان جذب سرمایه در بخش نفت و گاز و پتروشیمی را پیش ببرد.
سوالی که پیش می آید این است که ما در رابطه با برگشت پول نفت، مجبوریم دوباره برویم سمت دورزدن تحریم ها یا وضعیت گذشته حاکم نخواهد بود؟

ما در ارتباط با پول مشکلی نخواهیم داشت، به دلیل اینکه بالاخره ما اگر سالی 50-40 میلیارد دلار، حالا کمتر یا بیشتر با این نرخ های فعلی نفت می فروشیم، بیش از این کالا وارد می کنیم. این کالاها هم کالاهای واسطه ای است، هم کالای مصرفی است، هم کالای سرمایه ای است و بنابراین ما بخشی از نیازهایمان به راحتی توسط همین هند و چین و کشورهای آسیای جنوب شرقی تامین است. ما زمانی نیاز به پول داریم که بخواهیم کالا را از سایر کشورها تامین کنیم، ولی بر اساس اطلاعات و آمار موجود به خصوص در این یک دهه گذشته سهم کشورهای آسیای جنوب شرقی در تامین واردات و نیازهای وارداتی ایران سیر سعودی داشته، لذا برای انتقال پول می شود آن بحث تهاتر کالا به کالا را مطرح کرد. به نظر من این می تواند بخشی از انتقال پول ایران را حل کند.
در رابطه با اروپا چطور؟ آنها به حمایت از ایران ادامه می دهند؟
نیز اروپایی ها به نظر می رسد که این بار اگر پای برجام ماندند، صرفا به این دلیل نیست که ایران پایبند برجام بوده، گرچه این نکته مهمی در منطقه است و نزدیکی ایران در منطقه برای برخی از شرکای اروپایی ها در منطقه بسیار پراهمیت است، اما مسئله مهم تر از نکته ای که ذکر کردم، این است که اگر اروپایی ها از ایران حمایت نکنند، حیثیت آنها در مقابل آمریکایی ها دچار مشکل خواهد شد. بالاخره آلمان با توجه به برخوردی که آمریکا با خود اروپا و یا آلمان دارد انجام می دهد در مورد تعرفه برخی از کالاها، می شود گفت ایران سنگر اولی است در مقابل با آمریکا و لذا اروپایی ها بابت حفظ پرستیژ جهانی خودشان و همچنین حفظ منافع خودشان، به نظر من مجبورند از برجام حمایت کنند که به لحاظ سیاسی تا حالا به نظر می رسد که بهترین موضع گیری ها را کرده اند. این ظرفیت سیاسی ای که وجود دارد، تبدیل آن به منافع اقتصادی دو طرف، هنری است که اروپایی ها باید به خرج دهند، ولی اگر اروپایی ها در قضیه ایران در مقابل آمریکا کوتاه بیایند و همکاری نکنند، به نظر من آمریکا کاری که با چین، با مکزیک، با کانادا و با خود اروپایی ها دارد انجام می دهد، قطعا آمریکایی ها جسورتر خواهند شد، یعنی آن تک قطبی جهان من فکر می کنم بیشتر اینجا خودش را نشان خواهد داد، اگر اروپایی ها نتوانند از منافع خودشان در مقابل ایران حمایت کنند.
از این رو نقش بازیگرانی که ایران با آنها در ارتباط است هر کدام در جای خود مهم است و دیپلماسی نفتی ما می تواند با در نظر گرفتن هر کدام از اینها، هزینه های ایران را برای مقابله با تحریم ها مدیریت کند و از روند ایجاد یک سیستم فلج کننده بکاهد.

   #برجام #شورای امنیت #پتروشیمی #آلمان #چین #هند #اقتصاد جهان #کانادا #سازمان ملل #پارس جنوبی

محتوای خبر «تله بزرگ تحریم نفتی ؛ چگونه باید از «آبان ماه سخت» عبور کنیم؟» را در سایت «نامه نیوز» ببینید