تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
کتابی که نشان می دهد ایرانیان کتاب نمی خوانند/ مهمترین اقدام صادق هدایت برای ایران آیا عمر مردم نگاری سنتی رو به پایان است؟ بزرگترین اقدام صادق هدایت برای ایران چه بود؟ سه علت که در ایران پژوهشگر رشد نمی کند و حکایت کتابی که نشان می دهد ایرانیان کتاب نمی خوانند، مطالبی است که در نشست مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی مطرح شد.

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، «نشست علمی مردم شناسی چیست؛ تجربه مردم شناختی در میدان تحقیق» به همت پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی برگزار شد و مردم شناسان در آن به این پرسش، از خلال تجربه در میدان تحقیق پاسخ گفتند.

در این نشست آیت ا... میرزایی - دکتری جامعه شناسی و عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به بیان نکاتی در خصوص « نقد ساختار آموزشی » برگرفته از کتابی با همین عنوان پرداخت و گفت: آنچه در اینجا ارائه می کنم مطالبی است که مورد پژوهش قرار گرفته و عنوان «اخلاق علم در علوم اجتماعی ایران » گرفته که در واقع اخلاق علم در ایران است.

وی با بیان این نکته که این کتاب فقط در بخش آموزش متمرکز نیست بلکه آموزش ، پرورش، نشر و کاربرد علم در ایران را بررسی می کند، تصریح کرد: همه شما در مورد اشکالاتی که فعالیت های آموزشی پژوهشی ، کاربست علم و نشر آن وجود دارد آشنایی دارید.

این پژوهشگر با طرح این پرسش که در شرایط کنونی ایران چه توقعی از علم دارید و پژوهشگران با این وضعیت چه شاهکاری می توانند داشته باشند؟ تصریح کرد: با این ساختار توسعه نیافته، از بالا به پایین و فضای دستوری نباید انتظار بیرون آمدن پژوهشگر را داشت بلکه باید قدر این عده معدود را که کار می کنند دانست و در صورت توان به آن افزود.

این دکترای جامعه شناسی اظهار داشت: جامعه شناسی علم، به شما نشان می دهد که چه زمینه اجتماعی امکان توسعه علم را فراهم می کند و چه زمینه اجتماعی مانع توسعه علمی می شود.

وی با بیان اینکه ما خودمان نیز در بازتولید این ساختار فاسد نقش داریم و هیچ وقت به نقد آن نپرداخته ایم گفت: ما کنشگرانی هستیم که با هدایت ساختار مشغول خراب کردن خانه خودمان هستیم.

میرزایی تصریح کرد: این کتاب نقدی بر ساختار وزارت علوم در ایران است که وزارت علوم آن را خلاصه کرده و برای مطالعه در اختیار همکاران قرار داده است !که نشان می دهد کسی در این کشور کتاب نمی خواند.

وی گفت: پژوهش رکن و گل سرسبد علم ورزی است و اگر پژوهشی صورت نگیرد کسی نمی تواند آموزش ببیند.

تحقیقات میدانی در دانشگاه ها جدی گرفته نمی شود

جبار رحمانی - عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات اجتماعی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نیز در سخنانی با اشاره اینکه تحقیقات میدانی در دانشگاه ها جدی گرفته نمی شود گفت: اگر تحقیقات میدانی را در انسان شناسی احیا کنیم شاید تمامی مشکلات حل نشود ولی شرایط اولیه ارتقا و بسط انسان شناسی ایجاد می شود.

وی تصریح کرد: گام اول در بسط سنت انسان شناسی این است که تحقیقات میدانی به جایگاه خود برگردد.

وی با بیان این نکته که به جز پژوهشگاه میراث فرهنگی، تمامی نهادهای انسان شناسی آموزشی اند و میدانی نیستند، افزود: عمده فعالیت های میدانی در این حوزه متمرکز بر پژوهشگاه است و اگر بتوانیم تجربه های میدانی پژوهشکده مردم شناسی را با تجربه های آموزشی پیوند بزنیم و امکان آموزش را برای دانشجویان فراهم کنیم راحت تر می توان از سنت انسان شناسی ایران سخن گفت.

آَشناسازی مخاطبان با گنجینه فرهنگ مردم از طریق رسانه ها

فاطمه عظیمی فرد - پژوهشگر صدا و سیما نیز در این نشست با اشاره به نقش رادیو و تلویزیون درتولیدات فرهنگ مردمی، یکی از راههای آشناسازی مخاطبان با گنجینه فرهنگ مردم، را تولیدات رادیو و تلویزیونی دانست و گفت: رسانه ها به ویژه تلویزیون از عواملی هستند که شناخت عناصر هویتی را ممکن می سازند.

وی در ادامه با اشاره به ریشه های فولکلور در ایران از صادق هدایت به عنوان موثر ترین فرد در حوزه جمع آوری فولکلور (باور عامیانه شامل افسانه ها، داستان ها، موسیقی، تاریخ شفاهی، ضرب المثل ها، هزلیات، باورهای عامه و رسوم) یاد کرد.

این پژوهشگر با بیان گوشه ای از خدمات سید قاسم انجوی شیرازی گفت: او برنامه «فرهنگ مردم» را در رادیو ایران بنیاد نهاد، گروهی را به همکاری فراخواند، راه و روش کار را به آنان آموخت، و با پخش برنامه های توضیحی و روشنگر، مردم را نه فقط بر ارزشهای فرهنگی کشور خویش آگاه ساخت، بلکه روح تازه ای در کالبدشان دمید و غرور و سربلندی ایرانی بودن را در آنان زنده کرد.

کار میدانی نیازمند مهارت خاص و ذهنی تحلیلگر

ژیلا مشیری - مردم شناس ، دیگر سخنران این نشست با اشاره به نقش مطالعات میدانی در مردم شناسی گفت: انجام پژوهش مردم شناسی بدون تجربه میدان و زندگی و همراهی با مردمی که قصد پژوهش در فرهنگ آنان را دارید امکان پذیر نیست، گرچه کار میدانی نیز برای رسیدن به پژوهشی کاربردی و قابل استفاده در تصمیم گیری های اجتماعی و فرهنگی نیاز به مهارت خاص و ذهنی تحلیل گر دارد.

وی افزود: پژوهشکده مردم شناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، در دو دهه گذاشته بیشترین پیشرفت در پژوهش و چاپ کتاب را در موضوعات مختلف مردم شناسی کتبی که گاه برای دانشجویان این رشته مرجع هستند، به عهده داشته است.

این پژوهشگر تصریح کرد: چاپ بیش از 200 جلد کتاب چون کتاب های زن و فرهنگ، آیین های شفا، مردم شناسی پزشکی و حقوقی، افسانه های نقاط مختلف ایران، موسیقی شناسی قومی، مجموعات مقالات در حوزه مرگ، نماز و....حاکی از این است که این پژوهشکده در حوزه های مختلف مردم شناسی به پژوهش و بررسی پرداخته است.

به گفته مشیری، انجام ده ها پروژه موظفی و پیمانی در سال های اخیر در این پژوهشکده که اکثر آنها همراه با کار میدانی بوده است، نشان از اهمیت و ضرورت پژوهش میدانی در این پژوهشکده دارد.

محمد مکاری - پژوهشگر پژوهشکده مردم شناسی دیگر سخنران این نشست نیز به بیان گوشه ای از مشکلات پیش روی تحقیقات میدانی در حوزه مردم شناسی پرداخت.

وی پراکندگی موضوعی در تحقیقات مردم نگاری، وسعت جغرافیایی حوزه پژوهش مطالعه مردم نگاری ،به روز رسانی نکردن آموزشهای ضمن خدمت برای ارتقاء کمی و کیفی، کمبود امکانات سمعی و بصری برای مستند سازی، نبود تحلیل اطلاعات و داده های جمع آوری شده در حد لزوم و تلفیق چارچوب نظری و نبود مطالعه مردم شناسی اشیاء را از مشکلات این حوزه عنوان کرد.

سلیم سلیمی موید - پژوهشگر مردم شناسی دیگر سخنران این نشست با طرح این پرسش که آیا مردم نگاری سنتی به پایان راه خود نزدیک شده است، گفت: سال 68که در رشته مردم شناسی وارد دانشگاه شدم هیچ زمانی سخن از کار میدانی نبود و همواره درس ها به صورت تئوریک مطرح می شد.

وی افزود: اساتید دانشگاه به جز تعداد اندک شاید اصلا به میدان نرفته باشند و در نتیجه نمی توانند به پرسش های دانشجویان در مورد نحوه ورود به میدان تحقیق و برقراری ارتباط با مردم پاسخ دهند.

سلیمی در پایان گفت: طبق شرایط پیش آمده دیگر مردم نگاری بصورت گذشته صورت نمی پذیرد و مصاحبه شوندگان دیگر یا فرصت پاسخگویی ندارند یا اطلاعات درست را در اختیار محققین قرار نمی دهند.

همچنین گلفام شریفی - پژوهشگر پژوهشکده مردم شناسی، دیگر سخنران این نشست با اشاره به پژوهشی که در مورد قنات ها در سال 89 انجام داده است به نکاتی در مورد تحقیقات میدانی اشاره کرد و با نمایش فیلمی مستندبه گوشه ای از تحقیقات میدانی اش پرداخت.

انتهای پیام/

   #مردم شناسی #پژوهش #رادیو #تلویزیون #صدا و سیما #حکایت #ضرب المثل