تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
کوروش زارعی - ایوب آقاخانی

سینماپرس: کوروش زارعی مدیر دفتر مطالعات و پژوهش مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری از برگزاری چهارفصل تئاتر ایران در این مرکز خبر داد.

به گزارش سینماپرس، کوروش زارعی مدیر مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری به همراه ایوب آقاخانی مدیر دفتر مطالعات و پژوهش این مرکز و سردبیر فصلنامه صحنه با حضور در پایگاه خبری حوزه هنری به بیان و بررسی آغاز فصل نخست دوره جدید چهار فصل تئاتر ایران این بار در حوزه هنری پرداختند.

زارعی در ابتدای این نشست با اشاره به مشکلات تئاتر شهرستان های کشور در دسترسی به نمایشنامه خوب و مناسب گفت: کمبود نمایش نامه های خوب و موفق در تئاتر ایران همواره محسوس بوده و هست؛ به خصوص در دهه جاری هنرمندان تئاتر کشور با مشکلات بسیاری در دسترسی به نمایش نامه های خوب و مورد نیاز مواجه هستند. این مشکل در شهرستان های کشور که به امکانات تهرانی ها مسلح نیستند بیشتر است. در نتیجه از روزی که در مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری کار خود را آغاز کردم همواره به این موضوع نگاهی دغدغه مند داشته و دارم تا بتوانیم در تربیت نمایشنامه نویس به ویژه در شهرستان ها نقشی را ایفا کنیم. این دغدغه در شهرستان ها و استان ها که به شدت فقر نمایشنامه در آن ها وجود دارد خیلی بیشتر بوده و هست.

وی در ادامه افزود: ما در مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری یک دوره ۹ ماهه نمایشنامه نویسی متمرکز در استان ها به شکل منطقه ای و سراسری برگزار کردیم. پس از برگزاری این دوره، نشست های متعدد تخصصی با ایوب آقاخانی در مورد این موضوع با هدف برگزاری دوره های آموزشی نمایشنامه نویسی با خروجی گسترده تر و بهتر نمایشنامه و تربیت انسانی داشتیم. پس از این جلسات، گفت وگوها و بررسی های بسیار تصمیم گرفتیم تا طرح موفقی که سال های پیش با مدیریت ایوب آقاخانی در نمایشنامه نویسی کشور شکل گرفته بود را بار دیگر راه اندازی کنیم.

چهارفصل تئاتر ایران، تولید نمایشنامه و سرمایه انسانی برای تئاتر کشور است

مدیر مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری ادامه داد: یکی از اهداف مهم ما از این کار علاوه بر تولید نمایشنامه خوب و با کیفیت برای تئاتر کشور، تربیت نمایشنامه نویس خوب آن هم در شهرستان های کشور است. در شهرستان ها استعدادهای جوان و پویایی وجود دارد که فرصت معرفی و شکوفایی نداشته اند. همچنین اهالی تئاتر شهرستان ها به نمایشنامه های دست اول دسترسی نداشته و یا امکان هزینه برای تولید یک نمایشنامه تازه را ندارند. به این ترتیب مداوما مجبور به استفاده از نمایشنامه های قدیمی هستند. پس ما با برپایی چهارفصل تئاتر ایران هم نمایش نامه تولید می کنیم، هم نویسنده خوب تربیت می کنیم و هم به اقتصاد تئاتر شهرستان ها کمک می کنیم.

وی در پایان گفت: ما با بررسی های بسیار زیاد در نهایت به یک طرح آموزشی پودمانی رسیدیم. طرح چهار فصل تئاتر ایران، یک طرح مداوم است که هم تولید نمایشنامه و هم تو سرمایه انسانی برای تئاتر کشور دارد.

چهارفصل تئاتر ایران به حقیقت مصادیق ملی بودن را در خود دارد

ایوب آقاخانی، موسس، طراح و دبیر پروژه جامع ملی چهار فصل تئاتر ایران، در خصوص این طرح گفت: این طرح هم از جهت جامع بودن قابل بحث است و هم از جانب ملی بودن قابل پردازش و بررسی است. چرا که به حقیقت مصادیق ملی بودن را در خود دارد.

وی در ادامه گفت: سال ۱۳۷۸ این پروژه را با حمایت صددرصدی مدیر کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آن وقت یعنی حسین پارسایی راه اندازی کردم. به این ترتیب خواه یا ناخواه این پروژه با اسم و کارنامه من گره خورد و ثبت شد. بنابراین تجربه چهار ساله ای که پشت این طرح از سال ۸۷ تا ۹۱ بود موجب شد تا کوروش زارعی که دغدغه تربیت درام نویس را در حوزه هنری دارد بار دیگر اقدام به فعال کردن این طرح کند.

وی افزود: نام این پروژه که یک دوره چهارساله موفق را پشت سر گذاشته بود تغییر نکرده و با همان نام به عنوان دوره جدید کار خود را آغاز خواهد کرد. شایان ذکر است که این دوره الزاما ربطی به دوره چهارساله خود ندارد. اما با توجه به حال خوبی که نویسندگان و مستعدان نمایشنامه نویسی غیر تهرانی در آن دوره چهارساله به دست آورده بودند، نام پروژه را حفظ کردیم. چرا که بی شک هر کس که نام آن را در خارج از پایتخت بشنود و با آن آشنایی داشته باشد خوشحال خواهد شد که بار دیگر این پروژه فعال می شود.

آقاخانی با اشاره به سابقه این طرح افزود: این پروژه ۱۲ فصل موفق را پشت سر گذاشت و در فصل ۱۳ متوقف شد. با خروج حسین پارسایی از مدیریت اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد هر مدیری که پس از وی آمد متوجه ارزش های این طرح نشد. با اینکه من بارها برای ادامه این کار تلاش کردم اما هر بار به در بسته می خوردم. چرا که مدیریت های بعد از پارسایی توان اداره هزینه ها تامین آن در آین پروژه را نداشت. به این ترتیب دست از کار کشیدم. تا اینکه کوروش زارعی در مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری با ایمانی که به این طرح دارد، بار دیگر از این طرح حمایت و به ایجاد مجدد جریان پروژه جامع ملی چهار فصل تئاتر ایران اقدام کمک کرده است.

آقاخانی ادامه داد: بیش از ۱۵۰ نمایشنامه در پیشینه ۱۲ فصل این پروژه تولید و تعداد قابل توجهی نمایشنامه نویس به دایره نمایشنامه نویسان کشور افزوده شدند. برخی از این نویسندگان همانند آقای کامران شهلایی متولد طرح چهار فصل تئاتر ایران هستند.

چاپ آثار برتر هر فصل از سوی انتشارات سوره مهر

سردبیر فصلنامه صحنه در خصوص چاپ و انتشار آثار این طرح گفت: آثار تولیدی قابل دفاع این طرح آموزشی در نهایت با همکاری انتشارات سوره مهر در قالب مجموعه نمایشنامه چاپ و منتشر خواهد شد.

وی افزود: به جای اینکه بگوییم سیزدهمین دوره و یا چهاردهمین دوره چهار فصل تئاتر ایران؛ آغاز این طرح را فصل اول دوره جدید می نامیم. اولین فصل دوره جدید ما با عنوان و موضوع «ایران در بستر تاریخ» کار خود را آغاز خواهد کرد. به این ترتیب اولین فصل ما به جمع آوری و تولید طرح ها و نمایشنامه هایی که به ایران در هر فضای تاریخی می پردازند مربوط می شود. این الزامی است و تصمیمی حساب شده است. چرا که لازم و ضروری است تا ما یک بار دیگر به تاریخ ایران در شرایط سخت کنونی آن بپردازیم. باید از تاریخ کهن تا تاریخ معاصر را واکاوی کنیم. چرا که نیاز مبرم به درس های تاریخ داریم تا از روزهای ملتهب کشور و جهان به سلامت عبور کنیم.

آقاخانی درباره زمان بندی فصل اول دوره جدید این طرح گفت: از امروز تا نیمه مهرماه سال جاری فرصت دریافت طرح های نمایشنامه علاقه مندان غیر تهرانی وجود دارد. شایان ذکر است که این طرح اختصاصا به افراد غیر مقیم در تهران تعلق دارد. به این ترتیب هنرمندان غیر تهرانی هر گونه طرحی که مطابق با فراخوان است را باید تا نیمه مهر برای ما ارسال کنند. علاقه مندان به شرکت در این پروژه آثار خود را با ایمیل به آدرس بنده که در فصلنامه صحنه و فراخوان نیز آمده است در معرض کاوش و بررسی های ما قرار می دهند تا نتایج را به آن ها اعلام کنیم. پس از این مرحله طرح های دریافتی به هیئت علمی هر فصل که ما آن ها را با تناسب با موضوع و به فراخور شیوه کاری و اهداف انتخاب می کنیم تحویل داده می شود تا آنها نظرات خود را در مورد هر طرح ارائه کنند.

کارگاه آموزشی در هر فصل برگزار می شود

آقاخانی در مورد ادامه مراحل این طرح گفت: پس از جمع آوری طرح ها و انتخاب دقیق طرح هایی که به نظر گروه کارشناسی هیئت علمی ما مستعد نمایشنامه نویسی است وارد مرحله دوم می شویم. در این مرحله ما از طریق همان ایمیلی که علاقه مندان با ما در ارتباط هستند تماس می گیریم و آن ها را دعوت به توسعه طرح خود با ارائه نقطه نظرات ما می کنیم. همچنین در ادامه این مرحله از هر فصل از علاقه مندانی که طرح شان پذیرفته شده می خواهیم تا در کارگاه آموزشی ما شرکت کنند.

وی افزود: این کارگاه ها توسط هیئت علمی هر فصل برگزار می شود. به این ترتیب هنرمندان و علاقه مندانی که طرح هایشان در هر فصل پذیرفته شده در حوزه هنری تهران برای شرکت در این کارگاه دور هم جمع می شوند. در این کارگاه تمام زوایای لازم در مورد نسخه نخستی که به ما ارائه دادند از سوی نمایشنامه نویسان حرفه ای به آن ها گفته می شود.

وی با اعلام خبر برگزاری کارگاه آموزشی در هر فصل این پروژه ادامه داد: شایان ذکر است که در هر فصل تنها یک کارگاه با حضور شرکت کنندگان آن فصل در تهران برگزار می شود. این کارگاه ها بین ۲ الی ۷ روز متناسب با نیاز برگزار خواهد شد. هزینه های این کارگاه ها و اسکان شرکت کنندگان در آن تماماً به عهده مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری است. نه تنها کارگاه بلکه در تمامی مراحل برگزاری هر فصل هیچ هزینه ای از شرکت کنندگان دریافت نخواهد شد. به همین دلیل هم به این پروژه «جامع» و «ملی» می گوییم. چرا که این پروژه خدمتی به علاقه مندان و مستعدان نمایشنامه نویسی خارج از پایتخت است. تنها هزینه ای که شرکت کنندگان این طرح باید بپردازند، جدیت، علاقه و اهتمام لازم برای نمایشنامه نویس شدن است.

امور استان های حوزه هنری نیز با ما همکاری خواهد داشت

وی با بیان برخی اهداف برپایی این دوره افزود: یکی از اهداف این دوره آموزشی کم کردن حداکثری فاصله درام نویسی پایتخت نسبت به خارج آن است. یعنی نوع نگاهی که به نمایشنامه نویسی پایتخت هست خیلی تفاوتی به نوع نگرش به نمایشنامه نویسی خارج از پایتخت نباشد. این موضوع به این معنا نیست که نمایشنامه نویسی پایتخت سطح ایده آلی دارد. اما ما معتقدیم فاصله ای ملموس میان نمایشنامه نویسی پایتخت در مقابل نمایشنامه نویسی خارج از پایتخت وجود دارد. هر چقدر فاصله نمایشنامه نویسی پایتخت با خارج از آن در کشور کم تر شود، فضای نمایشنامه نویسی کشور یکپارچه تر خواهد شد. به این ترتیب ضعف های آن قابلیت بیشتری برای مدیریت صحیح خواهد یافت. همچنین ظرفیت دریافت نکات اصلاحی لازم برای آن بیشتر خواهد شد.

آقاخانی ادامه داد: با وجود استعدادهای بسیار قابل اعتنایی که در نمایشنامه نویسی شهرستان ها وجود دارد، اما همچنان در شهرستان ها موضوع نمایشنامه نویسی بیشتر اوقات مریدی و مرادی پیش می رود. این به معنای تقلید نمایشنامه نویسان نو و تازه کار با اجبار از یک نمایشنامه نویسی است که در دوره ای به هر شکل مطرح شده است. چرا که این دسته از علاقه مندان و نمایشنامه نویسان به جای تأسی جستن از قواعد علمی درام نویسی راهی برای نمایشنامه نویس«شدن» ندارند. ما می خواهیم تا فضای علمی به تئاتر و نمایشنامه نویسی خارج از پایتخت بیشتر تزریق شود.

بخش ویژه چهل سالگی انقلاب در فصل اول وجود دارد

مدیر دفتر مطالعات و پژوهش های مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری با اشاره به چهلمین سال پیروزی انقلاب اسلامی ایران گفت: با توجه به چهلمین سال پیروزی انقلاب اسلامی و نگاه متناسب مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری به این موضوع، بندی مختص به آن در فراخوان فصل نخست دوره جدید پروژه جامع ملی چهار فصل تئاتر ایران آمده است.

به این ترتیب، به مناسبت چهل سالگی انقلاب اسلامی، طرح های مربوط به این واقعه تاریخی در اولویت خواهند بود. همچنین در این فصل استثنائاً اثر برترِ خروجیِ فصل در زمینه تاریخ انقلاب اسلامی به تشخیص اعضای هیئت علمی فصل، به مناسبت چهل سالگی انقلاب، جدا از چاپ، کنار سایر آثار به شرط کیفیت لازم، جهت تولید و اجرا نیز حمایت خواهد شد. این بند تنها در فصل نخست دوره جدید ما آمده است تا به نوعی هم برکت بخش شروع ما در سال ۹۷ باشد و هم فعالیت هایی که برای چهل سالگی انقلاب از سوی سازمان های گوناگون دنبال می شود، از سوی مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری سنجیده تر، دقیق تر و غیر شعاری انجام شود.

آقاخانی افزود: پروژه جامع ملی چهار فصل تئاتر ایران همانند فصلنامه تخصصی صحنه زیر نظر دفتر مطالعات و پژوهش های مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری اجرا می شود. به این ترتیب میان فصلنامه صحنه و این پروژه پیوندی ارگانیک برقرار می شود. چرا که ممکن است خارج از مجموعه نمایشنامه ای که برای چاپ به انتشارات سوره مهر معرفی می شود، نمایشنامه های دیگری از هر فصل این پروژه در فصلنامه صحنه چاپ شود. این کار به فراگیر شدن نمایشنامه های تولیدی این طرح کمک خواهد کرد. همچنین فصلنامه صحنه مفتخر می شود تا وزنی را از فضای نمایشنامه نویسی کشور به دوش بگیرد.

وی با تاکید بر خرسندی از برگزاری موفق دوازده دوره این طرح در سال های ۸۷ تا ۹۱ در اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: امیدوارم تا همچنان که من از صحبت درباره سابقه این پروژه احساس لذت می کنم، لذت وسیع تر و شیرین تری را بعدها از حرف زدن در مورد این پروژه در مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری به کام ما بنشاند.

وی در پایان گفت: یکبار دیگر باید از زحمات و لطف بی دریغ حسین پارسایی زمان مدیریتش در اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از این طرح قدردانی کنم. چرا که اجازه تولد این پروژه را دادند و در مسیر بسیار ما را همراهی کردند. ان شاءالله هرکجا که هستند همچنان دغدغه های مشابه را داشته باشند.

   #پایتخت #پژوهش #هنرمندان #انقلاب اسلامی #سلامت