تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
با افزایش قیمت خوراکی و اقلام پرمصرف در ایران در عهد مظفرالدین شاه، برای اولین بار اقدامات ویژه از سوی دولت برای مقابله با این روند تدارک دیده شد.

خبرآنلاین: «سابقه بلوای نان در عهد ناصری که به اعدام کلانتر بانفوذ تهران انجامید، زنگ خطری بود برای دربار قاجار که باید کم کم تن می داد به خروج از شیوه سنتی و بسته اداره کشور و در نظر گرفتن مصالح مردم در اداره کشور.

مظفرالدین شاه ۱۰ سالی بر ایران حکومت کرد. دوره حکومت وی از مهم ترین دوره های تاریخی ایران است؛ چرا که از پس ۵۰ سال اقتدار مطلق پدرش روی کار آمد و تن به امضای فرمان مشروطیت داد.

بررسی ها نشان می دهد همزمان با تغییرات سیاسی که جامعه ایران را درگیر خود می کرد، موضوع اقتصاد نیز برای مردمان اهمیت می یافت. در شرایطی که خبری از کالای سرمایه ای نبود و مردم با حداقل امکانات و در ساده ترین شکل زندگی می گذراندند، این مواد غذایی بود که تورم را پذیرا می شد.

تنزل ارزش پول از یک سو و سودجویی قدرت مداران، شاهزادگان و نزدیکان دربار از سوی دیگر مهم ترین دلیل ترقی قیمت اجناس و ملزومات زندگی در این دوره بوده است.

سال ۱۲۷۷ خورشیدی دربار مظفرالدین شاه با هدف پیشگیری و مقابله با رشد قیمت ها در بازار نسبت به اعلان قیمت اقلام پرمصرف زندگی اقدام کرده و با انتشار آگهی و نصب آن در کوچه و بازار درصدد برمی آید تورم رخ داده در این حوزه را دستوری کنترل کند.

صورت اعلان حکومت تهران برای نرخ در ماه ربیع الثانی ۱۳۱۶ هجری قمری برابر با ۱۲۷۷ هجری خورشیدی به این شرح است:

«چون عمل نان و گوشت و ترتیب تنزل نرخ آن از اعمال مهمه است و متدرجا با تدابیر صحیحه باید دست به این کار زد و نیت مقدی همایونی در رفاه حال رعایا و برایا بر همه واضح است، به محض این که بدانند، حکومت جلیله جدا در اجرای مقاصد علیه، حاضر است و خودداری ندارد. عجالتا برای آسایش عموم و نرخ نان و گوشت و تره بار و میوه جات که در نهایت گرانی و اغتشاش بود، قدغن نمودند از قرار تفصیل ذیل بفروشند تا ان شاءالله تعالی در باب تنزل قیمت نان و گوشت به زودی قرار دولتی داده شود.

نان: به سنگ یک من ۲۷ پول

گوشت: به سنگ تمام ۱۰ سیر ۱۸ پول

پنیر اعلاء: یک سیر ۴ پول، وسط ۳ پول

بادنجان تازه اعلا: ۲ عدد یک پول، وسط ۴ عدد یک پول

هندوانه اعلاء: یک من تبریز ۸ پول، وسط ۶ پول

گلابی اعلاء: ۱۰ سیر ۸ پول، وسط ۶ پول

شلیل اعلاء: ۱۰ سیر ۳ پول، وسط ۲ پول

خیار تازه اعلاء: ۲ دانه یک پول، وسط ۴ عدد یک پول

طالبی و خربزه اعلاء: یک من تبریز ۱۲ پول، وسط ۹ پول

سیب اعلاء: ۱۰ سیر، ۸ پول

تخم مرغ: یک دانه یک پول

ماست: ۱۰ سیر، ۸ پول

سیب زمینی: ۱۰ سیر، ۶ پول

به تمام کسبه شهر اعلان می شود که، چون حضرت احدیت جل شانه، به پیغمبر خود صل الله علیه و اله و سلم وعده صریح می دهد تا مردم به یکدیگر ترحم ننمایند ما هم به آن ها ترحم نخواهیم کرد، پس وقتی کسبه بنای بی انصافی را بگذارند، البته از طرف اعلی حضرت همایونی که سایه خداست و امنای دولت روزافزون، در حق آن ها اغماض و عفو نخواهد شد. بهتر این است که از روی انصاف این اجناس را از رعیت بخرند و به قسمی که نوشته شده بفروشند. نه رعیت را مقبون کنند و نه کلاه سکنه را بردارند. البته رحمت الهی شامل حال آن ها شده و مورد الطاف اعلی حضرت شاهنشاهی ارواح العالمین فداه باشند و آن کس که تجاوز نماید، مورد سیاست و تبیه سخت خواهد شد.

این اعلان به امضای حکومت جلیله دارالخلافه طهران رسیده است.»

در کتاب اقتصاد موجه تأکید شده هر قران برابر با ۲۰ شاهی، ۵ عباسی یا ۴۰ پول بوده است.

اتفاقا در این دوره دستمزد کارگران ساده غیر ماهر و قالیبافان که بخش مهمی از جمعیت ایران را تشکیل می دادند، روزانه حدود یک قران تا یک قران و ۲ شاهی در روز و بین ۲۵ تا ۳۰ قران در ماه بود. به این ترتیب با قیمت های اعلامی روشن می شود برآمدن از عهده مخارج خورد و خوراک برای خانواده ایرانی که در ۱۲۰ سال قبل زندگی می کرد، چندان دشوار نبوده است.»

   #حکومت #سیب #خانواده #افزایش قیمت

محتوای خبر «مظفرالدین شاه برای مقابله با گرانی چه کرد؟» را در سایت «فردا نیوز» ببینید