تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
حرف در مورد تاخت وتاز جماعت بوقچی روی سکوی استادیوم ها است؛ کسانی که طی یک تطور تاریخی نام شان به «لیدر» تغییر کرد و حالا با شاه هم پالوده نمی خورند! 340723_600.jpg

شعارسال: بعد از اتفاقات خونبار بازی استقلال خوزستان و پرسپولیس در ورزشگاه غدیر اهواز، کمتر کسی انتظار داشت یک جبهه درون خانوادگی جنگ در پرسپولیس گشوده شود. با این وجود چنین اتفاقی رخ داد و یک زخم کهنه سر باز کرد؛ زخمی که نه فقط بر تن پرسپولیس، بلکه بر پیکر همه تیم های پرهوادار فوتبال ایران جا خوش کرده و سال هاست که این باشگاه ها را آزار می دهد. حرف در مورد تاخت وتاز جماعت بوقچی روی سکوی استادیوم ها است؛ کسانی که طی یک تطور تاریخی نام شان به «لیدر» تغییر کرد و حالا با شاه هم پالوده نمی خورند!

حسین ماهینی به عنوان کاپیتان دوم سرخپوشان گفته بسیاری از حوادث ناگوار این سال ها در پرسپولیس و از جمله کشمکش دو هفته اخیر با هواداران اهوازی، ریشه در تحرکات بوقچی ها دارد؛ کسانی که حالا یکی از سرشناس ترین آنها در کانون هواداران باشگاه پست گرفته و کارش سر و شکل قانونی و رسمی پیدا کرده! بعد از سخنان ماهینی، تقریبا همه بازیکنان پرسپولیس با انتشار پست هایی در فضای مجازی به حمایت از این بازیکن پرداختند و سیامک نعمتی در مصاحبه ای جداگانه مدعی شد این لیدرها در جریان تمرینات به بازیکنان خودی فحاشی می کنند. شاید شنیدن این مطالب برای کسانی که زیاد به فوتبال نزدیک نیستند و آن را از دور دنبال می کنند، بسیار عجیب باشد، اما آنچه گفته شده واقعیت دارد. حقیقت آن است که حریم بوقچی ها در این سال ها مدام بیشتر و بیشتر شده و آنها علاوه بر آیند و روند در رختکن و تمرینات تیم، در بسیاری از معادلات باشگاه هم نقش اثرگذار دارند.

دو تا بودند، شدند دویست تا

تا آنجا که به تاریخ شفاهی فوتبال ایران مربوط می شود، پرسپولیس و استقلال در دهه های پنجاه و شصت هرکدام یک بوقچی سرشناس داشتند که «محمد بوقی» در پرسپولیس از شهرت بیشتری نسبت به «حسن» یعنی همتای استقلالی اش برخوردار بود. آنها به تنهایی استادیوم های شلوغ را ساماندهی می کردند و در مورد اینکه احیانا سهم خواهی یا سوءرفتاری در کارشان وجود داشته باشد، هرگز گزارشی به چشم نخورده است. به نظر می رسد بوق زدن در آن ایام مزایای چندانی نداشت و طبعا تقاضای زیادی هم برای نزدیک شدن به این حوزه در کار نبود. حتی گفته می شود مرحوم محمد بوقی که همزمان هواداران تیم ملی را هم هدایت می کرد، با هزینه شخصی برای تشویق این تیم راهی جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین شد. ناگهان اما در این زمینه ورق برگشت. با نزدیک شدن به دهه هفتاد، به تدریج این دو صدای قدیمی روی سکوها خاموش شد و صداهای دیگری جای آن را گرفت؛ صداهایی که این بار نه از یک حنجره، بلکه از گلوی افراد متعدد خارج می شد و این بار نه تنها رایگان و از سر عشق و علاقه نبود، بلکه بیشتر جنبه تجاری و کسب درآمد داشت!

در این سال ها ظاهرا آرام آرام مدیران، مربیان و بازیکنان فوتبال ایران از ظرفیت پنهان بوقچی ها برای اثرگذاری روی افکار عمومی و تصمیمات مسوولان بالادستی آگاه شدند و سعی کردند با جلب رضایت آنها به شیوه های مختلف، لیدرها را در مشت خودشان داشته باشند. به این ترتیب مدیرها باج دادن به این جماعت را استارت زدند و آنها را صاحب دفتر و دستک، حقوق و مقرری ماهانه، حق سفر با تیم و دریافت پاداش و مزایا کردند. جالب است که در پرسپولیس و استقلال، گاه بعد از پیروزی های تیم به بوقچی ها هم درست مثل بازیکنان و مربیان پاداش نقدی پرداخت می شود! به این ترتیب بوق زدن حالا دیگر یک کار طاقت فرسا از سر عشق و خلوص نیست، بلکه در بسیاری از موارد مصداق کاسبکاری محض است. ما حالا دیگر فقط با دو بوقچی عاشق و پا به سن گذاشته روی سکوهای سرخابی طرف نیستیم، بلکه دو جریان پیچیده را پیش رو داریم که فقط با شرایط خاص عضو جدید می پذیرند و گاه قدم به قدم سکوها را بین خودشان اجاره می دهند. البته بوقچی ها از رشد تکنولوژی هم عقب نمانده اند؛ چه اینکه این روزها در فضای مجازی هم به شکلی چشمگیر شاهد جولان آنها هستیم؛ جماعتی که سعی می کنند هدایت هواداران کم سال تر را در شبکه های اجتماعی به دست بگیرند و هر چه راحت تر به اهداف شان برسند.

گوشه ای از تاخت وتازها

براساس آنچه گفته شد، به خصوص در یک دهه گذشته بوقچی ها در فوتبال ایران قدرت روزافزون و به شدت قابل توجهی به دست آورده اند. به عنوان مثال در سال ۸۶ بعد از شکست چهار بر یک پرسپولیس برابر استقلال اهواز، بوقچی های تیم تهرانی وارد رختکن سرخپوشان شدند و با شکستن وسایل رختکن و داد و فریاد بر سر بازیکنان، از آنها زهر چشم گرفتند. آن فصل افشین قطبی از فرنگ برگشته سرمربی پرسپولیس بود و می گویند با دهان باز، هاج و واج این صحنه ها را تماشا می کرده! در پرسپولیس دو بوقچی نام آشنا سابقه درگیری فیزیکی با احمدرضا عابدزاده و علی دایی را در کارنامه دارند و به پشتوانه قدرتی که از سوی مدیران وقت باشگاه گرفته بودند، این دو اسطوره محبوب را مورد ضرب وشتم قرار دادند. البته وضعیت از این نظر در اردوگاه آبی ها هم چندان بهتر نیست. فقط کافی است به یاد بیاورید آندرانیک تیموریان بعد از شکست استقلال برابر پرسپولیس، به جرم استفاده از کلاه قرمز در تمرینات تیمش مورد حمله و فحاشی شدید بوقچی ها قرار گرفت و دو روز بعد در میانه فصل از استقلال جدا شد. شاید بیراه نباشد اگر بگوییم گاهی کارکرد بوقچی ها در فوتبال، شبیه کارکرد عناصر خودسر در فضای سیاسی و اجتماعی است. آنها خودشان را مطالبه گر و منادی حرف مردم می دانند، اما بعضا بیرون از مجرای قانونی کارهای مخربی انجام می دهند که ماهیتش روشن نیست و معمولا کسی هم مسوولیت آن را قبول نمی کند!

باج می گیرند؛ از همه!

البته که مثل هر پدیده دیگری اینجا هم استثناء وجود دارد و تعدادی بوقچی هنوز بدون چشمداشت آنچنانی از تیم محبوب شان حمایت می کنند، اما رویکرد غالب بین این جماعت چیز دیگری است. برابر روایت های متعدد رسمی و غیررسمی، گروه های مختلف در فوتبال ایران سابقه پرداخت رشوه به بوقچی ها را دارند. بازیکنان ضعیف و پرحاشیه برای اینکه با فشار سکوها به ترکیب اصلی برسند یا مثلا قراردادشان با شرایط بهتری تمدید شود به راحتی وجهی را برای بوقچی ها در نظر می گیرند. همچنین مربیان یا مدیران مختلف هم برای افزایش دوران ماندگاری شان بعضا از راهکار تطمیع سکوها استفاده می کنند. به عنوان مثال یک مربی ضعیف می تواند با هماهنگی سکوها تا مدتی جلوی سر داده شدن شعارهای اعتراضی را بگیرد و چند صباح بیشتر روی نیمکت باقی بماند. اگر فکر کرده اید فقط عوامل داخل تیم ممکن است با بوقچی ها زد و بند داشته باشند، در اشتباه هستید، چراکه اتفاقا عوامل خارج از باشگاه، جامعه هدف مطلوب تری برای این جماعت به شمار می روند.

بسیاری از اوقات ممکن است مدیری که پستش را در باشگاه از دست داده، از طریق بوقچی ها مدیر جدید را تحت فشار قرار بدهد و شانس بازگشت خودش به مجموعه را بالا ببرد. این موضوع در مورد مربیان و حتی ستاره های سرشناس معزول و اخراجی هم صادق است. به علاوه تصور نکنید که وقوع این قبیل اتفاقات تنها در پرسپولیس و استقلال ممکن است؛ چه اینکه این روزها هر باشگاهی که بیشتر از هزار نفر تماشاچی داشته باشد، بستر مناسبی برای تخلفات احتمالی بوقچی ها محسوب می شود! تنها کافی است عبارت: «به لیدرها باج نمی دهم» را در گوگل جست وجو کنید تا ببینید چند مربی و مدیر در چند باشگاه کشور سابقه به زبان آوردن جملاتی از این دست را دارند. واقعیت آن است که فساد در سکوها ریشه دوانده و این روزها تشخیص فریادهای پاک و ناپاک بسیار دشوار است.

بهترین راه حل؛ طوطی نباشیم

برای ریشه کن کردن بساط بوقچی های کاسب روی سکوها، می توان چشم به درایت مسوولان ارشد ورزش کشور یا مدیران باشگاه ها دوخت، اما می دانیم که چنین انتظاری بیهوده است! همچنین انتخاب مدیران و مربیان خوب و قدرتمند در باشگاه ها و اعتماد بلندمدت به آنها هم به شکل موثری از احتمال زدوبند با سکوها کم می کند، اما در عین حال سودمندترین راه برای این معضل چیز دیگری است؛ اینکه هواداران فوتبال در ایران به صورت فرد به فرد به درجه ای از آگاهی و بلوغ فکری برسند که هر شعاری را روی سکو بعد از تفکر و تعمق کافی تکرار کنند. کافی است «طوطی» نباشیم و مطابق عقل و خرد خودمان رفتار کنیم؛ این گونه بلندگوی رایگان کاسبکارها نخواهیم شد و منافع تیم محبوب مان هم بیش از پیش تضمین می شود. البته که رسیدن به این سطح از منطق و خویشتنداری در فضای هیستریک استادیوم نمی تواند کار راحتی باشد، اما قطعا غیرممکن هم نیست.

سایت شعارسال، با اندکی اضافات و تلخیص برگرفته از روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ انتشار: 21مرداد1397، کدخبر: 3425844: www.donya-e-eqtesad.com


   #پرسپولیس #استقلال #فوتبال ایران #سرخپوشان #فضای مجازی #خوزستان #علی دایی #حوادث #حسین ماهینی #افشین قطبی

محتوای خبر «آسیب شناسی عملکرد بوقچی ها در ورزشگاه های کشور» را در سایت «شعار سال» ببینید