تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
بعد از پایان جشنواره فیلم فجر در هر سال می توان برآیندی کلی از وضعیت اکران سال آینده سینماهای کشور به مخاطبان سینما ارائه داد. از طرف دیگر می توان درباره کیفیت فیلم های به نمایش درآمده بحث کرد و شمایی کلی از کیفیت فیلم هایی که قرار است سال آینده در سینمای ایران به نمایش دربیایند ترسیم کرد. جشنواره فیلم فجر امسال هم از این قاعده مستثنی نیست. 234285_526.jpg
شعارسال: بعد از پایان جشنواره فیلم فجر در هر سال می توان برآیندی کلی از وضعیت اکران سال آینده سینماهای کشور به مخاطبان سینما ارائه داد. از طرف دیگر می توان درباره کیفیت فیلم های به نمایش درآمده بحث کرد و شمایی کلی از کیفیت فیلم هایی که قرار است سال آینده در سینمای ایران به نمایش دربیایند ترسیم کرد. جشنواره فیلم فجر امسال هم از این قاعده مستثنی نیست.

طبق سنوات گذشته در جشنواره امسال هم سه فیلم خوب و چند فیلم متوسط داشتیم. فیلم هایی که می توانند به علاوه یکی دو فیلم دیگر سرمایه اصلی سینمای ایران در سال 97 باشند. منهای فیلم خوک مانی حقیقی که به جای شرکت در جشنواره فیلم فجر در جشنواره فیلم برلین شرکت داده شد باقی فیلم ها مهم و قابل بحث سینمای ایران در جشنواره امسال حضور داشتند.

شاید اگر سعید روستایی فیلم جدیدش را برای جشنواره سال آینده نگه ندارد کمی این قاعده به هم بخورد، اما در غیر این صورت سه چهار فیلم بهتر جشنواره امسال به علاوه خوک مانی حقیقی می توانند فیلم های مهم اکران سال آینده سینمای ایران باشند. سه فیلم خوب جشنواره امسال را سه کارگردان جوان سینمای ایران ساخته اند. لاتاری، مغزهای کوچک زنگ زده و عرق سرد فیلم های خوب جشنواره امسال بودند که هر سه آن ها ویژگی های مشترکی داشتند.

هر سه این آثار جسورانه ساخته شده بودند. از مواضع خود کوتاه نمی آمدند و با جسارت حرف خود را می زدند. به همین خاطر این سه فیلم توانستند سر و صدا کنند و توجه اهالی رسانه را بیشتر از سایر آثار حاضر در جشنواره فیلم فجر به خود جلب نمایند. سه فیلمی که در اکران سال آینده قطعاً بحث های زیادی را ایجاد خواهند کرد و مخالفان و موافقان فراوانی خواهند داشت.

پنج فیلم متوسط هم داشتیم که علی رغم ویژگی های مثبتی که داشتند آثار کاملی نبودند. شعله ور، بمب، مصادره، چهار راه استانبول و تنگه ابوقریب آثار متوسط جشنواره امسال بودند که علی رغم تلاش قابل تحسین سازندگان برای ساخت محصولی با کیفیت، این آثار فیلم های کاملی نبودند و مشکلاتی در فیلم نامه هایشان وجود داشت که باعث می شد این آثار از حد متوسط فراتر نروند.

باقی آثار هم فیلم های بدی بودند که از ضعیف تا فاجعه بین آن ها پیدا می شد. مثلاً می توان به به وقت شام و سرو زیر آب لقب ضعیف داد و امپراطور جهنم و هایلایت را فاجعه خواند. اما تمامی آثار جشنواره فیلم فجر چند مشکل کلی داشتند که این مشکلات در اکثر فیلم های حاضر در جشنواره به چشم می خورد. مشکل بسیاری از فیلم های جشنواره امسال این بود که نتوانسته بودند شخصیت های ملموسی بسازند که غم ها و شادی هایشان برای تماشاگر قابل درک باشد. مثلاً در فیلم بمب شخصیت مدیر به قدری کاریکاتوری از کار درآمده بود که تلاش پیمان معادی را برای بازسازی ایدئولوژیک دهه شصت به باد می داد. یا تنگه ابوقریب علی رغم صناعت و پیچیدگی اجرایی که داشت نتوانسته دو سه شخصیت ملموس برای تماشاگر بسازد تا تماشاگر با آن ها همراه شود. این تازه مربوط به فیلم های باکیفیت تر جشنواره امسال بود. فیلم هایی که می شد به آن ها لقب متوسط داد.

درباره فیلم های ضعیف جشنواره امسال که اوضاع بسیار بدتر است. اغلب شخصیت های حاضر در فیلم های جشنواره امسال شخصیت هایی ضعیف و ناپخته بودند که شوقی در دل تماشاگر ایجاد نمی کردند. تماشاگر اصلاً آن ها را نمی شناخت و به جا نمی آورد که بخواهد از موفقیت آن ها خوشحال شود و یا از شکست شان غصه بخورد. اوضاع در فیلم هایی مثل هایلایت، امپراطور جهنم و به وقت شام از تمامی فیلم ها بدتر بود. در دوتای اولی شخصیت ها به مرزهای کمدی نزدیک می شدند و در به وقت شام هم تلقی کهنه و نخ نما شده کارگردان از شخصیت پردازی باعث شده بود دو شخصیت اصلی فیلم بدل به آدم هایی عصاقورت داده و شکم سیر شوند که معلوم نبود چرا برای مبارزه با داعش به سوریه آمده اند.

پس مشکل اصلی فیلم های امسال شخصیت پردازی بود. ما آدم های دوست داشتنی و ملموس در فیلم ها نمی دیدیم که بخواهیم با ان ها همراه شویم. آدم هایی که آن ها را بشناسیم و برایمان ملموس باشند. آدم هایی مثل موسی و امیر علی در لاتاری، یاسر در عرق سرد، شاهین و شکور در مغزهای کوچک زنگ زده و فرید در شعله ور.

دومین مشکل فیلم های امسال جشنواره فیلم فجر ناتوانی نویسندگان این آثار در تعریف داستانی ساده برای مخاطب بود. اکثر فیلم های حاضر در بخش مسابقه یا داستان هایشان برای یک اثر نیمه بلند مناسب بود (مثل شعله ور) یا داستان شان را چنان ضعیف تعریف می کردند که موضوع خوب فیلم هم در سایه این روایت بی خاصیت مضمحل می شد و از بین می رفت (کار کثیف و جاده قدیم).

سومین و مهم ترین ضعف آثار سی و ششمین جشنواره فیلم فجر خنثی بودن این آثار بود. منهای سه فیلم لاتاری، مغزهای کوچک زنگ زده و عرق سرد باقی آثار یا منتسب به جریان رسمی بودند یا انقدر داستان خود را محافظه کارانه و ضعیف تعریف می کردند که حوصله تماشاگر سر می رفت. این محافظه کاری و بگذارید با صراحت بگویم ترسو بودن، شوق و ذوق تماشاگر را هنگام تماشا کور می کردند.

جشنواره امسال هم به پایان رسید. پایان جشنواره فیلم فجر آغاز سال نو سینمای ایران است. سینمایی که سال ها است با همین منوال پیش می رود و ما به عنوان نویسندگان سینمایی به این وضعیت عادت کرده ایم. منتها باید دید این فیلم ها به همراه چند فیلم دیگر می توانند مردم را به سینماها بکشانند یا خیر؟ به هر حال سینما با مخاطب زنده است و آرزوی همه ما داشتن سالن هایی شلوغ و پررونق است.

فیلم ها باید بتوانند مردم را به سینماها بکشانند. باید بتوانند مخاطب جذب کنند و خودشان بدون اتکا به سوبسیدهای دولتی و اسپانسرهای همیشه طلبکار دخل و خرج کنند. تا زمانی که اقتصاد سینمای ایران اصلاح نشود و بخش خصوصی واقعی در این سینما فعال نشود نمی توان امید چندانی به رشد و پیشرفت سینمای ایران داشت. نمی توان توقع داشت که کیفیت فیلم ها بالا برود. تا زمانی که اقتصاد سینمای ایران وابسته به دولت و سایر نهادها و ارگان ها باشد نمی توان از آن توقع جسارت داشت. در صورت حضور بخش خصوصی واقعی است که سینمای ایران بدل به سینمایی جسور و پرسش گر می شود.

خوشبختانه در جشنواره فیلم فجر امسال آثاری حضور داشتند که می توان به فروش آن ها امیدوار بود. آثاری که می توانند مخاطب را به سالن های سینما بکشانند و لحظات خوبی برای او رقم بزند. فیلم هایی مثل مصادره، لاتاری، چهار راه استانبول و عرق سرد توانایی فروش بالا را دارند. اگر این فیلم های خوب و نسبتاً با کیفیت بفروشند می توان به ارتقای سلیقه مخاطبان سینما امیدوار بود. می توان امیدوار بود بساط کمدی های نازل برچیده شود و فیلم های بهتر میدان دار اصلی گیشه ها شوند. ‎


شعارسال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته ازسایت خبری رویداد24 ، تاریخ انتشار26بهمن 96، کدخبر: ۱۰۵۷۳۱،www.rouydad24.ir

   #جشنواره فیلم #جشنواره فیلم فجر #سینما #استانبول #بخش خصوصی #مانی حقیقی #پیمان معادی #داعش #برلین #سال نو