خرید سکه کلکسیونی
تاریخ دریافت خبر:
جاه‌طلبی ژئوپلیتیک عربستان؛ پروژه‌ای از غرب مدرن تا شرق سنتی دیدار پادشاه عربستان با رئیس‌جمهور روسیه در حالی از شکل‌گیری دور تازه روابط میان دو کشور خبر می‌دهد که طرح‌های امریکایی در منطقه و در قبال مساله سوریه و داعش با شکست مواجه شده است. به گزارش افکارنیوز،

آیا ریاض، روسیه را به عنوان بازیگری جهانی می بیند که می تواند خلاء امریکا را در منطقه غرب آسیا پر کند؟ آیا پیروزی های اخیر در و علیه داعش زنگ خطر سلطنت اعراب را به صدا درآورده است؟ آیا درصدد اجرای طرح ائتلاف ساز علیه و محور مقاومت در غرب آسیاست؟ دیدار ملک سلمان بن عبدالعزیز پادشاه با رئیس جمهور روسیه در حالی از شکل گیری دور تازه روابط میان دو کشور خبر می دهد که طرح های امریکایی در منطقه و در قبال مساله سوریه و داعش با شکست مواجه شده است.

و امریکا با تغییر استراتژی های خود، در حال گذار به مرحله جدیدی از حضور در این منطقه است. تغییری که منجر به نگرانی کشورهایی چون عربستان که تاکنون با حمایت مستقیم این کشور به اعمال نفوذ و قدرت در مناقشات منطقه می پرداخت، شده است.

کاهش نقش امریکا در منطقه تا حدودی موازنه سابق حاکم بر غرب آسیا را دچار نوسان کرد و برخی از را بر آن داشت تا به صورت انفرادی ابتکار عمل را به دست بگیرند. حمایت از همه پرسی کردستان و آب کردن یخ های روابط ریاض با و نزدیک شدن به ایران برای جلوگیری از خطر تجزیه نیز جملگی نشان از تغییر وضعیت موجود منطقه در صورت افزایش غیبت امریکا است، اگرچه همچنان کشمکش ها بر سر موضوع سوریه، یمن، و عراق ادامه دارد. با نظر قرار دادن شرایط کنونی و کاهش سطح روابط امریکا و اروپا در منطقه، این فرض قابل بحث است که عربستان با حرکتی پیش دستانه و براساس منطق حفظ بقا به سمت روسیه تمایل یافته تا از این رهگذر در سایه کاهش نفوذ امریکا در منطقه، در مقابل این کشور و اروپا قدرت چانه زنی داشته باشد.

روابط عربستان و روسیه به دو دوره قبل از جنگ سرد و پس از جنگ سرد تقسیم شده بود. پیش از وقوع سرد، شوروی نخستین کشوری بود که در سال ۱۹۲۶ با عربستان روابط دیپلماتیک داشت، لکن عربستان با تعطیلی سفارت خود در این کشور در سال ۱۹۳۸ تا پایان دوران و فروپاشی شوروی پایین ترین سطح روابط با شوروی را تجربه کرد.

افزون بر این گرایش بیش از پیش عربستان به امریکا تا جایی پیش رفت که حتی دوجانبه عربستان با روسیه رقم ثابتی داشت. این روابط در سال های اخیر نیز به دلیل بروز اختلافات عمیق با بی اعتمادی و نگرانی همراه بود. تعیین قیمت نفت، سرمایه گذاری و تجارت، ادعاهای روسیه نسبت به سیاست سعودی ها در قضیه چچن و نیز همکاری های فنی تهران و مسکو از جمله اختلافات به شمار می رفت.

با وجود این تنش ها و مناقشات، ژوئن ۲۰۱۵، محمد بن سلمان که در آن زمان معاونت نخست وزیری عربستان را بر عهده داشت، در مجمع اقتصادی سالیانه سنت پترزبورگ شرکت کرد و ماه بعد، صندوق حمایتی عربستان سعودی، متعهد به سرمایه گذاری ۱۰ میلیارد دلاری در روسیه طی پنج سال شد. روند جدید از چرخش رفتار عربستان نسبت به روسیه حکایت داشت. اگرچه اختلافات همچنان باقی بود، اما رضایت هر دو طرف را به دنبال داشت.

محوری ترین دلایل استقبال مسکو از گرم شدن روابطش با عربستان را در سه حوزه و انرژی، روسیه از طریق عدم تحریک گروه های تجزیه طلب این کشور از سوی عربستان در مرزهای روسیه و جلوگیری از بحران زایی عربستان در منطقه و تسهیل در روند بازگشت ثبات در غرب آسیا خلاصه می شد.

تامین سامانه های موشکی ضد ۴۰۰ اس و نیز سامانه های موشکی ضد تانک کورنت ای ام، سامانه های سنگین آتشباری توس بوراتینو و همچنین توافق شرکت تسلیحاتی روزوبورون اکسپورت روسیه و صنایع نظامی عربستان برای سازماندهی تولید مجوزدار کلاشنیکف و مهمات آن در عربستان در مذاکرات روزهای گذشته طرفین روس و عرب، نه تنها در راستای دستیابی روسیه به اهداف اش در سه حیطه ذکر شده بود، بلکه عربستان را نیز منتفع می کرد.

در حقیقت عملکرد ضعیف امریکا در حوادث مربوط به پس از سال ۲۰۱۰ و بعدتر از آن عقب نشینی داعش و ضعف تروریست های حمایت شده از سوی عربستان در این امکان را برای روسیه فراهم کرد تا برای نفوذ در این بار با عربستان کند. مسکو از سال ۲۰۱۳ به طور متمرکزتر برای به دست آوردن موقعیت قدرتمند سابق خود، پس از گذشت ۲۳ سال از فروپاشی شوروی به افزایش مشارکت در سیاست های بین المللی پرداخت.

با توجه به اینکه داشتن ارتباط با تمامی طرف های مناقشات در منطقه غرب آسیا از مختصات روسیه و مزایای آن در نسبت با دیگر رقبای غربی اش است، مسکو از این طریق قادر است همزمان از دستاوردهای هر دو طرف مناقشات سود برده و هم از قدرت لابی گری آنان برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی اش بهره گیرد. لذا رابطه با عربستان نیز به جز تامین منافع داخلی در حوزه های امنیت، صنایع دفاعی و اقتصاد، قدرت مانور بیشتری را برای اثرگذاری بر کشورهای عرب منطقه نیز فراهم می کند.

این در حالی است که عربستان تلاش می کند قدرت منطقه ای را به دست گرفته و با اعمال برخی اصلاحات تصویر منفی خود را در افکار عمومی مردم غرب آسیا تعدیل کند. عدم کنترل بر و خروج از مدار تحت رهبری عربستان و باقی ماندن حکومت اسد در سوریه مزید بر علت شد تا این کشور با نزدیکی به روسیه به طور غیر رسمی تغییرات سیاست هایش در قبال کشورهای دیگر منطقه را اعلام کند.

در عین حال این کشور در نظر دارد با استفاده از روسیه، محور مقاومت را به رهبری ایران در شرایط بی تحرکی نگاه دارد و عملا با دادن امتیازهای به مسکو، روند رو به فعلی نفوذ ایران در منطقه را کند کرده و با استفاده از روسیه حتی ایران را در حمایت از حوثی های یمن ناکام بگذارند.

قطعا با پررنگ شدن حضور ایران در منطقه، عربستان شاهد احیای جنبش و اصلاح ساختار ذهنی غرب آسیا نسبت به سرمایه داری غرب و کارگزاران منطقه اش خواهد بود. به همین خاطر عربستان با متنوع سازی در گرفتن شرکای منطقه ای سعی در حفظ ساختارها و حاکمیت های موجود و نیز محدوسازی بازیگران موثر در تغییر نظم منطقه را دارد.

بنابراین القای این مساله به روسیه که عربستان به چشم جایگزین امریکا به آن می نگرد، ورود به پروژه اعتمادسازی از سوی عربستان برای روسیه و گام برداشتن در مسیر ادامه جاه طلبی های این کشور در افزایش نفوذ خود در غرب آسیاست. همچنین با توجه به ارزیابی کشورهای عربی از وضعیت روسیه در مقطع کنونی و وجود تنش های جاری و تحریم های همه جانبه غرب علیه این کشور، در ضرورت تعامل بیشتر مسکو را تاکید داشته و به همین مناسبت گرفتن امتیازات بیشتری از روسیه را که در شرایط عادی امکان کسب آن با دشواری روبروست در سر می پرورانند.

پیشرفت در این برهه زمانی این زمینه را برای عربستان ایجاد می کند تا با سرمایه گذاری بر رای روسیه در نهادهای بین المللی خصوصا برای دستیابی به اهداف راهبردی اش با موانع کمتری مواجه شده و پیرامون و یمن اختیار عمل کامل داشته باشد.

به طور حتم در ماه های آینده منطقه غرب آسیا شاهد تعریف روابط جدید میان نیروها است و بر همین اساس نقش هر یک از کشورها تعیین کننده خواهد بود. به ویژه در شرایطی که مساله برجام موضوع مورد اختلاف میان اروپا، امریکا و حتی روسیه قرار گرفته و در این بین عربستان که خواهان سهم بیشتری از قدرت منطقه ذیل تضعیف ایران از مسیر برجام و اثرگذاری روسیه در کنترل محور مقاومت است، از هر فرصتی برای چانه زنی با طرفین غربی و شرقی اش استفاده کرده و با اثرگذاری بر نقش منطقه ای ایران و مرزهای جنوبی روسیه، ضمن ایجاد فضای نگرانی، دور تازه ای از بازتعریف جایگاه منطقه ای ایران با روس ها را پیدا کند.

لینک کوتاه: betanews.ir/n/972404

خبر فوق مربوط به رسانه افکارنيوز می باشد و جستجوگر خبر بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم