خرید کتاب سکه طلا
تاریخ دریافت خبر:

به رغم هشدارهای کارشناسان حوزه میراث فرهنگی فارس درخصوص شست و شوی مسجد سنگی داراب با آب فشار قوی، چندی قبل این اتفاق برای دومین بار رخ داد و انتقاد شدید بسیاری از فعالین این حوزه را برانگیخت.

تاریخ تکرار شد، شست و شوی مسجد سنگی داراب با آب فشار قوی برای دومین بار!
تاریخ تکرار شد، شست و شوی مسجد سنگی داراب با آب فشار قوی برای دومین بار!

روزنامه خبرجنوب:ماجرای شست و شوی مسجد سنگی داراب با آب فشار قوی از آنجا شروع شد که برخی از اهالی و دوستداران میراث فرهنگی روستای خیرآباد به همراه اعضای شورا، دهیاری و همچنین مدیریت و پرسنل یکی از اقامتگاه های بوم گردی منطقه تصمیم به نظافت و شست و شوی مسجد سنگی می گیرند. این افراد به وسیله چهار عدد تراکتور و با فشار آب مخازن در و دیوار این بنای تاریخی را می شویند! هرچند به اعتقاد برخی از فعالین حوزه میراث فرهنگی و گردشگری فارس اقدام این افراد در جهت بهسازی و ساماندهی محوطه و این اثر تاریخی بوده، اما به دلیل آنکه دیوارهای مسجد از جنس سنگ آهکی است چنین رفتارهایی تخریب اثر را در پی دارد.

در این رابطه محمدباقر مهاجر یکی از فعالین و دوستداران میراث فرهنگی شهرستان داراب با بیان اینکه متاسفانه شست و شوی دیوارهای مسجد با آب فشار قوی برای دومین بار انجام شد، گفت: بنای مسجد سنگی در معرض خطر قرار دارد و می طلبد مسئولین مربوطه نسبت به نوع برخوردها و رفتارها در این اثر تاریخی بیشتر دقت کنند.

وی بابیان اینکه جنس سنگ های دیوارها آهکی و در حال حاضر نیز آسیب های فراوانی دیده است ،افزود: شست و شوی این سنگ ها که در حال پوسته شدن هستند با آب فشار قوی اشتباه است، چرا که تخریب کامل قسمت های آسیب دیده را به همراه دارد.

مهاجر در ادامه گفت:‌مسجد سنگی داراب یکی از بناهای ارزشمند و ملی شهرستان محسوب می شود و باید نوع رفتار ما با این اثر در شأن جایگاه آن باشد، اما متاسفانه بدون درنظر گرفتن قدمت این اثر، آسیب های وارده بر بنا و حتی قرار گرفتن آن در فهرست ملی رفتارهایی رخ می دهد که در درازمدت تخریب کامل بنا را در پی دارد.

این استاد دانشگاه بر لزوم حفاظت اصولی از این بنای تاریخی تاکید کرد و افزود: متاسفانه به رغم انتقادها و هشدارهایی که سال گذشته درخصوص شست و شوی بنا با آب فشار قوی به مسئولین میراث فرهنگی داده شد، اما امسال نیز شاهد چنین اتفاقی بودیم.
مهاجر همچنین در ادامه اضافه کرد تا چندی قبل قرار بود جاده ای از کنار این مسجد تاریخی عبور کند که به دلیل لرزش های احتمالی و در معرض خطر قرار گرفتن اثر این اتفاق نیفتاد اما در حال حاضر با بی احتیاطی ها و بدون کار کارشناسی سنگ های این بنای تاریخی با آب فشار قوی شسته می شود.

این فعال حوزه میراث فرهنگی شهرستان داراب خواستار پایان دادن این گونه فعالیت های غیرکارشناسی در آثار تاریخی شهرستان شد.
گفتنی است مسجد سنگی داراب یا آتشکده آذرخش، در جنوب کوه پهنا و در 6 کیلومتری شهرستان داراب واقع شده و به صورت کامل در دل صخره کوه، کنده شده است.

این اثر منسوب به عصر ساسانی و در نوع خود بی نظیر است.ساختمان اصلی در دل کوه ساخته شده و ستون های آن تماما سنگی است.بر اساس شواهد موجود این مکان در معبد مهرپرستان آریایی بوده و در دوره ساسانیان به آتشکده تبدیل می گردد و سپس در عصر اتابکان فارس به فرمان اتابک ابوبکربن سعد بن زنگی به سال 652 هجری قمری با ساختن محرابی در ضلع جنوبی آن به مسجد تبدیل و از آن زمان به مسجد سنگی مشهور می گردد.

قسمتی از سقف این بنا باز است و در زیر آن حوض کم عمقی قرار دارد و راهروهایی با سقف مدور پیرامون آن مشاهده می شود.در بیرون بنا اتاق کوچکی در کوه کنده شده که احتمالا محل اقامت نگهبان آتشکده بوده است . آتشکده از راهروها و ستون های متعددی تشکیل شده است. مهمترین خاصیت معماری این بنا این است که دیوارها و سقف آن در سنگ یکپارچه کوه تراشیده شده وکل بنا یک تکه است.پشت بام آن با خورده سنگ و گچ مسطح شده است.

بنای مسجد، عبارت از محوطه صلیبی شکل که در اطراف آن، دورتادور، رواقی با جرز، ستون و دهانه‌های طاقدار قرار گرفته است.پوشش چهار بازوی محوطه صلیبی شکل، به صورت طاق گهواره‌ای ساخته شده اما پوشش بخش میانی به صورت مربع بریده و فضای روبازی در نظر گرفته‌اند و در زیر آن و وسط تالار، حوض 4 گوش کم عمقی ساخته‌اند.

طولانی‌ترین قسمت بنا، طول شرقی غربی است که از در ورودی شروع می‌شود. ورودی‌های آن در سمت جنوب شرقی قرار دارد و فاصله آن از ابتدای درگاه ورودی تا انتهای شمال غربی تقریبا 20 متر است.طول دو سوی دیگر مسجد که یکی در راستای جنوب غربی و دیگری در امتداد شمال شرقی قرار دارد حدود 18 متر است. به نظر می‌رسد که کار احداث این بنا با کندن کوه از بالای نورگیر شروع شده و به صورت یک چاه با پلان مربع به پایین رفته است و سپس از 4 سمت دیواره‌های چاه، ایوان‌های مسجد کنده شده‌اند که از نظر زمانی می‌تواند تاریخ اتمام آن را به یک چهارم کاهش دهد.این مسجد با پلانی چهار سو (چلیپا)، بنایی اسلامی است، که در کوه پهنا قرار دارد و سیاحان مختلف دیده و تفسیرهای مختلفی درباره آن ارائه داده اند.

در قسمت ورودی، یک هشتی وجود دارد، که البته با انحرافی که در این قسمت بوده، ابعاد آن اندکی متغیر است. دورتادور مسجد را رواقی همراه با جرزهایی احاطه کرده است، که در سمت محراب مسدود می شوند.
سقف‌ها و جرزها، به جز در راهروهای گردشی اطراف، همگی قوس بیضی شکل نزدیک به جناغی دارند و در واقع همانند طاق آهنگ هستند. اغلب منابع و متون ایرانی که قدمت آنها از دوران قاجار تجاوز نمی کند، مسجد را یک بنای مربوط به دوره ساسانی می دانند که به مسجد تبدیل شده است.

داشتن محراب مقرنس کاری با خطوط کوفی، بویژه قطع شدن راهروها در دو طرف محراب و قرار گرفتن آن در سمت قبله و کتیبه های کوفی، دلایل اسلامی بودن بناست.کنار مسجد سنگی، یک اتاق با سقف طاقی شکل وجود دارد، که با 3 پلکان وارد کف آن می‌شود.

این مسجد در دو قسمت کتیبه دارد، یکی کتیبه محراب و دیگری کتیبه‌ای است که در قسمت بالای ورودی داخلی جلوخان و ابتدای ایوان شرقی در بالای درگاه و جرزهای طرفین آن قرار دارند.

مسجد سنگی داراب با شماره 229 توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به ثبت تاریخی رسیده است.



لینک کوتاه: betanews.ir/n/930082

خبر فوق مربوط به رسانه توریسم آنلاین می باشد و جستجوگر خبر بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم