ایران آنتیک

محمد بن سلمان در تنگنای موج تازه اعتراض ها و فراخوان ها / تحلیل

تاریخ دریافت خبر:
  • محمد بن سلمان در تنگنای موج تازه اعتراض ها و فراخوان ها / تحلیل
پارس تودی - اعتراض ها و فراخوان های مکرر برای برگزاری اعتراض های ضد دولتی سبب شد محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی در تنگنای بی ثباتی ها قرار گیرد.

در حالی که اعتراض روز 15 سپتامبر در عربستان به دلیل تدابیر شدید امنیتی و تبدیل شدن این کشور به پادگان نظامی به صورت جدی برگزار نشد، حامیان جنبش اعتراض آمیز در عربستان برای برگزاری اعتراض ها در روز ۲۳ ماه جاری مصادف با روز ملی این کشور فراخوان دادند.

شکل گیری جنبش اعتراضی در داخل عربستان در زمان کنونی سبب ایجاد سوال های متعددی می شود. از جمله این سوال ها این است که چرا جنبش اعتراضی در عربستان سعودی پس از یک وقفه تقریباً طولانی، بار دیگر شکل گرفته است؟

صرف نظر از تداوم دلایل گذشته از جمله ساختار خشن حکومتی، تبعیض های متعدد، نبود جامعه مدنی و ساختار قدرت اقتدارگرایانه، به نظر می رسد اعتراض های کنونی ناشی از علل تازه ای است.

نخستین علت مربوط به تغییر و تحول در ساختار قدرت عربستان سعودی است. ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی در ژوئن گذشته برادرزاده خود «محمد بن نایف» را از سمت ولیعهدی این کشور برکنار و «محمد بن سلمان»، پسر خود را در این سمت منصوب کرد. محمد بن سلمان نیز سودای نشستن بر کرسی پادشاهی عربستان را در سر دارد و حتی گمانه ها حاکی از این است که وی تا پایان سال جاری میلادی به جای پدر خود بر تخت پادشاهی می نشیند. این در حالی است که شاهزادگان زیادی در خاندان سعودی حضور دارند که نه تنها با پادشاهی محمد بن سلمان بلکه با ولیعهدی وی نیز مخالف هستند و حتی برخی از شاهزادگان در اقدامی کم سابقه طی نامه ای به ملک سلمان این مخالفت خود را رسماً اعلام کردند.

دلیل دیگری که درباره شکل گیری اعتراض ها در عربستان در زمان کنونی می توان مطرح کرد نیز ارتباط مستقیمی با دلیل نخست دارد. محمد بن سلمان طی سه ماه گذشته فضای امنیتی در عربستان سعودی را با بازداشت گسترده روحانیون و فعالان سیاسی و همچنین در نظر گرفتن اقامت اجباری برای شماری از شاهزادگان مخالف خود از جمله محمد بن نایف، تشدید کرده است. به خصوص در نظر گرفتن اقامت اجباری برای شاهزادگان سعودی سبب شد که هم معترضان به این جمع بندی برسند که در درون خاندان سعودی اجماع و انسجام حکومتی لازم وجود ندارد و همین اینکه این دیدگاه نیز وجود دارد که برخی از شاهزاده ها و حامیان آنها در شکل گیری این اعتراض های جدید در عربستان نقش داشته باشند.

دلیل دیگر این است که نارضایتی مردم عربستان از سیاست خارجی پرهزینه عربستان سعودی به اوج رسیده است. عربستان سعودی طی سال های اخیر هزینه زیادی در سوریه و یمن انجام داد و به خصوص در یمن جنگی به راه انداخت که وجهه و پرستیژ عربستان را زیر سوال برده و آنرا به عنوان یک کشور کودک کش به تصویر کشیده است.

در همین حال، مردم عربستان الگوی رفتاری آل سعود در رابطه با آمریکا و قرارداد 110 میلیارد دلاری نظامی با این کشور را نیز اقدامی بسیار هزینه زا و غیرلازم می دانند که سبب خروج ارز از عربستان می شود. مداخله گرایی عربستان در امور داخلی کشورهای عربی به همراه سیاست نفتی این کشور که سبب کاهش شدید قیمت نفت شد و همچنین خریدهای نظامی هنگفت از کشورهای غربی به خصوص آمریکا که همگی با مدیریت محمد بن سلمان انجام شد، افزایش مشکلات اقتصادی و در نتیجه افزایش فشار و مشکلات معیشتی مردم عربستان سعودی را در پی داشته است.

با توجه به این شرایط در سیاست داخلی و خارجی، معترضان عربستانی به این جمع بندی رسیدند که محمد بن سلمان اکنون در داخل عربستان در موقعیت قوی قرار ندارد و می توانند مطالبات خود را با تحت فشار قرار دادن وی تامین کنند. نکته مهم این است که فراخوان های اعتراض آمیز سبب شد که محمد بن سلمان سفر به فرانسه و دیدار با «امانوئل ماکرون»، رئیس جمهوری این کشور را نیز لغو و به زمان دیگری موکول کند. 111/114

سید رضی عمادی

بیشتر بخوانید:

لغو سفر ولیعهد سعودی به پاریس به دلیل اعتراضات مردمی در عربستان

اعتراض دیدبان حقوق بشر به بازداشت مخالفان در عربستان

یورش نیروهای امنیتی عربستان به مساجد این کشور

افزایش موج بازداشت ها در عربستان

انتقاد شدید عفو بین الملل از اعدام نوجوانان در عربستان