کتاب سکه های ماشینی قاجار
تاریخ دریافت خبر:
ماسوله آنقدر زیبا، باقدمت و تماشایی هست که حتی اگر گذرتان به آنجا نیفتاده، باز نام و وصفش را شنیده باشید، حالا این شهر زیبای تاریخی بیش از هر زمان دیگری در تکاپوست تا خود را به رخ جهانیان هم بکشد؛ با ثبت در میراث جهانی یونسکو و زمانی که به گفته مدیران سازمان میراث‌ فرهنگی چندان دور نخواهد بود.

به گزارش جام جم، برخی روستای ماسوله عنوانش می کنند، و برخی شهر ماسوله، اما شاید فرق زیادی نکند، زیرا نام ماسوله خود به تنهایی آنقدر چشم نواز و یگانه و پرآوازه هست که عنوان روستا یا شهر تغییر چندانی در هویت ذاتی آن ندهد. گرچه مسئولان محلی ماسوله (و همچنین برخی پژوهشگران ) می گویند عنوان رایج روستا برای این خطه صحیح نیست، زیرا ماسوله ساختار شهری دارد و این هویت و مدنیت را مرهون عمر 800 ساله خود است که به حدود قرن هفتم هجری می رسد. این عمر 800 ساله البته قدمت شکل گیری ساختار منسجم مسکونی و اجتماعی شهری آن را نشان می دهد، وگرنه طبق بررسی های باستان شناسی، آمار استقرار و سکونت آدمی در این منطقه به عصر آهن یعنی هزاران سال پیش بازمی گردد.

شاید معرفی کردن ماسوله به عنوان روستا بیشتر به این دلیل باشد که ظاهر آن با دیگر زیستگاه های البرز که همگی قریه و روستا هستند، تفاوت زیادی نمی کند، اما به عقیده سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، اگر ملاک را مدنیت قرار دهیم، قطعا ماسوله شهر محسوب می شود و وجود بازاری با چند صد دکان و چند کاروانسرا و ساختارهایی چون کلانتری و شهرداری بهترین گواه برای مدنیت و شهر بودن ماسوله است.

به هر روی ماسوله با هر عنوانی که خطابش کنیم، با آن منظر سرسبز و جنگلی و چشم نواز، با آن آب و هوای مطبوع و بی نظیر و با آن خانه های پله ای آرمیده بر شیب کوه، این روزها آماده می شود تا بختش را برای جای گرفتن در فهرست جهانی یونسکو بیازماید. این خبری است که فرهاد نظری، مدیرکل دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به جام جم می دهد و می گوید: پرونده ماسوله اکنون مراحل نهایی تدوین را طی می کند و پس از تکمیل آن را به عنوان یک منظر فرهنگی طبیعی به یونسکو ارسال و معرفی می کنیم تا در صورت موافقت به ثبت جهانی برسد.

نظری در عین حال می افزاید: ارائه پرونده ماسوله تا پیش از سال 2019 امکان پذیر نخواهد بود، زیرا هر کشور در سال یک سهمیه بیشتر برای ثبت جهانی ندارد و ما امسال یزد را به ثبت رساندیم و برای سال 2018 نیز پرونده دو منطقه ارسباران و محور ساسانی فارس را آماده و برای بررسی به یونسکو ارسال کرده ایم، بنابراین پرونده ماسوله احتمالا یکی از گزینه های ما برای ارائه در سال 2019 خواهد بود.

موانع ثبت ماسوله

به گفته این مقام مسئول، ماسوله همین حالا هم تقریبا شرایط ثبت جهانی را دارد و شاید تنها موانع ثبت آن، مشکلاتی چون ساخت و سازهای جدید در بافت تاریخی است، به همین خاطر و همچنین از آنجا که آثار ارزشمند متعددی در کشورمان برای ثبت در میراث یونسکو وجود دارد، قطعا باز هم باید بررسی بیشتری برای ارسال پرونده ماسوله صورت بگیرد، تا با انتخاب بهترین گزینه، شانس خود را برای ثبت قطعی یک اثر از دست ندهیم.

موضوع ساخت و سازهای جدید در ماسوله، گرچه به عنوان یکی از موانع احتمالی ثبت جهانی آن مطرح می شود، اما به عقیده برخی مسئولان محلی چون مصطفی پورعلی، مدیر پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری ماسوله چندان نگران کننده نیست، زیرا سال هاست که ساخت و سازهای جدید براساس الگوهای مورد موافقت میراث فرهنگی انجام می شود.

پورعلی با تاکید بر این که در نهایت این بازرسان یونسکو هستند که پس از بازدید، نظر نهایی را در این خصوص می دهند، می افزاید: اگرچه بحث ثبت جهانی ماسوله از سال 89 به طور جدی مطرح شده، اما این شهر از سال 80 پایگاه میراث فرهنگی و یگان حفاظت شبانه روزی دارد و از سال 76 تاکنون نیز هیچ ساخت و ساز ناهمگون و جدیدی در بافت تاریخی اضافه نشده است. ضمن این که از سال 89 که بحث ثبت جهانی ماسوله به طور جدی تری مطرح و پیگیری شد، با کمک و نظارت کامل سازمان میراث فرهنگی، هر گونه نوسازی، بازسازی و بهسازی با الگوهای قدیمی و تاریخی مورد نظر میراث و طبق استانداردهای یونسکو صورت می گیرد و همه نهادها و ارگان ها نیز موظف به همکاری و رعایت این ملاحظات هستند.

صنایع دستی چینی؛ امتیاز منفی

این مسئول در پاسخ به این پرسش که آیا عرضه محصولات چینی در بازار سنتی ماسوله امتیاز منفی برای ثبت آن به شمار می رود یا نه، می گوید: کالاهای خارجی و عمدتا چینی امروزه حتی در بازار ونیز ایتالیا نیز به چشم می خورد و شاید گریزی از آن نباشد، اما به هر روی یک نقطه ضعف به شمار رفته و معاونت صنایع دستی در تلاش برای حذف آن از بازار ماسوله و جایگزینی صنایع دستی ایرانی به جای آن است.

مدیر پایگاه میراث فرهنگی و گردشگری ماسوله با اشاره به این که چند سالی است که هم مردم و هم مسئولان ماسوله، تمام فعالیت ها و برنامه های خود را با تکیه بر استانداردهای یونسکو و در راستای آماده سازی این منطقه برای ثبت جهانی برنامه ریزی و اجرایی می کنند، یادآور می شود که در همین راستا به برگزاری جشنواره های محلی متعددی اقدام کرده ایم که برگزاری جشنواره پنیر محلی ماسوله در سال گذشته یکی از این اتفاقات بود. راه اندازی موزه های متعدد از جمله موزه مردم شناسی و تلاش برای احیای آسیاب بزرگ و تاریخی ماسوله، احیای خشت زنی و ارسی سازی نیز از دیگر اتفاقاتی است که در اولویت های کاری ما قرار گرفته است.

جمعیت ماسوله طبق آخرین سرشماری 600 نفر است که به گفته پورعلی، در اوج زمان گردشگری مثل نوروز و تابستان به 15 هزار نفر هم می رسد. خوشبختانه این شهر تاریخی زیبا از امکانات اقامتی خوبی نظیر دو هتل و یک مهمانپذیر در داخل بافت برخوردار است و تقریبا بیش از 50 درصد خانه های تاریخی آن هم امکان اقامت به صورت خانه مسافر دارند.

فاطمه مرادزاده

لینک کوتاه: betanews.ir/n/923641

خبر فوق مربوط به رسانه جام جم آنلاین می باشد و جستجوگر خبر بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم