خرید سکه کلکسیونی
تاریخ دریافت خبر:
یک وابستگی اصولی بین کف پیاده‌رو، بیکاری و کارگر وجود دارد/حتی یک دورهمی ساده درباره مسائل فرهنگی نیاز به پول دارد

من نگران دوستان عزیزم هستم زیرا این هنرمندان پدران سازنده سینما هستند. یک نفر نیست که سوال کند آنها هزینه‌های زندگی خود را چگونه تامین می‌کنند. زمانی که به وضعیت یک هنرمند توجه می‌شود، چنان در بوق می‌کنند که آن کمک تبدیل می‌شود به یک شعار انسانی ولی سیاه.

به گزارش خبرنگار ایلنا، مسعود کیمیایی کارگردان شناخته شده ای در سینمای ایران است. گروهی معتقدند کیمیایی یکی از بنیاینگذاران موج نو در سینمای ایران است گرچه خودش خیلی نسبت به این صفت دل خوشی ندارد و از آن استقبال نمی کند. با کیمیایی همزمان با 76 ساله شدنش در مرداد ماه 96 گفتگو کردیم.

میل به دانستگی کم شده است

شما اصلی ترین مشکل جامعه فرهنگی و سینمایی را چه می دانید؟

متاسفانه امروز میل به دانستگی و میل به آموختن کم شده است و زمانی که میل به دانستگی وجود نداشته باشد میلی به تعهد وجود ندارد و وقتی میلی به تعهد وجود نداشته باشد میل به اعتراض وجود ندارد. در حالی که انسان و هستی آدم با اعتراض معنا می شود. اعتراض همیشه معنای سیاسی ندارد و انسان می تواند به خودش نیز معترض باشد.

دلیل میل نداشتن به اعتراض را در چه می دانید؟

بررسی این مسئله بسیار پیچیده است. آنچه از مسئله اعتراض مهم تر است نبودن میل به دانستگی است. متاسفانه در سال های اخیر میل به عام سازی گسترش پیدا کرده است و جامعه گردانان نیز در این میان نقش زیادی دارند. آنچه در این بحث مهم است اقتصاد است و اقتصاد در فرهنگ تاثیر زیادی دارد. گران ترین سهم اجتماعی؛ فرهنگ است و آنچه برای ما باقی می ماند فرهنگ است. این تاریخ هنر است که درباره عملکرد جریانات مختلف در طول سال ها حرف درست را می زند.

مسعود کیمیایی

اقتصاد نقش مهمی در فرهنگ دارد زیرا آداب فرهنگ آداب گرانی است

با این تعریف اگر به فرهنگ کم توجهی می شود یعنی دلیل اصلی اش مشکلات اقتصادی است؟

اقتصاد نقش مهمی دارد. وقتی کسی می خواهد کتاب بخواند یا به کنسرت برود مهم تر از آنکه به چه اثری علاقه دارد این مسئله مهم است که پول داشته باشد تا آن اثر را تهیه کند. امروز حتی یک دورهمی ساده نیز که درباره مسائل فرهنگی در آن گفت وگو شود نیاز به پول دارد و آداب فرهنگ؛ آداب گرانی است. ما هم اکنون در دوره سختی به سر می بریم. البته این سختی فقط برای نسل فعلی نیست و من در این شرایط نگران جدی دوستان عزیزم هستم زیرا این هنرمندان پدران سازنده سینما هستند. یک نفر نیست که سوال کند این هنرمندان هزینه های زندگی خود را چگونه تامین می کنند و زمانی که به وضعیت یک هنرمندی توجه می شود، چنان در بوق می کنند که آن کمک تبدیل می شود به یک شعار انسانی ولی سیاه.

انسان یعنی کار و این کار از دست تا فکر تعریف می شود

در بیشتر فیلم های شما و به خصوص فیلم آخر اقتصاد مورد توجه بوده است اما بیشتر از اقتصاد بحث کار و بیکاری نشان داده شد. بیکاری چقدر در پایین آمدن فرهنگ تاثیر دارد؟

این مسئله در برخی از فیلم هایم وجود دارد به خصوص در قاتل اهلی که کاملاً پررنگ است. وقتی کار نباشد انسان وجود ندارد. انسان یعنی کار و این کار از دست تا فکر تعریف می شود. کار و کارگری فقط در کارخانه معنا پیدا نمی کند. از ۲۰ سال پیش تافلر به عنوان یک اندیشمند حتی کسانی که پشت کامپیو تر کار می کنند را کارگران جدید معرفی کرد. فقط شیوه عملشان تفاوت دارد ولی آنچه که تغییر نکرده موجودیت کار است امروز فشار بیکاری بیشتر روی کسانی است که در شهرستان ها و شهرهای حومه زندگی می کنند. وقتی کشاورزی نمی تواند به شغل اصلی خودش بپردازد مجبور می شود تمام زندگی خود را بفروشد تا پولی جمع کند و به شهر بیاید، یک دستگاه پراید بخرد و در یکی از این شرکت های حمل و نقل مسافر مانند اسنپ کار کند و به دنبال آن خانواده خود را نیز به شهرهای بزرگ می آورد و از صبح تا شب کار می کند تا تنها چیزی که به دست می آورد؛ نان باشد و هیچ ارزش اضافه ای پیدا نمی کند و حتی در تولید نیز سهمی برای او درنظر نگرفته اند. تمامی این افراد وقتی جمع می شوند تبدیل به حاشیه می شوند.

اقتصاد صحیح این است که حاشیه نشینی را کم کند و تازه این حاشیه نشینی اول مشکلات است زیرا فرد حاشیه نشین ابتدا یک تکه زمین می خواهد تا خانه داشته باشد بعد در کنار خانه برق، تلفن، آب، اتوبوس و امکانات دیگر می خواهد وقتی این امکانات که اولین حقوق شهروندی است نباشد، اعتراض از همین جا شروع می شود و حاشیه را تبدیل به متن می کند و تبدیل به جبهه نارضایتی و حتی ندانستگی می کند. یک وابستگی اصولی بین کف پیاده رو، بیکاری، کارگر وجود دارد.

کارسازان تبدیل به کارخوران شده اند

راه حل چیست؟ آیا باید از حضور حاشیه ها در متن جلوگیری کرد؟

می توان از نشت و نشر حاشیه به متن جلوگیری کرد اما نه به شکل پانسمان بلکه با یک درمان علمی و باید مشکل کار را حل کرد زیرا کار رگ های اصلی جامعه را تغذیه می کند و داربست هستی ساز جامعه است و این مسئله کاملاً روشن است. باید امروز بپرسیم که چه اشکالی به وجود می آید که کارسازان تبدیل به کارخوران می شوند. مشکلات اقتصادی کاملاً روی میل مخاطبان به فرهنگ نیز تاثیر می گذارد.

با این تعریف شما اگر مخاطبان به سمت فیلم های کمدی می روند درواقع آنها به دنبال فرار از مشکلات هستند؟

فیلم کمدی امروز در جامعه ما بسیار زیاد شده اما در اصل فیلم کمدی اثر ضعیفی نیست. بسیاری از آثار چاپلین باسترکیتون آثار کمدی هستند که در تاریخ سینما ماندگار هستند ولی فیلم های کمدی امروز ما با آن ها فاصله دارد. به صورت کلی تلاش برای خنداندن یک تلاش تراژیک است و اینکه جامعه ما برای خنداندن تلاش می کند یعنی دچار یک تراژدی است و به دنبال آن است که با هر کیفیتی مخاطب را بخنداند اما ساخت فیلم اجتماعی سخت است و حرف اجتماعی زدن نیز سخت تر.

مسعود کیمیایی

عام سازی در فرهنگ زیاد شده است

از گذشته کتاب، فیلم و محصولات فرهنگی به عنوان آثاری که تلاش در آگاهی سازی و روشنگری دارند یاد می شد اما به نظر می رسد در جهان فعلی خود این محصولات تبدیل به آثاری شدند که انگار بلاحت را ترویج می کنند. در این میان اقتصاد هم اگر وارد حوزه فرهنگ شده فقط به دنبال آن بوده تا از اعتبار فرهنگ برای دیده شدن بیشتر خودش استفاده کند.

عام سازی در فرهنگ زیاد شده و این مسئله بسیار مهم است، این عام سازی کاملاً برنامه ریزی شده و هدفمند است اگر تصور کنیم که عام سازی مانند رودخانه ای است که چاله های خود را پیدا می کند اشتباه است فرار از این عام سازی نیاز به بررسی تئوری هایی دارد که در درازمدت اجرایی می شود.

ابراهیم گلستان برای من جایگاه مهمی دارد

نقش منتقدان و روزنامه نگاران در جلوگیری از عام سازی چیست؟

بسیار نقش مهمی دارد. امروز ما در تلویزیون مشاهده می کنیم یک فردی یک فیلمی را انکار می کند اما همزمان با حرف های دیگرش و گفتن عقیده اش تایید می کند. اینکه بگوییم فیلم خوبی نیست، نویسنده خوبی نیست یا کتاب خوبی نیست و کلاً انکار کردن کار راحتی است و با یک اشاره می توان انکار کرد. آنچه که سخت است و نیاز به اثبات دارد، دانستگی است و وقتی اثری را می خواهید تایید کنید باید آن را اثبات کنید و این اثبات دانستگی می خواهد. مثلاً منتقدی مانند پرویز دوایی با دانستگی به اثری نه می گفت و آن را نفی می کرد اما بسیاری از کسانی که امروز انکار می کنند می خواهند از این مسئله برای خود دکان درست کنند. یا آیدین آغداشلو ازجمله انسان های دانسته ای است که بسیار زیبا با دانستگی سخن می گوید. آیدین آغداشلو هرگز مظلوم نبوده است این افراشتگی او را کامل می کند. ابراهیم گلستان نیز برای من جایگاه مهمی دارد و خوشحالم که همچنان با ابراهیم گلستان، پرویز دوایی، آیدین آغداشلو زیبایی ها ادامه دارد.

مردم عامی به عنوان مخاطب چقدر در این عام سازی مقصر هستند و آیا نباید خودشان نیز به دنبال مسائل جدی تری باشند؟

مردم هیچگاه گناهکار نیستند و لباس گناهکار به تن آن ها می کنند ولی بدنشان بدن گناهکاری نیست.

لینک کوتاه: betanews.ir/n/867132

خبر فوق مربوط به رسانه ایلنا می باشد و جستجوگر خبر بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم