خرید سکه کلکسیونی
تاریخ دریافت خبر:
خبرگزاری فارس: پهپاد زمینه مناسبی برای آغاز همکاری با روس‌هاست/ نباید با حوزه‌های فناوری کاسبی سیاسی کرد/ شخص رئیس جمهور باید از نمایشگاه هوایی ایران حمایت کند

کارشناسان و تحلیل‌گران حوزه هوافضا می‌گویند نمایشگاه‌های هوایی ایران از عدم هماهنگی و حمایت دولت رنج می‌برند و معتقدند این حمایت باید از طرف شخص رئیس جمهور و در بالاترین سطوح باشد.

گروه امنیتی دفاعی خبرگزاری فارس- مهدی بختیاری: نمایشگاه بزرگ هوافضای روسیه با عنوان MAKS یکی از بزرگترین نمایشگاه های جهان است که در این حوزه، هر دو سال یکبار در شهر «ژوکوفسکی» در حومه مسکو برگزار می شود.

ماکس را در واقع باید وارث نخستین نمایشگاه هوایی روسیه بدانیم که نقطه آغاز آن به سال 1911 برمی گردد.

این نمایشگاه دوران جدید خود را 24 سال قبل و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شکل گیری فدراسیون روسیه در سال 1993 از سر گرفت و اکنون به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین نمایشگاه های هوافضای جهان در کنار دیگر نمایشگاهها از قبیل لبورژه فرانسه، دوبی و فانبروی انگلیس شناخته می شود که البته به لحاظ وسعت فناوری های پیشرفته ارائه شده در آن، سرآمد دیگر نمایشگاه هاست.

حمایت مستقیم رئیس جمهور روسیه از نمایشگاه ماکس گویای اهمیت آن برای کشوریست که خود یکی از قطب های اصلی در حوزه هوافضا محسوب می شود و روس ها سعی دارند تا با استفاده از فرصت هایی نظیر نمایشگاه ماکس، علاوه بر ارائه و نمایش دستاوردهای خود در این حوزه ه، گام های بلندی نیز برای حضور پررنگ تر در بازارهای رقابت اقتصادی در جهان بردارند.

جمهوری اسلامی ایران از همان دوره های آغازین عصر جدید نمایشگاه، پس از فروپاشی اتحاد شوروی به عنوان بازدید کننده و در سطحی بسیار محدود در ماکس حاضر شد اما طی حدودا 10 سال اخیر، رفته رفته این حضور پررنگ تر شد و امروز ایران به عنوان یکی از کشورهای دارای پاویون و غرفه اصلی در ماکس می تواند علاوه بر نمایش دستاوردها و محصولات خود در حوزه های هوافضا، به ارتباط گیری بیشتر با دیگر کشورها ازجمله روسیه نیز بپردازد و این حضور ایران در دوره های مختلف مورد توجه کشور میزبان نیز بوده است.

(برای مطالعه بیشتر اینجا و اینجا را کلیک کنید)

در گروه امنیتی و دفاعی خبرگزاری فارس، در میزگردی با حضور آقایان «رضا اصلانی» عضو اتحادیه صنایع هوایی و فضایی ایران، کارشناس ارشد مهندسی هوافضا و همکار رسمی رسانه ای نمایشگاه ماکس 2017 در ایران، «شاهد ملکی پور» پژوهشگر پژوهشگاه هوافضای وزارت علوم، دانشجوی دکترای مهندسی هوافضا، عضو هیات تحریریه ماهنامه صنایع هوافضا و سردبیر نشریه AEROPUB (منتشر شده در نمایشگاه ماکس) و نیز «نوید مقصودی» تحلیلگر ارشد حوزه هوافضا و کارشناس ارشد مهندسی هوافضا به بررسی فرصت های پیش روی کشورمان برای حضور بهتر و موثرتر در این نمایشگاه پرداخته ایم.

مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید:

** تاثیر حضور وزارت دفاع در ماکس2017

* اخیرا سیزدهمین دوره نمایشگاه هوافضای روسیه (ماکس 2017) برگزار شد که به نوعی دومین حضور ایران در قالب غرفه در این نمایشگاه بود. اگر مقایسه ای داشته باشید در خصوص این دوره و دوره گذشته در سال 2015، بفرمایید مهمترین تفاوت این دو حضور چه چیزی بود؟

اصلانی: البته به لحاظ داشتن غرفه و پاویون، این سومین بار است که ایران در نمایشگاه ماکس حضور پیدا می کند. در واقع ما در 2 دوره قبل یعنی ماکس 2013 نیز یک پاویون در این نمایشگاه داشتیم که البته مثل امسال نبود اما به هر حال غرفه ای بود که تعدادی از شرکت ها و فعالین حوزه هوافضا در آن جمع می شدند.

در سال 2015 هم در قالب یک پاویون فعالیت داشتیم اما سال 2017 یعنی امسال در واقع گل کار بود که با حضور وزارت دفاع، یک پاویون در حد شأن نام ایران برگزار شد که اینها مدیون حضور قوی وزارت دفاع و همچنین معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری است.

این را هم بگویم که حضور ایران در نمایشگاه ماکس و در قالب غرفه های کوچک به قبل تر هم برمی گردد. یعنی قبل از سال 2013 هم ایران در قالب غرفه ای وابسته به سفارت یا وزارت علوم و یا غرفه نمایشگاه هوایی کیش در ماکس حضور داشت اما نه به این شکل.

اما اگر از منظر اعزام تیم های تخصصی و بازدیدکننده نگاه کنیم، این حضور باز هم به عقب تر برمی گردد که ما دارای شله ای در آنجا داشتیم و شاید بتوان گفت 20 سال است که از این حیث ما در این نمایشگاه حضور داریم اما همانطور که گفتم بیشتر شامل اعزام هیأت ها و تیم های تخصصی بود که همین را مدیون تلاش های مرکز همکاری های فناوری و نوآوری ریاست جمهوری بودیم.

امسال این پاویونی که در اختیار گرفتیم، وضعیت بسیار بهتری داشت و با اضافه شدن وزارت دفاع هم اتفاقات خوبی افتاد و اگر شما به کتاب های دوره های مختلف نمایشگاه نگاه کنید متوجه این تغییر می شوید.

در کتابی که امسال از مجموعه ماکس تهیه شد، حداقل 17-18 مورد به ایران اشاره شده و به اخبار و موضوعات مرتبط با ایران پرداخته شده است.

* 12 سال قبل نامی از ایران در ماکس نبود

این آمار در سال 2013 چهار-پنج مرتبه، در سال 2011 فقط یک بار و در سال 2005 اصلا نامی از ایران در این کتاب نیست.

در حال حاضر سطح حضور کشور ما به دلیل ارتباطاتی که با روسیه داریم یک حضور جدی و پررنگ نسبت به دیگر رقبای منطقه ای محسوب می شود.

ملکی پور: وقتی به گزارش تهیه شده توسط خود شرکت «آویا سالن» که شرکت برگزارکننده نمایشگاه ماکس است، نگاه می کنیم مشخصا به دو کشور ایران و چین اشاره کرده و به موضوعات مرتبط با ایران پرداخته است و یا اخبار و تصاویر مسئولین ایرانی در این گزارش مورد توجه قرار گرفته و در سایت های مرتبط با این هم بازتاب گسترده ای داشته است.

** هزار ایرانی از ماکس2017 بازدید کردند

* چه تعداد بازدیدکننده ایرانی از ماکس 2017 بازدید کردند؟

اصلانی: طبق برآوردهایی که ما داشتیم، حدود هزار نفر از ایران از این نمایشگاه بازدید کردند که از میان آنها حدود 400 نفر بازدید کننده تخصصی بودند و مابقی آنها، افرادی که به این حوزه علاقه داشتند.

به هر حال نمایشگاه هوافضای ماکس برای ما ایرانی ها از میان دیگر ایرشوهای جهانی مهمتر و مناسب تر است چون هم راحت تر می توانیم به آن رفت و آمد کنیم و هم به دلیل نوع ارتباطاتی که داریم، فضای بهتری برای ایران فراهم شده است که الحمدالله امسال توانستیم استفاده خوبی از این موقعیت ببریم.

* در دنیا ایرشوهای بزرگ، قدیمی و مفصلی برگزار می شود. نظیر ایرشو دوبی، لوبورژه فرانسه، فارنبرو انگلستان و ... در این ایرشوها بعضا علاوه بر نمایش دستاوردها و محصولات حوزه هوایی و فضایی، معاملات بزرگی هم صورت می گیرد. از این لحاظ و از نظر اهمیت و اعتبار، نمایشگاه ماکس روسیه چه تفاوت هایی با دیگر ایرشوها دارد؟

مقصودی: نمایشگاه های هوایی در واقع یک فرصت برای کسب و کار بوده و اولویت همه کشورها، بهره برداری اقتصادی از توانمندی های هوایی و فضایی است.

نوید مقصودی

روس ها هم بعد از بازسازی وجهه خود و بازگشت به قدرت جهانی در دو دهه اخیر سعی کرده اند این پتانسیل بزرگ فناورانه در حوزه هوافضا را به اقتصاد تبدیل کنند.

در این حوزه یعنی در حوزه اقتصادی، اگرچه ماکس عقب تر از بقیه ایرشوها بود ولی کم کم خودش را به این سطح می رساند که در رده ایرشوهای اول قرار بگیرد.

این نمایشگاه از نظر فناوری و نظامی که به عنوان ویترینی از قدرت نمایی روس ها به حساب می آید، یک نمایشگاه بسیار بزرگ، درجه یک و سطح اول است و آرام آرام به سمتی حرکت می کند که وجهه اقتصادی آن هم بیشتر شده و در واقع به بازارهای جهانی وصل شود اما همانطور که گفتم کماکان از نظر نظامی جزو بهترین ها، کامل ترین ها و مفصل ترین هاست.

** باید روابط راهبردی با روسیه را به اقتصادی تبدیل کنیم

* البته تحریم های سال های اخیر آمریکا و برخی دیگر کشورها علیه روسیه هم تاثیراتی بر روی ماکس داشته مثلا اگر بخواهیم ماکس 2011 را با 3 دوره بعد از آن مقایسه کنیم، می توانیم تفاوت ها را بخوبی ببینیم.

مقصودی: بله به خاطر تحریم هایی که علیه روسیه اعمال شده حضور دیگران به خصوص غربی ها کمرنگ تر شده ولی این چیزی از ارزش های ماکس کم نمی کند.

نباید فراموش کنیم که روسیه به تنهایی به طور کامل از صفر تا صد فناوری های هوای و فضایی را در اختیار دارد و الان نیز به سمت تجاری سازی و حضور فعال در بازارهای بین المللی حرکت می کند که نمونه آن بحث هواپیماهای بدون سرنشین است چرا که روس ها در این حوزه سابقه چندان قوی ندارند اما در حال حرکت در این مسیر، هم برای توسعه و هم برای تجاری سازی هستند که البته این امر برای کشور ما هم یک فرصت خوب است که می توانیم در این حوزه درآمدزایی داشته باشیم.

در واقع بعد از این همه تعامل که ما با کشوری مانند روسیه داریم باید کم کم روابط راهبردی را به اقتصادی تبدیل کنیم. نمایشگاه جای همین کارهاست.

** حضور 14 شرکت خصوصی ایران در ماکس 2017

* در کنار حضور سازمان ها و نهادهای دولتی ایرانی در ماکس، برخی شرکت های دانش بنیان نیز در این نمایشگاه حضور پیدا می کنند. امسال چه تعداد از این شرکت ها حضور داشتند و این حضور چه آورده ای برای آنها دارد؟

ملکی پور: امسال 14 شرکت دانش بنیان خصوصی از ایران در ماکس حضور داشتند. این ها علاوه بر بازدیدهایی که دارند می توانند دستاوردهای خودشان را هم در معرض دید دیگران قرار دهند.

شاهد ملکی پور

** رقابت تجاری با روس ها فعلا انتظار بجایی نیست

البته روسیه یکی از قطب های صنعت هوافضا در دنیاست و اینکه انتظار داشته باشیم شرکت های ما به راحتی بتوانند در این حوزه بازار پیدا کنند شاید انتظار درستی نباشد. اما همین قدر که چنین قدمی برداشته شده و این نگاه وجود دارد، یک نقطه امید است که باید تلاش کنیم این قدم ها در آینده پررنگ تر شود.

از طرف دیگر، شرکت های دانش بنیان خصوصی در این نمایشگاه و در نمایشگاه های مشابه، ضمن اینکه دستاوردهای خود را به معرض نمایش می گذارند با شرکت های قدرتمند دنیا نیز آشنا شده و شاید این آشنایی و استفاده از تجربیات آنها بسیار باارزش تر از برخی انتظارات غیرمعقول دیگر باشد.

در کنار این نمایشگاه ها همیشه کنفرانس ها و سمینارهای متعدد ملی، دوجانبه یا چند جانبه برگزار می شود که نمونه آن کنفرانس دو جانبه روسیه و چین در حوزه هایی نظیر آیرودینامیک، پیشران، سازه و... بود و یا کنگره هوافضای اوراسیا که با حضور نمایندگان چندین شرکت برگزار شد و یا کنفرانس علمی و فنی روسیه که دستاوردهای جدید این کشور در حوزه هوافضا را معرفی می کرد.

این تمرکز رویدادهای علمی مختلف می تواند کمکی باشد تا شرکت های دانش بنیان ما از یک پکیج علمی و فناوری در کنار تجربیات دیگران از جمله روسیه که یکی از قطب های بزرگ هوافضا است، بهره مند شوند.

** دستیابی شرکت های ایرانی به صادرات فناوری به روسیه

اصلانی: در سال 2015 از حضور این شرکت های دانش بنیان ایرانی ما توانستیم به صادرات فناوری به شرکت های روسی برسیم.

امسال قاعدتا هنوز نتایج به صورت کامل احصا نشده که ما بتوانیم آمار دقیقی بدهیم. البته قراردادها و تفاهم نامه هایی بوده که مشخصا 3 شرکت عضو اتحادیه هوایی فضایی ایران که در سال 2015 حضور داشتند، امسال به دنبال تکمیل کردن قراردادهایشان بودند که از این 3 شرکت، 2 شرکت در حوزه صادرات فناوری عمل کرده اند نه اینکه فقط وارد کننده باشیم. البته نمی توان زیاد به جزئیات این موضوعات پرداخت.

* هدف گذاری شرکتها برای حضور در این نمایشگاه به چه صورت است، آیا جای خاصی برای هماهنگی وجود دارد یا هرکدام از این شرکت ها اهداف انفرادی خودشان را دنبال می کنند؟

اصلانی: بله این هماهنگی و بریفینگ هر سال وجود داشته و امسال حتی ما هماهنگی های بهتری نیز صورت دادیم که در مقایسه با سال های گذشته مطلوب تر بود.

این هماهنگی ها بیشتر در اتحادیه هوایی فضایی ایران صورت می گیرد و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری از طریق کریدور صادراتی خودشان از این هماهنگی ها حمایت می کند.

به هر حال هزینه های حضور در نمایشگاه های اینچنینی برای شرکت های خصوصی بالاست و در همه دنیا هم شرکت های خصوصی متوسط و کوچک نیاز به این دست حمایت ها دارند و معاونت علمی این کار را به خوبی انجام داده و در نمایشگاه ماکس هم نتایج آن را دیده ایم.

علاوه بر این، 200 شرکت هم تحت پوشش اتحادیه هوایی فضایی قرار دارند که از این طریق مورد تشویق قرار گرفته و انگیزه برای حضور در این نمایشگاه ها را پیدا می کنند. هر سال هم این همگرایی بیشتر می شود.

از حوزه های مختلف صنعت هوافضا در پاویون ایران حضور دارند که برای مثال شامل قطعه سازان مکانیکی، قطعه سازان الکترونیکی و پلیمری و یا شرکت های سازه ای و خدمات نرم افزاری، فنی و مهندسی و ... هستند.

البته ما معتقدیم برای دوره های آتی می توان کارهای بسیار بهتری کرد. مثلا هماهنگی برای ملاقات های مفیدتر با طرف های خارجی قبل از برپایی نمایشگاه صورت بگیرد که اتحادیه در این حوزه پیشقدم شده و نتایج آن را در دوره بعدی نمایشگاه ماکس خواهیم دید.

* چه تعداد کشور در نمایشگاه ماکس شرکت می کنند؟

اصلانی: معمولا حدود 40 کشور حضور پیدا می کنند که البته در برخی سال ها این تعداد به 35 و در برخی مقاطع هم به 45 کشور می رسد که تقریبا شامل هزار غرفه می شود.

** برای ورود به بازارهای جهانی باید شور و هیجان صرف را کنار گذاشت

* دستاوردها و محصولاتی که در این دوره در غرفه ایران به نمایش گذاشته شد به نظرم قدری مفصل تر و بیشتر از دوره قبل بود. ارزیابی شما از ارائه محصولات ایرانی در ماکس2017 چیست؟ با توجه به اینکه در اخبار داشتیم که قرار است در دور بعدی ماکس جت آموزشی ایرانی با نام کوثر88 نیز در ایرشوی این نمایشگاه حضور پیدا کند.

مقصودی: برای پاسخ به این سؤال من یک قدم به عقب تر می روم. ما باید جایگاه خود را در زنجیزه تامین مشخص کنیم.

هوافضا یک صنعت پیچیده، پر زحمت و البته پرسود است و ما باید برنامه ریزی کنیم و ببینیم که از کجا می خواهیم وارد بازارهای جهانی شویم.

من با بخش داخلی که معطوف به تامین نیازها و حوزه اقتدار است، فعلا کار ندارم و وقتی در مورد یک نمایشگاه مانند ماکس صحبت می کنیم باید این بخش را کنار بگذاریم.

شما نگاه کنید عربستان به روسیه نزدیک می شود اما با اوکراین کار می کند و با آنها پروژه فعال مثل ساخت هواپیماهای توربوپراپ دارد. وقتی اوکراین به ماکس نمی آید، عربستان هم شرکت نمی کند.

اصلانی: البته طبق برآوردهایی که ما داشتیم، فکر می کردیم که امسال مثلا عربستان در این نمایشگاه حضور پیدا کند اما علیرغم اطلاعاتی که نشان می دهد آنها علاقمند به این حضور هستند، شرکت نکردند.

*مقصودی: عربستان در واقع پیشتر سرمایه گذار است تا توسعه دهنده فناوری و در حقیقت دانش دیگران را می خرد.

ترک ها در این خصوص، چند جانبه بازی می کنند. ترکیه عضو ناتو است و موضع ناتو هم در برابر روسیه مشخص است.

ترک ها در این نمایشگاه و در این حوزه ها با احتیاط وارد می شوند تا ارتباطات فناورانه خود با غرب را از دست ندهند اما در واقع روسیه طیف کاملی در این حوزه را در اختیار دارد و دارای این قابلیت است که هر کسی که می خواهد را جذب کند و یا دست هر کسی که می خواهد بگیرد و چندان نیازی به دیگران ندارد.

نگاه ما به روسیه در حوزه صنعت هوافضا باید همین باشد و این بسیار مهم است که ما به روسیه به نگاه یک پیشکسوت و یک باتجربه در این حوزه نگاه کنیم.

ما نباید دچار خطا شویم. نباید نگاهمان به روسیه به عنوان یک رقیب و بالانس کننده باشد. البته من در حوزه تجاری صحبت می کنم.

روس ها با اسرائیل هم مثلا در حوزه هواپیماهای بدون سرنشین همکاری می کنند اما این همکاری ها عیان نیست و ما شاهد هستیم امسال اسرائیل یک حضور بسیار کمرنگ داشت و بیشتر روابط آنها پشت پرده است.

ما باید تکلیف خودمان را در این زنجیره تامین مشخص کنیم. من همانطور که عرض کردم، مباحث داخلی را کنار می گذارم.

اگر ما می خواهیم وارد بازار پررقابت خارجی شویم باید برنامه داشته باشیم.

شما نگاه کنید، انگلیس در حوزه ماهواره ای کشوری است که ماهواره بر ساخت، تست کرد و آن را کنار گذاشت و ادامه نداد اما تا آنجا که دلتان بخواهد در حوزه های دیگر مثل ساب سیستم، کامپوننت، اینتگریشن (یکپارچه سازی) کار کرده و پول درمی آورد و این درآمد به قدری است که بخشی از اقتصاد انگلستان را تامین می کند.

در کشورهای دیگر مثل فرانسه و آلمان هم اوضاع همینطور است. آلمان در کامپوننت و توسعه تکنولوژی کار می کند و به سمت یکپارچه سازی نمی رود.

به نظر من روس ها توان کاملی در اینتگریشن دارند و بهتر است اگر ما می خواهیم با آنها کار کنیم این همکاری در یک سطح پایین تر صورت بگیرد مثل توسعه فناوری و توسعه محصول که قبلا هم موفق بوده است.

هوافضا فقط اینتگریشن نیست. صنعت هوافضا این نیست که تنها چند قطعه را به هم متصل کنیم و تمام. کار تازه از اینجا شروع می شود و دنیایی از کار در حوزه های مختلف وجود دارد که روس ها در این موارد استاد هستند.

فرایندهای دیگر مثل وریدیشن، کوآلیفیکیشن و... بعد از یکپارچه سازی موضوعات بسیار مهمی هستند.

ما وقتی می خواهیم وارد بازارهای رقابتی شویم باید شور و هیجان صرف را کنار بگذاریم. من وقتی می خواهم در حوزه داخلی صحبت کنم با شور و هیجان صحبت می کنم ولی در این حوزه باید تابع عقل اقتصادی بود و با برنامه حرکت کرد.

برای همین است که ما روی موضوعی مثل پهپادها تاکید می کنیم و امیدواریم در این حوزه موفق شویم چون ایران در حوزه هواپیماهای بدون سرنشین کارهای خوبی کرده و گام های مهمی برداشته است که می تواند مورد توجه روس ها قرار گیرد.

** الگوگیری از روابط هند و روسیه در حوزه هوافضا

یک جاهایی هم برعکس است. مثلا همه می دانند ما به جنگنده های تاکتیکی نیاز داریم. شاید این ایده بدی نباشد که ما در این حوزه با شرکت های روس همکاری کنیم. با این منطق که با هم بسازیم و حتی صادرات داشته باشیم. مثل کاری که هند با روسیه می کند و با هم پروژه های مفصلی دارند و مثلا موشک های خاص می سازند و حتی به صادرات هم فکر می کنند.

این الگوی همکاری هند و روسیه می تواند با لحاظ کردن تفاوت ها و اهداف، برای ما یک الگوی موفق باشد.

مثلا ما در حوزه توسعه فناوری و توسعه اجزا و قطعات عمل کنیم و روس ها در زمینه یکپارچه سازی، ارزیابی، تست و صحه گذاری و با هم محصول مشترک عرضه کنیم اما اینکه ما بخواهیم از پلت فرم نمایشگاه ماکس فقط برای نمایش اقتدار استفاده کنیم، حداقل الان زمان خوبی نیست.

با توجه به سرمایه ها و داشته های خودمان شاید بهتر باشد این موارد را صرف منفعت اقتصادی کنیم و اجازه دهیم بخش خصوصی بیشتر در این حوزه وارد شود.

تفاوت بخش خصوصی و دولتی این است که شرکت های دولتی ملاحظات فراوانی در حوزه های مختلف مثلا امنیتی، دارند که این ملاحظات به حوزه اقتصادی می چربد. ما باید اجازه بدهیم شرکت های خصوصی و یا همین اتحادیه هوافضا و دیگران که معاونت علمی هم از آن حمایت می کنند وارد شود.

البته شرکت های تحت پوشش اتحادیه به میزانی از استقلال رسیده اند و انگیزه های اقتصادی دارند و در واقع شرکتی که هزینه می کند و به این نمایشگاه می آید برای آن است که بتواند در بازار رقابت بفروشد نه اینکه برود نمایشگاه و شهر را تماشا کند.

بگذاریم این مسیر درست طی شود و دولت به عنوان حامی، بستر ساز باشد. در این صورت در آینده منافع بیشتری خواهیم داشت.

شخصا امیدوارم در دور بعدی نمایشگاه ماکس موارد بیشتری مثلا در حوزه های قطعه سازی و فناوری ایرانی و مجموعه ای از ساب سیستم ها را ببینیم و در کنار آنها هم مثلا یکی دو پروژه ملی کلید بخورد نه اینکه تنها یک محصول را برداریم و به آنجا ببریم چون احتمالا شانس زیادی برای رقابت نخواهد داشت. البته موضوع پهپادها جداست.

** باید از اعلام نیاز و نقاط صنعت کشورهای دیگر استفاده کرد

* آقای ملکی پور، شما بحث ارتباط گیری و نوع حضور شرکت های خصوصی را در نمایشگاه هایی شبیه ماکس چطور می بینید؟ چه راه هایی برای ارتباط گیری وجود دارد که نهایتا به منفعت داخلی در حوزه اقتصاد و فناوری ختم شود.

ملکی پور: ما در ایران شرکت های دانش بنیان و اصولا دانش کم نداریم. قبلا هم دیدم که شرکت ها در عرصه های دانشی مثل ساب سیستم ها و قطعات پیشرفت های خوبی کردند که اینها می تواند نقطه ای باشد برای ورود به عرصه های جهانی.

آقای مقصودی به حوزه ساب سیستم ها و دانش اشاره کردند اما من می خواهم این را هم اضافه کنم که ما می توانیم بررسی کنیم و ببینیم کشورهای دیگر در چه عرصه هایی ضعف دارند و یا اعلام نیاز می کنند.

مثلا روس ها خودشان اعلام می کنند که در حوزه هواپیماهای بدون سرنشین از دنیا -خصوصا آمریکا- عقب افتاده اند و از طرفی ایران در سال های اخیر چند شکار مهم از پهپادهای آمریکایی داشته که این پهپادها در سطوح بسیار بالایی از تکنولوژی قرار دارند.

روس ها به دنبال این ارتباط گیری و همکاری هستند و فکر می کنم ما می توانیم از این موضوع به نحو مطلوب استفاده کرده و شرکت های دانش بنیان را هم درگیر کنیم.

اگرچه ایرانی ها بیشتر محصول گرا هستند و دوست دارند دستاوردهای خود را به نمایش بگذارند.

** نمایشگاه هوایی کیش و تهران حمایت نمی شوند

* ما در کشورمان دو نمایشگاه هوایی یکی در تهران و دیگری در کیش داریم که مثلا نمایشگاه کیش در دوره اخیر تفاوت های زیادی با گذشته داشت. ازجمله حضور برخی شرکت های خارجی و یا اجرای نمایش هوایی توسط تیم های آکروجت مشهور روسی و اروپایی.

البته شاید مقایسه نمایشگاه های ما با ایرشوهای جهانی نظیر ماکس درست نباشد ولی اگر بخواهیم یک نگاه اجرایی داشته باشیم، برای بهتر برگزار کردن نمایشگاههای خودمان، چه الگوبرداری هایی می توانیم از ایرشوهای کشورهای دیگر داشته باشیم؟

اصلانی: ما از سال 1381 نمایشگاه هوایی کیش را داریم ولی واقعیت این است که چه این نمایشگاه و چه نمایشگاه های سالانه ای که اتحادیه در تهران دارد، هیچ گاه آنطور که لازم است، حمایت نمی شوند.

ایرشوها و نمایشگاه های بزرگ هوایی جهان و یا اصولا نمایشگاه هایی از این دست در حوزه های مختلف، عموما از طرف بالاترین سطوح حاکمیتی حمایت و هماهنگ می شوند.

در ماکس همیشه رئیس جمهور حضور پیدا می کند. ساپورت کننده نمایشگاه دبی شخص اول یا دوم کشور است. در سنگاپور هم همین طور است و در فرانسه این حمایت را رئیس جمهور یا نخست وزیر انجام می دهد ولی در ایران متاسفانه علیرغم اینکه ما یک اسم جهانی روی نمایشگاه می گذاریم، اما این حمایت ها صورت نمی گیرد و هماهنگی ها و پشتیبانی ها نهایتا از سطح یک مدیرکل بالاتر نمی رود.

البته مدعیان زیادی دارد اما گاهی می بینیم در سطوح بالای دولتی، اصلا از برگزاری نمایشگاه هم مطلع نمی شوند.

** دولت و شخص رئیس جمهور باید حامی نمایشگاه های هوایی کشور باشد

ما اگر می خواهیم نمایشگاهی همتراز با خارجی ها داشته باشیم، این هماهنگی باید در سطح رئیس جمهور باشد و پایین تر از آن نمی شود.

کسانی که در ایران برای برپایی نمایشگاه هایی مثل کیش و تهران تلاش می کنند سعی کردند علیرغم عدم حمایت، در هر دوره یک قدم به جلو بردارند که ما در آخرین نمایشگاه هوایی کیش این را دیدیم که شرکت های خارجی حضور پیدا کردند و مانورهای پروازی که انجام شد یک حرکت به جلو بود و من امیدوارم در کشورمان که دارای صنعت هوایی و فضایی است، حداقل هر دو سال یک بار، یک نمایشگاه در حد شأن نام ایران داشته باشیم.

در صورت حضور پرقدرت و هماهنگ در داخل است که می توان در عرصه های خارجی هم حرف برای گفتن داشت. کشورهای خارجی تشنه بازار ایران هستند.

شما در صحبت هایتان موضوع پرواز جت آموزشی کوثر در دور بعد نمایشگاه ماکس را مطرح کردید که این اتفاق قطعا یک حرکت بسیار خوبی خواهد بود اما متاسفانه ما در نمایشگاه های داخلی مان محصولات خودمان را نمی بینیم. مثلا شرکت هایی که سال ها هواپیمای سبک تولید می کردند اصلا حضور ندارند.

** دلیل این عدم حضور چیست؟ چرا شرکت ها انگیزه کافی را برای حضور همه جانبه در نمایشگاه های داخلی ندارند؟

اصلانی: هیچ شرکتی از حضور تبلیغاتی و نمایشگاهی بدش نمی آید ولی متاسفانه این هماهنگی ها وجود ندارد. مثلا یک شرک خصوصی وقتی می بیند فلان ارگان درباره فلان نمایشگاه نظر مثبت ندارد می ترسد و جلو نمی آید. موضوع فقط عدم هماهنگی است.

** 400هزار نفر از بازدیدکننده های ماکس2017، مردم عادی بودند

* یکی از نکاتی که در نمایشگاه ماکس نظر ما را جلب کرد، حضور پرشمار مردم عادی به همراه خانواده در روزهای عمومی نمایشگاه بود که فضایی شبیه تعطیلات آخر هفته داشت و نشان می داد مردم حاضرند ساعت ها در نمایشگاه بنشینند و نمایش های هوایی را تماشا کنند.

این شور و اشتیاق و ایجاد علاقه در مردم برای بازدید از یک نمایشگاه فناورانه و نظامی از کجا نشات می گیرد و ما چطور می توانیم از این الگو در کشور خودمان بهره برداری کنیم؟

اصلانی: نمایشگاه ماکس در بین ایرشوهای دیگر دنیا بیشترین میزان بازدید کننده را دارد که امسال هم بنا بر آمار اعلام شده 453 هزار نفر از این نمایشگاه بازدید کردند که بیشتر این تعداد بازدیدها در 3 روز آخر (روزهای عمومی) بود.

اگر 50 هزار نفر از این تعداد را بازدیدکنندگان تخصصی محسوب کنیم، حدود 400 هزار نفر بقیه از عامه مردم بودند.

شما خودتان در یکی از این روزهای عمومی حضور داشتید و شور و شوق مردم در بازدید از نمایشگاه را دیدید.

این بالاترین ترویج حوزه هوافضا و فرهنگ سازی در این خصوص است و ما نیاز داریم چنین اتفاقی در کشورمان بیفتد.

** می توانیم رکورد بازدید ماکس را در ایران بشکنیم

البته حرکات پراکنده ای صورت می گیرد. مثلا همین نمایشگاه کیش و یا نمایشگاهی که در پایگاه هوایی دزفول برپا می شود نشان می دهد که مردم چه استقبالی می کنند اما این اقدامات پراکنده است.

من معتقدم اگر ما روزی نمایشگاهی حتی در حد یک چهارم ماکس هم برگزار کنیم به راحتی رکورد 450 هزار نفری آن را می زنیم اما این نمایشگاه ها باید حتما با هماهنگی های سطح بالای مملکتی صورت بگیرد. در این صورت این فقط یک نمایش نخواهد بود بلکه در رشد فرهنگ، علم و فناوری در بین جوانان و نیز نمایش اقتدار کشور بسیار مؤثر است.

ملکی پور: یادمان هست که ما در کودکی با شور و اشتیاق رفتن به غرفه کودک و نوجوان به نمایشگاه کتاب تهران می رفتیم و هنوز هم آن خاطره در ذهن ما زنده است.

در نمایشگاه ماکس، یک روز را به صورت رایگان برای بازدید دانش آموزان اختصاص دادند و یا برای برگزاری این نمایشگاه از دانشجویان همین حوزه استفاده کردند.

این دست اقدامات در کنار برپایی یک ایرشوی عظیم با حضور مردم، نتیجه اش این می شود که نوجوانان و دانشجویان ما راه خود را به راحتی انتخاب می کنند.

امروزه وقتی از بچه ها سوال می کنید که می خواهند در آینده چه کاره شوند، اکثر آنها خلبانی را انتخاب می کنند اما شاید حتی یک بار هم یک هواپیما را از نزدیک ندیده و یا با یک خلبان صحبت نکرده باشند.

در همین نمایشگاه ماکس، در برخی جلسات، خلبانان با بچه ها صحبت می کردند حتی نشست هایی برگزار می شد که افراد مختلف از شرکت های معتبر مثل بوئینگ می آیند و نحوه پرواز را برای بچه ها توضیح می دهند.

** صنعت هوافضا وجه المصالحه سیاسی نشود

* در حوزه رسانه، خبرنگاران در نمایشگاه هایی شبیه به ماکس بیشتر به دنبال گرفتن خبر درخصوص توافقات احتمالی برای خرید یا همکاری هستند. مثلا دوره قبل خود ما خبر رایزنی با روس ها برای خرید جنگنده سوخو30 را مخابره کردیم که بازتاب های زیادی هم داشت. ولی آیا اصولا نمایشگاه های این چنینی جای همین کارهاست یا کشورها برای اهداف دیگری در آن حضور پیدا می کنند؟

مقصودی: قبل از پاسخ به این سؤال من یک مثال راجع به بحث قبلی خودم می زنم. موشک امرام یک موشک هوا به هوای معروف آمریکایی است که جزو موشک های پرتیراژ است.

از سال مالی 2018 پنتاگون در آمریکا خرید امرام را کنسل کرده است. با اینکه این موشک جزو بهترین هاست و از سال 91 هم عملیاتی است. ایراد کار کجاست؟ برخی IC های بخش هدایت این موشک کارکرد لازم را برای پاسخ دادن به سرعت پردازش و اجرای فرمان مطابق طرح عملیاتی ندارد.

حالا شرکت ریتیون در کشوری مثل آمریکا که ما همیشه درباره تکنولوژی اش حتی اغراق می کنیم، یک سال است که در به در دنبال راه حل می گردد.

این در حالیست که قیمت هر تیر از این موشک 300تا 400 هزار دلار است و به خاطر تیراژ بسیار بالای آن، الان در مرحله کامل سوددهی سرشار قرار دارد.

بنابراین حرفی که ما درباره اهمیت قطعه زدیم، جُک نگفتیم.

صنعت هوافضا به واسطه چند وجهی بودن، یک صنعت بسیار پیچیده است. از طرف دیگر روابط ما با روس ها هم یک رابطه پیچیده است و یک ظرافت خاص می خواهد و امیدوارم سیاستمداران ما این ظرافت را به خرج بدهند که صنعت هوافضا وجه المصالحه سیاسی نشود.

وقتی در خصوص توسعه فناوری صحبت می کنیم باید تکلیف مان را با صنعت هوافضا معلوم کنیم که آیا به دنبال توسعه تکنولوژی هستیم یا نه؟

آمریکا استاد استفاده از این حوزه به عنوان پیش برنده توسعه فناوری در همه حوزه هاست و ما باید بدانیم اگر کسی بخواهد از حوزه های فناوری کاسبی سیاسی کند، موجب نابودی آن می شود.

در واقع باید به این حوزه به عنوان پیش برنده فناوری و اقتصاد نگاه شود و به نظر می رسد ماکس و نمایشگاه های مشابه و فعالیت های کسب و کاری می تواند ظرفیتی باشند برای فشار از پایین و چانه زنی از بالا.

البته الان فرصت خوبی است که ما بتوانیم از توان فناوری خود استفاده کرده و پروژه های مختلف در هر سطحی تعریف کنیم. حتی یک پهپاد کوچک یا قطعه تا ارتباط مان با روس ها فقط محدود به لابی های سیاسی نباشد. در این ارتباط باید اقتصاد و فناوری نیز به کار گرفته شود تا روس ها به راحتی ما را سر کار نگذارند.

من باز هم به روابط هند و روسیه اشاره می کنم که با هم پروژه های تکنولوژیک انجام می دهند و یک جاهایی اصلا این هند است که روسیه را هل می دهد.

ما باید بدانیم که با روس ها محتاطانه عمل کنیم. در نمایشگاه هایی مثل ماکس ما باید گره های فناوری و تکنولوژیک بزنیم تا بعد در لابی های سیاسی ابزار بازی بیشتری داشته باشیم.

ما باید چند سال آینده را ببینیم و اگر بخواهیم در تعاملات به همین بسنده کنیم که هر دو سال یک بار چند تیم تخصصی به نمایشگاه ماکس اعزام کنیم و یا یک سالن بزرگ برای زدن غرفه بگیریم، روابط ممکن است به راحتی در آینده به هم بخورد چون روس ها راحت ما را کنار خواهند گذاشت.

* آقای اصلانی، شما همکار رسانه ای ماکس در ایران هستید. عملکرد رسانه های ما در پوشش اخبار این نمایشگاه را چطور ارزیابی می کنید؟ به نظر می رسد کمیته یا برنامه ای برای هماهنگی رسانه های چندان وجود ندارد.

اصلانی: ما در مباحث رسانه ای نیازمند هماهنگی های بیشتری هستیم. من متاسفانه در چند دوره که در این نمایشگاه شرکت کردم، هماهنگی و انسجامی در استفاده تبلیغاتی از این نمایشگاه ندیدم. جا دارد هماهنگ تر باشیم.

مثلا اخبار ضد و نقیضی که درباره خرید هواپیمای سوخو سوپر جت100 منتشر شد ناشی از همین عدم هماهنگی هاست.

ما نه تنها در بعد رسانه ای، در مباحث تبلیغاتی هم نیاز به یک همگرایی و عملکرد با برنامه داریم چرا که چند صدایی در این حوزه خوب نیست.

* آیا خبر خاصی هم درخصوص قراردادها، خریدها و یا توافقات احتمالی با طرف ایرانی در این نمایشگاه دارید؟

آنطور که من مطلع هستم، شرکت های خصوصی و کوچک ما در سطوح مختلف تبادل فناوری و ارتباطات، عملکرد نسبتا موفقی داشتند. اما در برخی سطوح هم مثل خرید هواپیماها موضوعات هنوز مبهم است و شاید تنها موضوعی که روشن تر مطرح شد همین مبحث هواپیماهای بدون سرنشین بود.

** حضور قوی در خارج نیازمند انسجام در داخل است

* شرکت های دانش بنیان برای استفاده بهتر از نمایشگاه های اینچنینی چه برنامه ریزی باید داشته باشند؟

ملکی پور: ما برای حضور در بازارهای جهانی نیازمند یک انسجام در داخل هستیم. جامعه هوافضایی ما جامعه کوچک است اما نیازمند همگرایی و مهربانی بیشتر بین اعضای آن هستیم.

ما باید ابتدا رویدادهای هوافضایی خود را قوی کنیم و شرکت های ما هم افزایی بیشتری با یکدیگر داشته باشند تا بتوانیم در عرصه جهانی حرف برای گفتن داشته باشیم.

رویدادهای بزرگ بین المللی برای ما آموزه هایی دارد. در همین نمایشگاه ماکس، در کنار همه مباحث تجاری و فناوری، یکی از جنبه های مهم برای خود روس ها کنفرانس ها و نشست هایی است که در حاشیه نمایشگاه به تعداد زیاد برگزار می شود و بسیار هم آموزنده است. این نمایشگاه ها و این نشست ها می توانند یکدیگر را تقویت کنند.

در واقع برپایی جذاب نمایشگاه هوایی، فضای جامعه را آماده می کند تا بتوان فرهنگ علم و فناوری را در میان مردم گسترش داد.

ایران و روسیه به لحاظ تحریم وضعیتی تقریبا مشابه دارند. در همین نمایشگاه کنفرانس هایی در خصوص مواجهه با چالش تحریم در روسیه برگزار شد.

موضوع دیگر، بحث سرریز تکنولوژی از حوزه هوافضا به عرصه های دیگر است که مثلا در همین نمایشگاه ماکس ما شاهد تاثیر صنعت هوافضا بر حوزه کشاورزی بودیم.

** ماکس یا آرمیا

*آقای اصلانی! برخی خبرها درخصوص ایجاد چالش میان دو نمایشگاه ماکس و آرمیا (نمایشگاه نظامی روسیه) شنیده می شود و اینکه ممکن است این دو در آینده در غالب یک نمایشاه عمل کنند و یا اخبار دیگر. آینده ماکس و آرمیا چطور خواهد بود و سرمایه گذاری در کدامیک از اینها برای ما بهتر است؟

ببینید حضور در این نمایشگاه ها یک فرصت خوب برای کشور ماست. من جا دارد قبل از پاسخ به این سوال بازهم اشاره کنم که حضور ما در نمایشگاه ماکس یک عقبه 20 ساله دارد و ما امسال توانستیم در یک حد نسبتا خوب ظاهر شویم و برای این باید شکرگزار زحمات کسانی باشیم که در مرکز همکاری های فناوری و نوآوری ریاست جمهوری و وابستگی صنعتی ما در سفارت ایران در مسکو در گذشته عمل کردند و ما امروز چنین جایگاهی داریم و من امیدوارم حضور ما در دوره های آتی بهتر شود.

اما درخصوص آینده این دو نمایشگاه، صحبت های مختلفی شده است و یکی از آنها این است که این دو نمایشگاه با هم ترکیب شوند و یا مجری آن عوض شود.

ما باید برای حضور بهتر در این رویدادها حواس مان به این تغییرات باشد تا حداکثر استفاده را ببریم. ما باید این تغییرات را رصد کنیم که آیا باید در آرمیا بیشتر حضور داشته باشیم یا در ماکس.

البته این اخبار هنوز در حد گمانه زنی هاست و ممکن است در سال 2019 این تغییرات روشن شود. یعنی ممکن است مثلا بخش نظامی و غیرنظامی ماکس از هم جدا شود. البته اینها هنوز قطعی نیست اما ما چون برای این حضور هزینه می کنیم باید حواس مان باشد.

* آماری از میزان بازدید از غرفه ایران در نمایشگاه امسال ماکس دارید؟

اصلانی: من هنوز در خصوص سال جاری آمار دقیقی ندارم اما در سال 2015 در غرفه ایران حدود 120 مورد جلسه کوچک و بزرگ برگزار شد و 2 تا 3 هزار نفر بازدید کننده تخصصی از غرفه ایران دیدن کردند که قاعدتا این آمار باید امسال بیشتر باشد.

ایران در نمایشگاه محصولات خوبی عرضه کرد و می خواهد در بازار روسیه حضور داشته باشد. ارتباطات خوبی هم ایجاد شد که برخی از اینها قبلا هم وجود داشت و حضور عرصه فضایی ما در این نمایشگاه امسال یک حضور موفق بود.

** خرج کردن هوافضا در بازی های سیاسی اشتباه است

* آقای مقصودی، لطفا به عنوان جمع بندی مباحث، بفرمایید از نگاه شما، برای حضور بهتر و موثرتر در نمایشگاه های خارجی چه سیاستی باید در پیش گرفت و مشکل کار در کجاست؟

مقصودی: ما باید بدانیم که هوافضا، خودروسازی، سیمان، پتروشیمی و حتی هسته ای نیست. ویژگی های چند بعدی و پیچیده دارد که اگر اینها را احصا نکنیم و در سطح کلان ملی تصمیم نگیریم، نتیجه این می شود که هر چند وقت یک بار دور هم جمع می شویم و غم و غصه های خود را تکرار می کنیم.

دهه 70 را به یاد بیاوریم. وقتی پروژه ایران 140 مطرح شد، من مسئول اجرایی کنفرانس بودم. یادم هست وقتی درهای خط تولید باز شد، چه هیجان و انگیزه ای به وجود آمد. اما الان در مورد ایران 140چه می توانیم بگوییم؟ فقط می توانیم افسوس بخوریم.

ما باید تصمیم بگیریم که اگر می خواهیم وارد صنعت هوافضا شویم همه جوانب را ببینیم.

اینکه داشته های فناورانه و هوافضایی خود را خرج بازی های سیاسی کنیم یک خطاست و البته دشمن هم همین رامی خواهد.

شاید 15 سال قبل سیاست و چشم اندازی در این حوزه نداشتیم اما الان هم سند چشم انداز است و هم اسناد پایین دستی برای توسعه هوافضا وجود دارد که همه اینها تصویب و ابلاغ شده و دیگر کسی نمی تواند بهانه بیاورد و بگوید ما سیاستی نداریم.

سیاست در این خصوص بسیار واضح است. فناوری هوافضا یکی از 5 شاخص توسعه فناوری در دنیاست.

نمایشگاه هایی از قبل ماکس قطعا یک فرصت است و ما باید اجازه دهیم شرکت های دانش بنیان و خصوصی جلو بروند و دولت پشتیبان باشد تا ارتباطات و گره های اقتصادی، خارج از روابط سیاسی ایجاد شود و بعد اینها بیاید در تراز تجاری دو کشور قرار بگیرد تا بعد بتوانیم استفاده کنیم.

انتهای پیام/

لینک کوتاه: betanews.ir/n/866751

خبر فوق مربوط به رسانه فارس نیوز می باشد و جستجوگر خبر بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم