کتاب سکه های ماشینی قاجار

«نظام جهانی مدرن»به کتابفروشی‌ها رسید

تاریخ دریافت خبر: بازدید: 156
ویژگی‌ ذاتی یک اقتصاد جهانی سرمایه‌دارانه، تولید برای فروش در بازاری است که هدف نهایی آن بیشینه‌سازی سود است. اقتصاددانان کلاسیک می‌کوشیدند نشان دهند که تولید برای بازارف وضع طبیعی انسان است. اما استدلال کتاب «نظام جهانی مدرن» این است که چنین شیوه تولیدی تنها یکی از چندین شیوه تولید ممکن است.به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «نظام جهانی مدرن» با عنوان فرعی کشاورزی سرمایه دارانه و خاستگاه های اقتصاد جهانی اروپا در سده شانزدهم نوشته ایمانوئل والرشتاین به ترجمه سناءالدین سراجی جهرمی توسط انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.

تنها با پیدایش اقتصاد جهانی مدرن در اروپای سده شانزدهم بود که ما توسعه کامل و برتری تجارت در بازار را به چشم دیدیم. این همان نظام تاریخی است که سرمایه داری خوانده می شود. سرمایه داری و اقتصاد جهانی دو روی یک سکه اند. علت دیگری نیست. ویژگی ذاتی یک اقتصاد جهانی سرمایه دارانه، تولید برای فروش در بازاری است که هدف نهایی آن بیشینه سازی سود است. اقتصاددانان کلاسیک می کوشیدند نشان دهند که تولید برای بازارف وضع طبیعی انسان است. استدلال این کتاب این است که چنین شیوه تولیدی تنها یکی از چندین شیوه تولید ممکن است.

در بخشی از مقدمه درباره این اثر می خوانیم: «نظام جهانی مدرن در سال 1974 منتشر شد. کتاب در واقع، در سال های 1971 ـ 1972 نوشته شده بود. یافتن ناشری برای آن با مشکلات چندی همراه بود. کتاب درباره سده شانزدهم بود و به موضوع کمابیش ناشناخته ای می پرداخت: یک اقتصاد جهانی که عمداً با یک خط پیوند نوشته می شد. کتابی پرحجم بود و پانوشت های مستقل بسیاری داشت. هنگامی که منتشر شد، منتقدی با لحنی نه چندان دوستانه، گله داشت که پانوشت ها از سر و روی صفحه ها بالا می روند. سرانجام انتشارات آکادمیک، و چارلز تیلی، ویراستار مشاور دانشور آن، تصمیم گرفتند با قرار دادنش در مجموعه جدید علوم اجتماعی خود، فرصتی را بدان اختصاص دهند.

زمانی که کتاب منتشر شد، پذیرش آن، همه، از جمله و به ویژه ناشر و نویسنده را به شگفت آورد. نقدهای مطلوبی در نیویورک تایمز ساندی بوک ریویو (در صفحه نخست) و نیویورک یویو آو بوکس نوشته شد. در سال 1975 جایزه انجمن جامعه شناسی آمریکا را برای بهترین اثر پژوهشی دریافت کرد. این جایزه در آن زمان جایزه سوروکین نامیده می شد. جایزه چنان نامتنتطره بود که در زمان اعلام آن در جلسه حضور نداشتم. کتاب به سرعت به زبان های بسیاری ترجمه شد. به فروش خوبی که درخور یک تک نگاری پژوهش است نیز دست یافت.

با این همه، بلافاصله کتابی سخت بحث برانگیز از آب درآمد. ستایش های شگفت آوری نسبت به کتاب ابراز شد، اما در معرض نکوهش های شدیدی نیز بوده، و اینها از اردوگاه های گوناگون بسیاری برمی خاست.

در آن زمان می اندیشیدم که مباحثه ام در درجه اول با جامعه شناسان وبری است ـ نه خود ماکس وبر، بلکه با استفاده ای که در دوره پس از 1945 از مقولات او در جامعه شناسی ایالات متحده (و تا حدی، جامعه شناسی جهان) می شد. کتاب وبر درباره اخلاق پروتستان، به طرزی بسیار گسترده، این گونه تفسیر می شد که منظور آن این است که وجود گونه های معینی از ارزش ها شرط لازم آن چیزی است که در دوره پس از 1945، اغلب مدرن گری یا توسعه (ی اقتصادی) نامیده می شد. رویه پژوهشی معمول در آن زمان، بررسی کشور به کشورِ وجود یا به وجود آمدن چنین ارزش هایی بود. در پی آن، نوعی نظم سلسله مراتبی گاه نگاشتی از سیر پیشرفت پدید آمد. کدام کشور در رده نخست قرار دارد؟ کشور بعدی کدام است؟ پس از آن کدام کشور است؟ و پرسش منطقی بعدی این بود که یک کشور اکنون باید چه کند تا به رده بالاتر برود؟

من در طلب به چالش کشیدن این روایت از چندین جهت برخاستم. نخست از همه، بر آن پای می فشردم که این فرایند را نمی توان کشور به کشور بررسی کرد، بلکه آن را تنها می توان در مقوله بزرگ تری بررسی کرد که یک نظام جهانی (واژه جهانی هم معنا با جهانگیر نیست) می نامیدمش ـ یک نظام جهانی، آنچنان که برودل تعبیر می کرد.

دوم اینکه، حکم کردم که ارزش های مورد بحث به دنبالِ دگرگونی های اقتصادی ای که در حال وقوع هستند می آیند، نه آنکه پیش از آنها باشند. حکم کردم که تنها با قراردادن دولت های مختلف در رابطه شان با یکدیگر است که می توانیم بفهمیم چرا برخی کشورها از نظر کارایی تولید و انباشتِ ثروت پیشتاز هستند

و سوم اینکه، هم ستیزه اصلی وبری های پس از 1945، هم ستیزه مدرن در برابر سنتی را رد می کردم. در عوض، با این استدلالِ دستخوشِ تحولِ اعضای به اصطلاح مکتب وابستگی همچون سمیر امین و آندره گوندر فرانک وجه اشتراک داشتم که امر «سنتی» همان اندازه متأخر است که «مدرن»، و این دو با همدیگر پدید آمده اند، به گونه ای کمه می توانیم، به تعبیر مشهور فرانک، از «توسعه توسعه نیافتگی» سخن برانیم.»

کتاب «نظام جهانی مدرن» با عنوان فرعی کشاورزی سرمایه دارانه و خاستگاه های اقتصاد جهانی اروپا در سده شانزدهم نوشته ایمانوئل والرشتاین به ترجمه سناءالدین سراجی جهرمی با شمارگان هزار نسخه در 876 صفحه به بهای 45 هزار تومان توسط انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات روانه بازار نشر شده است.