خرید سکه کلکسیونی
تاریخ دریافت خبر:
تورم1 دولت تورم را کم کرد، اما اقتصاد را در رکود فروبرد! آیا باید توقع داشت از فردای لغو تحریم‌ها همه‌چیز حل شود؟ بدون شک این‌گونه نیست؛ چراکه اغلب مشکلات ما ناشی از ساختارهای غلط است، نه تحریم‌ها.

به گزارش سرویس اقتصادی جام نیـوز، مشکلات ساختاری کشور ربطی به تحریم ها ندارد، بسیاری از مشکلات کنونی ناشی از ساختار اقتصاد کشور است. توقع نداشته باشیم از فردای لغو تحریم ها همه چیز حل شود. این طور نخواهد بود. مجیدرضا حریری نایب، رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین، با تأیید جملات مذکور می گوید: قطعاً با لغو تحریم ها تمام مشکلات اقتصادی کشور حل نخواهد شد، همه ی پیش فرض ها در صورتی است که برنامه ریزی داشته باشیم و زمینه را فراهم کنیم. وی معتقد است به همان سه نکته ی بسیار مهم برگردیم که اگر اقتصاد ایران شفاف، آزاد و رقابتی نباشد، هیچ کس وارد این اقتصاد نمی شود. وی در گفت وگوی تفصیلی با برهان به انتقاد از رفتارهای اقتصادی احمدی نژاد و حسن روحانی می پردازد و می گوید: متأسفانه در چهار سال اخیر که تحریم های اقتصادی تشدید شده است، رفتار مورد حمایتی از سوی دولت به نفع تولید ایرانی ندیده ام و آنچه دیده ام سیاست هایی بوده که به ضرر بخش خصوصی بوده است. وی در ادامه ی گفت وگوی خود با برهان درباره ی دلایل کاهش تورم در دو سال اخیر نیز می گوید:

حتی اگر این دولت نبود و دولت قبلی نیز بر سر کار بود، نرخ تورم بالای چهل درصدی که ناشی از اثر آنی تحریم ها و افزایش نرخ ارزهای خارجی بود، تأثیر خود را گذاشته بود و بیشتر از این نمی توانست اثر بگذارد. در واقع این منحنی مجبور بود که کم کم رو به کاهش بگذارد. گفت وگوی خواندنی برهان را با مجیدرضا حریری، عضو اتاق بازرگانی، بخوانید.

آیا به نظر حضرت عالی دولت در این دو سال اخیر که روی کار آمده است کار خاصی برای اقتصاد کرده است؟ رخی از کارشناسان معتقدند دولت یازدهم اقدام خاص مثبتی در 750 روز اخیر برای اقتصاد ایران نکرده و کماکمان منتظر اتفاقات مثبت در سیاست خارجی است تا کار خود را آغاز کند.

خیلی بی انصافی است بگوییم هیچ کاری نکرده و خیلی هم خوش بینانه است که بگوییم کار مدون، مشخص و برنامه ریزی شده ای انجام داده است. تنها اتفاقاتی که از آغاز دولت یازدهم افتاده است، اتفاق اقتصادی و کنترل نرخ و کاهش نرخ تورم است. بنده چیزی دیگر یا حداقل ادعای دیگری مشاهده نکردم.

شخصاً معتقدم که کاهش نرخ تورم چند دلیل عمده داشته است. یکی اعتماد و امید به آینده بود که در مردم ایجاد شد. این اعتماد و امید باعث شد که حجم تقاضاهای کاذب برای خرید کالا یا فعالیت های بورس بازی از بین برود. دوم اینکه حتی اگر این دولت نبود و دولت قبلی نیز بر سر کار بود، نرخ تورم بالای چهل درصدی که ناشی از اثر آنی تحریم ها و افزایش نرخ ارزهای خارجی بود، تأثیر خود را گذاشته بود و بیشتر از این نمی توانست اثر بگذارد. در واقع این منحنی مجبور بود که کم کم روبه کاهش بگذارد. سوم و مهم تر اینکه دولت در مقابل کاهش نرخ تورم چه چیزهایی را از مردم گرفت؟ آنچه وجود دارد تعمیق رکود است. از آمارها بگذریم که می گویند از رکود خارج شده ایم یا حداقل به نقطه ی صفر یا سربه سری رسیده ایم. به نظر بنده به دلیل صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و خودروسازی آن قدر نرخ رکود اقتصادی ایران منفی بوده است که اگر از منفی شش به منفی پنج برسد بسیار راحت است که بگوییم وضعیت امسال نسبت به پارسال بهتر بوده است. درحالی که طبق استعداد اقتصادی ایران یا برنامه های موجود، چشم انداز و برنامه ی پنجم توسعه باید اکنون مثبت شش باشیم که نیستیم.

آنچه ما این روزها دیده ایم مراسم ها و کنفرانس ها بوده است. کنفرانس های بزرگ اقتصادی در سالن های چندهزار نفره که قرار بوده خیلی چیزهای بزرگ در آن مطرح شود، اما حداقل بعد از چند وقتی که انتظارش را داشتم ندیدم.

آیا این نشان نمی دهد که دولت اقدام خاصی در این زمینه انجام نداده است؟

عرض کردم که بی انصافی است اگر بگوییم هیچ اقدامی نکرده است، اما اقدام اقتصادی مدون و برنامه ریزی شده نبوده است. مقداری از آن اقدامات سیاسی بود و مقداری از آن ایجاد آرامش و امید به آینده در مردم بوده است. اثرات اقتصادی بسیار خوبی نیز داشته است. هرچند باید به آمارها نگاه کنید.

اصلاً معتقد نیستم این آماری که درباره ی خروج از رکود یا عدم رشد منفی آن مطرح می شود غلط است، اما عرض بنده این است در حقیقت آمار است. آنچه مردم باید حس کنند این است که صنایع کوچک و متوسط از رکود خارج شده اند و بازار تقاضا ایجاد شده است. وقتی ظرفیت خودروسازی کشور که به 25 درصد رسیده بود و بعد از آن به 70 درصد رسید، مشخص است رقمی را که در بالانس آمار نشان می دهد می تواند کل آمار را تکان دهد. خودروسازی کشور با بحران مشتری مواجه است. کسی از آن خرید نمی کند. اگر این روند پیش برود احتمالاً مجبور است این بار خودخواسته به دلیل نداشتن مشتری ظرفیت تولید خود را کاهش دهد.

مهم است که در مملکت نرخ بیکاری کاهش پیدا کند. مهم است که صنایع کوچک و متوسط رشد کنند. مهم این است که مردم با گوشت و پوست و استخوان سر سفره های خود احساس کنند که دوران دورانِ رونق است. این ها مهم است، اما متأسفانه اتفاق نیفتاده است. این اتفاق که مردم احساس کنند وضعشان بهتر شده است هنوز نیفتاده است و گویا با شرایط موجود به مسائل سیاسی و حل مشکلات با (5+1) گره خورده است. بنده بر این نکته بیشتر ایراد می گیرم که ما حتماً باید برای هر وضعیتی سناریویی داشته باشیم. به نظرم می آید که ما در دوران بی سناریویی زندگی می کنیم.

به جز ایجاد فضای روانی مثبت، آیا حضرت عالی انجام اقدام خاصی را دیدید؟ با توجه به کاهش تورم متوجه می شویم، کاهش تورم دلیل ساختاری نیست. دلیلش کاملاً روانی است.

بله. همان طور که عرض شد، دلیل آن کاملاً رفتاری است.

هیچ کس نمی تواند انکار کند فضای روانی مثبت نیست. در واقع فضای روانی مثبت است، اما اقدام ساختاری مثبتی صورت نگرفته است؟

خیر. عرض می کنم. ببینید آنچه ما دیده ایم مراسمی بوده است، کنفرانس های بزرگ اقتصادی در سالن های چندهزار نفره بوده است که قرار بوده خیلی چیزهای بزرگ در آن مطرح شود، اما حداقل بعد از چند وقتی که انتظارش را داشتم ندیدم. بنده از آدم های خوش بینی بوده ام که این حرف را می زنم با خوش بینی در همه ی کنفرانس ها شرکت می کردم، مقاله ها را می خواندم. اظهارنظر می کردم، مقاله می دادم، اما انتهای قضیه هنوز چیزی ندیدم. تا آن طرف میز هم نباشی نمی شود خوب قضاوت کرد. آیا ابزار و لوازم وجود دارد یا خیر؟ این را باید نگاه کرد. به نظر می آید که در بد تنگنایی هستیم یعنی وضعیت خیلی قابل برنامه ریزی نیست و منتها بهترین کار و انتظارم این است که به مردم گفته شود یعنی امید واهی دادن به مردم درحالی که امید به آینده را یک سرمایه اقتصادی می بینیم و معتقدیم که این امید به آینده بیش از پنجاه تا شصت درصد در کاهش نرخ تورم مؤثر بوده است.

اگر این سرمایه را اگر از دست دهیم چه؟ اینجاست که می گویم باید با مردم کمی شفاف تر صحبت کرد. دلایل سیاسی گروه داخلی، این است که من می خواهم در دوره دیگر رأی بیاورم یا نیاورم یا می خواهم چه کسی رأی نیاورد نباید باعث شود که ما حقایق را به مردم درست نگوییم. توقع ما این بود که دولت راجع به مسکن مهر و یارانه ی نقدی اقدامات صریحی انجام دهد. اینکه من فقط بگویم منابع ما را مسکن مهر از بین برد، خیلی چیزی را حل نمی کند. حالا چه کارش می خواهیم کنیم؟ در زمانی که انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بوده است کاندیداها تبلیغ می کرده اند، این را کتبی هم توی روزنامه ها نوشتم که هر کاندیدایی که می خواهد بعداً با مردم به مشکل برنخورد باید راجع به این دو مطلب مسکن مهر و یارانه ی نقدی موضع صریح داشته باشد. هم نظرش را بگوید و هم راه کاری برای این موضوع را مشخص کند. آن قدر این موضوع پوپولیستی و عوام فریبانه بود که هیچ کس حاضر نیست این اسلحه عوام فریبی را کنار بگذارد، وگرنه همه می دانند که دو سال از این دولت گذشته و جریان یارانه نقدی بلاتکلیف مانده است.

هم تکلیف قانونی هم منطق اقتصادی وجود دارد که باید تکلیف این قضیه را یک بار معلوم کرد. قطعاً هزینه ی اجتماعی نیز دارد. برای مردم عادی سخت است که بپذیرند که این 45000 تومان قطع می شود، اما اگر سرمایه ی انسانی که اعتماد عمومی مردم است را حفظ کنید می تواند و برایشان توضیح دهید که با گرفتنش دارد چه اتفاقی برایشان می افتد. به هرحال بنده فکر می کنم یکی از مضرات دولت نهم و دهم که پایدار مانده است، فراگیر شدن پوپولیسم بوده است. دوستان دولت نهم و دهم رفتند، اما باید ما نیز با پوپولیسم تکلیفمان را معلوم کنیم و یک بار برای همیشه از فضای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن را کنار بگذاریم. اگر این کار را کنیم قدم خوب به جلو برداشته ایم.

رفتار پوپولیستی در اقتصاد این است که آمار گمرک را بدهیم و بگوییم که فروردین 94 صادرات غیرنفتی مان از وارداتمان پیشی گرفته است و دائماً تکرار کنیم و ذوق زده شویم. بعد نیاییم کارشناسانه بگوییم که سهممان را در تجارت جهانی از دست می دهیم. درست است که بالانس واردات و صادرات به هم می ریزد، اما با کاهش هر دو آیتم روبه رو هستیم. ما داریم سهم 100 میلیون دلارمان را در تجارت جهانی از دست می دهیم و این خطر است. باید به آن برسیم. این چیزهایی است که بیشتر مصرف پوپولیستی و عوام گرایانه دارد تا اینکه مصرف اقتصادی واقعی داشته باشد. کارشناسان نیز امروز با نگاه عوام به قضیه نگاه نمی کنند، بلکه دیدگاهی تخصصی دارند. در واقع این ترکیب صادرات و واردات کشور نشان دهنده ی عمق رکود صنایع کوچک و متوسط ماست. عمده ی واردات کشور حدوداً بیش از هشتاد درصد آن مواد اولیه و ماشین آلات و کالای واسطه برای صنایع است. وقتی واردات کشور کاهش پیدا کند نشان دهنده ی این است که صنایع کشور احتیاجی به مواد اولیه و کالای واسطه ندارند؛ یعنی نمی خواهند تولید کنند یا مشکلی ندارند که برایشان تولید کنند. بنابراین دچار رکود مطلق هستند. حداقل از دیدگاه سیاست گذاری باید به این اتفاقات جدی تر نگاه شود.

به نظر حضرت عالی کدام سیاست های اقتصادی دولت، چه احمدی نژاد و چه روحانی، در چهار سال اخیر که تحریم ها تشدید شده است به ضرر تولیدکننده ی ایرانی و فعال اقتصادی بوده است؟

تقریباً می توان پرسید که کدام نبوده است؟ در طول چهار سال اخیر سیاست گذاری ای که منجر به فعال شدن صنایع کوچک و متوسط در بخش خصوصی شود ندیده ام یا آن قدر کوچک بوده است که به یاد نمی آورم. آنچه دیده ام سیاست هایی به ضرر بخش خصوصی بوده است. در تولید، تجارت اعم از صادرات و واردات، در خدمات، در همه ی این بخش ها منجر شده بود که دایره ی فعالیت بخش خصوصی روزبه روز تنگ و تنگ تر شود. این موضوع مغایر چیزی است که بنده عرض کردم، از اول انقلاب، حدود دهه های شصت، مطرح بوده است مبنی بر اینکه دولت در کارهایی که مردم می کنند دخالت نکند.

بنابراین چندان به تحریم ها نیز ربطی نداشته است؟

این روحیه بوده است. وقتی وضع مملکت از نظر اقتصادی خوب است، نفت فروخته می شود. گران نیز فروخته می شود. کشور پول دارد. اگر 100 تا دربیاوریم بیست درصد 100 تا 20 تا به بخش خصوصی می رسد. این گونه سروصدایی بر پا نمی کند، اما وقتی 10 تا دربیاوریم 2 تای آن به بخش خصوصی می رسد. مشخص می شود چه اتفاقی در حال رخ دادن است. اگر کار را در همه ی شمول دست مردم بسپاریم، فکر می کنم مجموعه ی مردم از مجموعه ی دولت ها در طول این سال ها باهوش تر بوده اند.

اگر از فردا کلیه ی تحریم های اقتصادی لغو شود، چه اتفاقی در اقتصاد ایران می افتد؟ آیا مشکلات اقتصادی ایران کاملاً برطرف می شود؟

بنده معتقد هستم اگر فرض کنیم همه ی مشکلات ایران با دنیای غرب برطرف شود، واقعاً فضای جدیدی در اقتصاد ایجاد می شود. اقتصاد ایران در دو مرحله ی قبلی، یکی از سر گذراندن موضوع گران انقلاب و دیگری جنگ تحمیلی این امکان را نشان داده است. همان طور که می دانید هر انقلابی می تواند هر اقتصادی را فلج کند. اقتصاد ایران بعد از انقلاب با وجود جنگ تحمیلی در مدت دو تا سه سال سروسامان گرفت. بعد از جنگی که هزار میلیارد دلار در آن زمان تخریب و ضرر و زیان برای کشور داشت، در مدت سه تا چهار سال خود را بازسازی نمود. اگر به نسبت اقتصاد سال های 68-69 که جنگ خاتمه یافت تا سال 72-73 که اقتصاد خود را بازسازی کرد دقت بفرمایید به صحت عرایض بنده خواهید رسید.

اتفاقی که به دلیل تحریم ها برای کشور افتاده است، برای بازسازی نیاز به زمان دارد. اگر برنامه ای داشته باشیم که خیلی زود این اتفاق می افتد. از بین رفتن تحریم ها یک سری اثرات آنی نیز دارد، از جمله باز شدن هرچه بیشتر فضای روانی است که امید به آینده را در بین مردم تشدید می کند. جوانی که امروز بیکار است از این خمیدگی خارج می شود و احساس می کند دو تا سه سال دیگر می تواند سرکار برود. این امر به جامعه روحیه می دهد برای آنکه فعال بشود. منابع ارزی خارج از کشور نیز در دسترس قرار می گیرند و تزریق خوبی برای شروع کار و حرکت اقتصادی هستند. اگر فضای داخل کشور آماده باشد، روی این واژه ها تأکید می کنم، در واقع فضا برای حضور سرمایه گذار خارجی در کشور آماده می شود.

شخصاً معتقد هستم قبل از تحریم نیز سرمایه گذار خارجی نمی آمده است؛ زیرا فضای داخلی کشور آماده نبوده است. اگر هوشمند باشیم و از تجربیات دنیا استفاده کنیم، این فضا آماده می شود. فضای بعد از تحریم می تواند کمک بسیاری برای ما محسوب شود. تجربیات کشورهای دیگر هست. برای سال های آینده حداقل به سالی 50 تا 60 میلیارد دلار سرمایه ای که از بیرون به کشور بیاید احتیاج است، نه سرمایه ای که حاصل از فروش نفت باشد. برای سرمایه ای که از بیرون کشور وارد می شود باید برنامه ریزی داشته باشیم. این سرمایه می تواند برای کمپانی های خارجی باشد. می تواند برای ایرانیان خارج از کشور باشد که می توان آن ها را سرمایه ی اقتصادی به شکل (Cash) و نقدی در نظر گرفت و می تواند برای ایرانیانی باشد که داخل کشور هستند، اما پولشان خارج از کشور است. بیش از این ها مغز در کشورهای خارجی داریم که اگر به شرایط سابق در کشور برسیم امکان بازگشت آن ها بسیار زیاد است.

شخصاً معتقدم که کاهش نرخ تورم چند دلیل عمده داشته است. یکی اعتماد و امید به آینده بود که در مردم ایجاد شد. این اعتماد و امید باعث شد که حجم تقاضاهای کاذب برای خرید کالا یا فعالیت های بورس بازی از بین برود. دوم اینکه حتی اگر این دولت نبود و دولت قبلی نیز بر سر کار بود، نرخ تورم بالای چهل درصدی که ناشی از اثر آنی تحریم ها و افزایش نرخ ارزهای خارجی بود، تأثیر خود را گذاشته بود و بیشتر از این نمی توانست اثر بگذارد. در واقع این منحنی مجبور بود که کم کم روبه کاهش بگذارد. سوم و مهم تر اینکه دولت در مقابل کاهش نرخ تورم چه چیزهایی را از مردم گرفت؟ آنچه وجود دارد تعمیق رکود است

آیا با لغو تحریم ها همه ی مشکلات داخل حل خواهد شد؟

خیر. قطعاً چنین نخواهد شد. عرض کردم همه ی پیش فرض ها درصورتی که و برنامه ریزی داشته باشیم و زمینه را فراهم کنیم قابل اجراست. به همان سه نکته ی بسیار مهم برگردیم که اگر اقتصاد ایران شفاف، آزاد و رقابتی نباشد، هیچ کس وارد این اقتصاد نمی شود.

بعضی معتقد هستند ایجاد امید به لغو تحریم ها باعث افزایش سطح انتظارات مردم خواهد شد که این بازی خطرناکی است؛ زیرا تلقین این موضوع که با مذاکرات هسته ای همه ی مشکلات برطرف خواهد در صورت برطرف نشدن مشکلات پیامدهای منفی در پی خواهد داشت. نظر شما در این مورد چیست؟

بله. این نوع مسائل مثل شمشیر دولبه هستند. امید دادن همان قدر خوب است که امید واهی دادن می تواند بد باشد. به نظر بنده تا زمانی که به مردم گفته نشود که چه اتفاقاتی در حقیقت وجود دارد و با صراحت و شفافیت بلایی که بر سر اقتصاد ایران آمده است بیان نشود، فعال اقتصادی می فهمد وقتی رتبه ی کسب وکار کشور بین 180 کشور 143 است وضعیت چگونه است. فعال اقتصادی می فهمد حدوداً بین صد و پنجاه کشور ایران در فساد و عدم سلامت اداری صد و چهل و چندمین است. فعال اقتصادی می فهمد نرخ بیکاری دو رقمی یعنی چه؟

فعال اقتصادی یا کسی که متخصص است می فهمد متوجه این اعداد و ارقام می شود. مردم متوجه نمی شوند. باید توضیح دهید که ما چندین سال در این کشور بیکاری را به تأخیر انداختیم. جوانان را در دانشگاه از دیپلمه بیکار به لیسانس بیکار، از لیسانس بیکار به فوق لیسانس بیکار و اکنون نیز از فوق لیسانس را به دکترای بیکار تبدیل می شوند. مرحله ی آخر این است. پنج و نیم میلیون فارغ التحصیل بیکار در این مملکت به صورت بالقوه وجود دارند که هنوز بالفعل نشدند که در مدت یک تا دو سال آینده بالفعل می شوند. حداقل سالی یک و نیم میلیون شغل باید ایجاد شود. باید به مردم گفته شود که یک و نیم میلیون شغل به چه معناست؟ احتیاج به چه پیش زمینه هایی دارد؟ اگر با مردم صادق بودید آن ها نیز تحمل و همکاری می کنند که سال اول را بد و دوم را کمی بهتر بگذرانند به امید اینکه سال سوم به نقطه ی اطمینان بخش تری برسند و بتوانند آینده را تصور کنند. درحالی که وقتی تحریم ها دلیل همه چیز معرفی شوند با برداشته شدن تحریم ها مردم انتظار دارند که همه چیز درست شود و قطعاً همه چیز درست نمی شود.

با تداوم تحریم ها امکان اشتغال زایی برای 5/5 میلیون بیکار وجود درد؟

متأسفانه باید بگویم با تداوم تحریم ها هیچ نقطه ی روشنی دیده نمی شود. حتماً باید تکلیف روشن شود. این تحریم ها که می گوییم چندان مهم نیست. همین طور که اگر روی کاغذ تحریم ها لغو و تعلیق شوند؛ زیرا آنچه به شکل جدی آزارمان داده است، تحریم های آمریکا یا تحریم های شورای امنیت نیست. تحریم اتحادیه ی اروپا و تحریم بانک مرکزی را نیز داشته ایم. عدم دسترسی کشور به چرخه ی سیستم بانک بین المللی از زمانی که سوئیس ایران را تحریم کرد، این احساس برای همه ایجاد شد که تحریم اثر دارد. فکر نمی کنم در هیچ کشوری برداشتن کوتاه مدت منعی داشته باشد. خیلی راحت است.

مشکلات ساختاری ربطی به تحریم ها ندارد. بسیاری از مشکلات کنونی ناشی از ساختار اقتصاد کشور است. بنابراین می توان گفت که مستقیماً هیچ، اما برای اینکه فضا باز شود تأثیر خواهد داشت. اگر این نیت را داشته باشیم که تغییرش دهیم.

آیا توصیه ای به دولت یا درخواستی از دولت دارید؟

توصیه ی بنده به دولت این است که دست از سر مردم بردارد. غیر از سیاست گذاری و حاکمیت هیچ کاری نکند. دولت مداخله گر با هر شعار سیاسی پدر اقتصاد را درمی آورد. بهترین توصیه به همه ی دولت ها این است که هرچه سریع تر دست از سر اقتصاد بردارند. خودشان را کوچک کنند. این بازی خصوصی سازی، جابه جا شدن سهام و جابه جا نشدن مدیریت در اقتصاد را خاتمه دهند و به شکل واقعی کار را به مردم بسپارند. متأسفانه هنوز این اتفاق به شکل ملموس و واقعی نیفتاده است. آمار نشان می دهد که از حدود 100 میلیارد دلار خصوصی سازی که در ایران انجام شده است کمتر از 10 میلیارد دلار به بخش خصوصی رسیده است. سهام عدالت، نهادهای عمومی غیردولتی و واژه هایی که در این پانزده سال اخیر تأسیس شده اند پدر اقتصاد را درآورده اند. قانون اساسی میثاق ملی است. در سه بخش اقتصادی قانون اساسی دیده شده است. دولتی، خصوصی و تعاملی. بنابراین بخشی به نام بخش عمومی و غیردولتی نداریم. در قانون اساسی این ها تأسیس شده است که کلاه اقتصاد مملکت را بردارند.

به نظر شما، بعد از کاهش تحریم ها چند درصد از مشکلات اقتصادی و چند درصد از مشکلات ساختاری اقتصاد برطرف خواهد شد؟

مشکلات ساختاری ربطی به تحریم ها ندارد. بسیاری از مشکلات کنونی ناشی از ساختار اقتصاد کشور است. بنابراین می توان گفت که مستقیماً هیچ، اما برای اینکه فضا باز شود تأثیر خواهد داشت. اگر این نیت را داشته باشیم که تغییرش دهیم.

اگر نیت تغییر وجود داشته باشد با برنامه نویسی و سیاست گذاری، برداشته شدن تحریم فرصت جدید و نقطه ی عطفی است که بفهمیم اقتصاد دولتی چه بلاهایی بر سر ما می آورد. اگر کشتیرانی ایران دولتی نبود نمی توانستند آن را تحریم کنند. اگر پنج کشتیرانی بزرگ داشتیم، یک کشتیرانی انحصاری نداشتیم، نمی توانستند آن را تحریم کنند. دولت های غربی گفتند دولت ایران را تحریم می کنیم. اگر اقتصاد ایران دست مردم بود، نمی توانستند آن را تحریم کنند. اگر به دروغ، فریب یا اشتباه نگوییم نفت ملی شده است و به مردم توضیح دهیم از سال 1332 در ایران نفت دولتی شده است، اگر شرکت نفت کشور شرکت بود در دست بنده و شما، مگر می توانستند تحریم کنند؟ مگر توانستند پتروشیمی را تحریم کنند؟ پتروشیمی های کشور در این مدت کار کردند. برای اینکه به ظاهر بخش خصوصی در پتروشیمی پررنگ تر است. وقتی همه چیزمان دولتی است و دولت نیز می خواهد با همه دنیا دعوا کند، مسلم است که با یک سوت دور دولت ما را می بندند و ما نیز گرفتار می شویم.

لینک کوتاه: betanews.ir/news/469448

خبر فوق مربوط به رسانهجام نیوز می باشد و جستجوگر هوشمند بتانیوز صرفا آن را بازنشر کرده است. مشاهده در سایت منبع : لینک مستقیم