تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
گروه اندیشه ــ جدیدترین شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی نقد و نظر با هدف شناساندن مسائل جدید در حوزه فلسفه، الهیات فلسفی، دین ورزی و ارائه دستاوردها و یافته ها و تولیدات فکری اندیشمندان و محققان حوزوی و دانشگاهی منتشر شد.

جدیدترین شماره فصلنامه «نقد و نظر» منتشر شدبه گزارش ایکنا؛ جدیدترین شماره فصلنامه علمی ـ پژوهشی نقد و نظر ویژه تابستان 97 منتشر شد. این فصلنامه به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و مدیرمسئولی محمدتقی سبحانی انتشار یافته است.
عناوین مقالاتی که در این شماره انتشار یافته است بدین قرار است: «نظریه تفسیری بافت گرایانه قرآن؛ نگرانی ها و راهکارها»، «رویکرد باطنی شهید ثانی به شریعت»، «عرفان مدرن؛ چالشی نو در برابر عرفان اسلامی(بازخوانی عرفان مدرن و نقد سویه انسان شناختی آن)»، «کارکردها و چالش های گسترش حکمت عملی با تکیه بر آموزه های فارابی و آیت الله جوادی آملی»، «نظریه محقق اصفهانی(کم‍پانی) درباره معاد جسمانی و ابهامات آن»، «تحلیلی انگیزه شناختی از شکاکیت هیوم و تاثیر آن بر شهرت هیوم به الحاد: کوششی برای رفع اتهام شکاکیت از هیوم»، «تصورپذیری و توجیه باور وجهی؛ دفاع از مدل یبلو».
در چکیده مقاله «نظریه تفسیری بافت گرایانه قرآن؛ نگرانی ها و راهکارها» تألیف سیدمحسن کاظمی می خوانیم: «بافت گرایی نظریه ای معنایی است که بر نقش آفرینی بافت درون زبانی و برون زبانی در فرایندهای تولید و فهم معنا تکیه دارد و در مقابلِ وضع گرایی و یا دوئالیسم هسته گرا قرار دارد و به این ترتیب، نگرانی هایی را در حوزه تفسیر قرآن در پی دارد؛ زیرا آن را بر تقدیر اراده بافت عصر نزول، به دیدگاه قوم گرایان و بر تقدیر اراده بافت عصر مفسر، به دیدگاه مخاطب گرایان نزدیک می کند.
به باور نگارنده اشکال های فراروی نظریه بافت گرایی، به سوء تقریر آن در آرای باورمندان و منتقدان مربوط می شود. به همین منظور، نگارنده از میان قرائت های مختلف فرمالیستی، پراگماتیستی، رفتارگرایی، مفهوم گرایی و معناشناختی، به نوعی رویکرد هرمنوتیکی گرایش می یابد که با تبیینی فلسفی بر سرشت بین الاذهانی فهم زبانی تاکید می ورزد و با اتکا بر ویژگی های بافتی متمایز قرآن، بر سیالیت هنجارمند معانی آن استدلال می کند. با این روش، به نگرانی هایی همچون عینیت ناپذیری معنای بافت نهاد، سیالیت معانی بافت نهاد و فرهنگ زدگی معانی بافت نهاد پاسخ داده می شود. برایند التزام به نظریه بافت گرایی را در تحول روش ها و ضوابط حاکم بر تفسیر متن، تغییر نوع نگاه به متن، معنا و عناصر موثر در فهم می توان یافت».

در مقاله «عرفان مدرن؛ چالشی نو در برابر عرفان اسلامی» تألیف محمدجواد رودگر می خوانیم: «عرفان مدرن مواجهه با امر متعالی در قالب دین داری تجربت اندیشانه است که براساس اندیشه و اشعار سهراب سپهری شکل گرفته است. عرفان مدرن مقومات و مولفه های وجودشناختی، انسان شناختی، اخلاقی ـ فقهی و سیاسی و اجتماعی خاصی دارد که در سویه انسان شناختی آن، تقابل «خودی» و«غیرخودی» یا «دیگری» و مسئله فنای فی الله و اراده سالک با قرائت خاصی مطرح است و با عرفان سنتی از جمله عرفان اسلامی، تفاوت ها و تهافت هایی دارد».
این مقاله درصدد پاسخ به پرسش فنای در خدا در مولفه انسان شناختی عرفان مدرن است و اینکه دارای چه معنا و مبنایی است؟ و چه نقدهایی برآن وارد است؟ در این مقاله، با تکیه بر هویت و ماهیت فنای فی الله و بقای بالله در عرفان اسلامی، به نقادی، سنجش و ارزیابی قرائت طراح عرفان مدرن پرداخته شده است که برون داد آن بدین قرار است: فنا در عرفان اسلامی به معنای نیست شدن نیست، بلکه فنای شهودی و رهایی از قیود عدمی و حدود، تعلقات و تعینات وجودی و هجرت از کثرت به وحدت است که عین بقا، به معنای بقاء بالله است. فنای عرفانی در عرفان اسلامی، تزاید و تصعید، توسعه و تکامل وجودی یا استعلاست و اراده سالک در مقام استغراق در اراده حق تعالی اشتداد می یابد تا توحید و ولایت الهیه حادث و حاصل شود.
یکی دیگر از موضوعاتی که در این فصلنامه مورد توجه قرار گرفته است «نظریه محقق اصفهانی (کم‍پانی) درباره معاد جسمانی و ابهامات آن» است. مسئله معاد و کیفیت حیات پس از مرگ، همواره مورد توجه اندیشمندان بوده است و متکلمان و حکیمان مسلمان نیز آرای متعددی در این زمینه ارائه کرده اند. عده ای معاد را منحصر به روح و نفس آدمی می دانند و گروهی به جسمانی بودن آن قائل اند و اهل تحقیق معاد را جسمانی و روحانی می دانند.
در موضوع معاد جسمانی، درباره اینکه روح با کدام بدن محشور می شود، اختلاف است. محققان از متکلمان، نظریـه بازگشت مجدد روح به بدن طبیعی و عنصری را مطرح کرده اند و در مقابل، دیدگاه برخی حکیمان بر حشر روح با بدن مثالی است و رای حکمت متعالیه بر بعث روح با بدن مثالیِ برخاسته از سوی نفس استقرار یافته است. در این میان، حکیم آقا علی مدرس زنوزی دیدگاهی ابتکاری براساس مبانی حکمت متعالیه دارد که بزرگانی همچون میرزا محمدباقر اصطهباناتی که پرورش یافته حوزه درسی ایشان است و نیز شاگرد وی محمدحسین اصفهانی (محقق کمپانی) و دیگرانی مانند رفیعی قزوینی از وی تبعیت کرده اند. زنوزی معاد را بازگشت روح به بدن نمی داند، بلکه به باور وی این بدن است که به سراغ نفس و روح در عالم آخرت می رود. کمپانی در رساله کوتاهی که به تازگی انتشار یافته به تبیین این نظریه براساس پنج اصل و مقدمه پرداخته است.

انتهای پیام

   #مقاله #قرآن #روحانی #حوزه علمیه

محتوای خبر «جدیدترین شماره فصلنامه «نقد و نظر» منتشر شد» را در سایت «ایکنا» ببینید