تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
چرا کشور مهم است؟کلهون در متن نشان داده است چرا بسیاری از چیزهایی که در مورد جهانی شدن می شنویم بیش از آن که به جهانی شدن مربوط باشند، تبلیغات کم اطلاع و خوش بینانه در مورد جهانی شدن هستند؟ چه طور این گذر از ملت و کشور به جهان وطنی برای جهانی شدن نه لازم است، و نه ممکن؟ و چه طور اصرار بر ادامه ی این تلاش می تواند به سست کردن پایه های ضروری برای دموکراسی بینجامد؟

«ملت ها مهم اند»

(فرهنگ، تاریخ، و رویای جهان وطنی)

نویسنده: کرِیگ کَلهون

مترجم: محمدرضا فدایی

ناشر: شیرازه، چاپ اول ۱۳۹۵

۳۴۴ صفحه

****

مدت ها است اصرار دارم بگویم کتاب خواندن به خودی خود فضیلت نیست و ترویج افراط گرایانه و مقابله ای کتاب و کتاب خوانی اتفاق مبارکی نیست. برای همین کم تر به کسی توصیه می کنم که کتابی را بخواند مگر این که در آن کتاب برای آن فرد فایده ی جدی ای سراغ داشته باشم.

با چنین ذهنیتی، امروز در حال قدم زدن از جلوی کتاب فروشی ای پرت افتاده رد می شدم، عنوان کتاب ها را دیدم و یکی به چشمم آمد؛ «ملت ها مهم اند». پیش از این شده بود که عنوان کتابی را پسندیده بودم بعد دیده بودم میانش جز یک مشت چرند نیست.

برای پرهیز از این وضع و با توجه به این که کتاب را از انگلیسی ترجمه کرده بودند سریع با گوشیم در محقق گوگل (موتور جست وجوی گوگل برای کارهای آکادمیک) جست وجو کردم و دیدم کتاب از سال ۲۰۰۷ که سال انتشارش بوده بیش از ۶۷۰ ارجاع در کتاب ها و مقاله های آکادمیک گرفته است. این موفقیت بزرگ و کم نظیری برای چنین کتابی است که یعنی کتاب حرف جدی ای برای گفتن داشته است.

رفتم تو و کتاب را خواستم و دیدم و پسندیدم و خریدم. ترجمه ی فارسی تیراژ بالایی ندارد؛ ۸۸۰ نسخه که با توجه به افول کتاب در برابر اینترنت و نیز تخصصی بودن کتاب قابل درک است.

اما کتاب چه می گوید؟ برای توضیح این که کتاب چه می گوید نه از متن کتاب که از مشاهدات شخصی خودم آغاز می کنم. در میان مردم کشورمان، و به طور خاص آن ها که از سویی اهل مطالعه و از سویی اهل حضور در فضای مجازی هستند، بارها و بسیار گرایشی عجیب را دیده ام. اینان در آن واحد از سویی در پی به اوج رساندن تمام بروزهای فردگرایی در رفتار اجتماعی خود هستند و اصالت فرد را عملا می پرستند و از سویی دیگر بسیار مشتاق این اند که زندگی خود را زندگی ای جهان وطنی ترتیب دهند. یعنی از سویی هر نوع جمع پذیری ای را نفی می کنند و از سویی دیگر عطش شدید به پیوستن به بزرگ ترین جمع متصور را دارند.

جالب است که تا به حال ندیده ام که خودشان یا دیگران متوجه این نکته ی تناقض آمیز شده باشند و در موردش چیزی گفته یا نوشته باشند. کرِیگ کَلهون، جامعه شناس آمریکایی و نویسنده ی کتاب به نوعی و از منظر خودش ماجرایی را بررسی کرده و شکافته که به این موضوع بسیار مربوط است.

آیا ما می توانیم کشور (nation-state) را رها کنیم و یکسره جهانی شویم؟ می توانیم ملت (nation) را فراموش کنیم و در عوض ملیت جهانی بگیریم؟

کلهون در متن نشان داده است که چرا اولا بسیاری از چیزهایی که در مورد جهانی شدن می شنویم بیش از آن که به جهانی شدن مربوط باشند، تبلیغات کم اطلاع و خوش بینانه در مورد جهانی شدن هستند. دوم این که چه طور این گذر از ملت و کشور به جهان وطنی برای جهانی شدن نه لازم است، و نه ممکن. و سوم این که چه طور اصرار بر ادامه ی این تلاش می تواند به سست کردن پایه های ضروری برای دموکراسی بینجامد.

کلهون که متاسفانه تا امروز افتخار آشناییش را نداشتم، آدم جالبی است. جایگاه آکادمیک نسبتا قابل توجهی داشته و دارد و گرایشی جدی دارد که در مقاله ای در سال ۲۰۰۴ آن را ابراز کرد «به سوی علوم اجتماعی عمومی تر». او اصرار دارد که پژوهش های اجتماعی باید به موضوع های روز بپردازند و با معیارهای علمی مسائل روز را بررسی و برای مردم قابل درک تر کنند.

از دیگر نکته های جالب در مورد او این است که او – با این که ۶۶ سال دارد – بیش از کتاب نوشتن تلاش آکادمیکش را بر نوشتن مقاله متمرکز کرده است. معمولا در بسیاری زمینه ها مقاله قابل بررسی تر است، چرند زودتر حذف می شود و حرف مهم و تازه بهتر و سریع تر دیده می شود.

تمام این ها و نیز حضور شدید آن خوش بینی تبلیغاتی در میان اهل فکر امروز کشورمان کتاب «ملت ها مهم اند» نوشته ی کلهون را کتابی مهم و مفید برای امروز ما کرده است. کتاب خوش خوان – به مثابه کتاب قبل از خواب و قصه ی دختر شاه پریان – نیست، اما دشوار و پیچیده – خصوصا از جنس پیچیدگی های تصنعی و بیهوده – نیز نیست. گمان می کنم اگر موضوع های اجتماعی و نیز مبانی اجتماعی سیاست برایتان مهم باشد، خواندن کتاب ناراضی برتان نگرداند.

اگر دودل هستید که کتاب را بخوانید یا نه، شاید نگاه کردن به مقدمه و نیز نتیجه ی کتاب به تصمیمتان کمک کند. هر دو متن دقیق و گویا هستند.

   #مقاله #دموکراسی #پژوهش #فضای مجازی #اینترنت