تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
غزل شماره ۴۸ حافظ بیان می کند که شاعر می خواهد همه سرمایه فضل و کمال و معلومات رقیب خود را به حساب می و شراب بگذارد و خود را از او افضل بداند. او می گوید سواد و تحصیلات دلیل دانستن معانی و فهم نیست و در انتها آصف ثانی را می ستاید. فال حافظ با معنی و تعبیر و تفسیر بیت به بیت غزل شماره چهل و هشت حافظ را در ستاره بخوانید.
فال حافظ - صوفی از پرتو می راز نهانی دانست
ستاره | سرویس فرهنگ و هنر
صوفی از پرتو می راز نهانی دانست
گوهر هر کس از این لعل توانی دانست
قدر مجموعه گل مرغ سحر داند و بس
که نه هر کو ورقی خواند معانی دانست
عرضه کردم دو جهان بر دل کارافتاده
بجز از عشق تو باقی همه فانی دانست
آن شد اکنون که ز ابنای عوام اندیشم
محتسب نیز در این عیش نهانی دانست
دلبر آسایش ما مصلحت وقت ندید
ور نه از جانب ما دل نگرانی دانست
سنگ و گل را کند از یمن نظر لعل و عقیق
هر که قدر نفس باد یمانی دانست
ای که از دفتر عقل آیت عشق آموزی
ترسم این نکته به تحقیق ندانی دانست
می بیاور که ننازد به گل باغ جهان
هر که غارتگری باد خزانی دانست
حافظ این گوهر منظوم که از طبع انگیخت
ز اثر تربیت آصف ثانی دانست
〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰

تعبیر فال حافظ شما

دل به یاری بندگان دنیا مبند که فقط خدا می تواند حاجت تو را برآورده کند. پس، از یاد خدا در راه رسیدن به مقصودت غافل مشو. استفاده از عقل و ایمان همزمان می تواند در پیشرفت زندگی ات نقش بسزایی داشته باشد؛ بنابراین از هر دو بهره بگیر.
〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰
شاهد فال:
غزل شماره 49 - روضه خلد برین خلوت درویشان است
〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰 〰

معنی بیت به بیت غزل شماره چهل و هشت حافظ


بیت اول:


صوفی از پرتو می راز نهانی دانست
گوهر هر کس از این لعل توانی دانست


صوفی راستین با استفاده از کمک معجزه آسای شراب (به نور باده ی معرفت) اسرار جهان هستی را دریافت، آری به سرشت مردم وقتی که باده لعل فام نوشیدند، پی توان برد.
لعل و گوهر: ایهام تناسب دارند.
گوهر: به دو معنی معنای اول سنگ قیمتی و معنای دوم اصل و نژاد
لعل: به دو معنی سنگ قیمتی و استعاره از شراب
لعل در شعر حافظ بارها تکرار می شود و معانی متفاوتی دارد. چهار معنای آن عبارتند از:
الف) به معنی سنگ قیمتی
از جرعه تو خاک زمین در و لعل یافت / بیچاره ما که پیش تو از خاک کمتریم (بیت هفتم از غزل شماره ۳۷۲ حافظ)
گوشوار زر و لعل ار چه گران دارد گوش / دور خوبی گذران است نصیحت بشنو (بیت پنجم از غزل شماره ۴۰۷ حافظ)
ب) استعاره از شراب
تخت زمرد زده است گل به چمن / راح چون لعل آتشین دریاب (بیت چهارم از غزل شماره ۱۳ حافظ)
بهای باده چون لعل چیست، جوهر عقل / بیا که سود کسی برد کاین تجارت کرد (بیت چهارم از غزل شماره ۱۳۱ حافظ)
پ) استعاره از لب
یاد باد آنکه چو یاقوت قدح خنده زدی / در میان من و لعل تو حکایت ها بود (بیت ششم از غزل شماره ۲۰۴ حافظ)
خدا را ای رقیب امشب زمانی دیده بر هم نه / که من با لعل خاموشش نهانی صد سخن دارم (بیت هشتم از غزل شماره ۳۲۷ حافظ)
ت) استعاره از اشک یا مشبه به برای اشک
من که از یاقوت و لعل اشک دارم گنج ها / کی نظر در فیض خورشید بلنداختر کنم (بیت ششم از غزل شماره ۳۴۶ حافظ)

✦✦✦✦

بیت دوم:


قدر مجموعه گل مرغ سحر داند و بس
که نه هر کو ورقی خواند معانی دانست


تنها بلبل به ارزش دفتر گل پی می برد، چه هرکس یک برگ از کتابی بخواند معنی شناس نخواهد شد.
مرغ سحر: نام دیگر بلبل، در ادبیات فارسی مقام بلند دارد. در شعر حافظ علاوه برآنکه از بلبل بسیار یاد می شود، به نام دیگرش یعنی مرغ سحر نیز خوانده می شود.
برکش ای مرغ سحر نغمه داوودی باز / که سلیمان گل از باد هوا بازآمد (بیت دوم از غزل شماره ۱۷۲ حافظ)
بر طرف گلشنم گذر افتاد وقت صبح / آن دم که کار مرغ سحر آه و ناله بود (بیت هفتم از غزل شماره ۲۱۴ حافظ)
به شکر آن که شکفتی به کام بخت ای گل / نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار (بیت دوم از غزل شماره ۲۴۷ حافظ)

✦✦✦✦

بیت سوم:


عرضه کردم دو جهان بر دل کارافتاده
بجز از عشق تو باقی همه فانی دانست


این جهان و آن جهان را بر دل کارآزموده و بلاکشیده نمایان و آشکار کردم بجز عشق تو که جاودانی است، هرچیز دیگر را زودگذر و ناپایدار شناخت.
مضمون این از مضامین شایع عرفانی است. یعنی دو جهان در جنب روی دوست و رضای او ارجی ندارد.
کارافتاده: کسی که با مردم معامله بسیار کرده باشد و تجربه کار باشد. کاردیده، گرم و سرد جهان چشیده.
باقی: دو معنی دارد: یکی پایدار و نقطه مقابل فانی، دوم بقیه و باقی مانده.

✦✦✦✦

بیت چهارم:


آن شد اکنون که ز ابنای عوام اندیشم
محتسب نیز در این عیش نهانی دانست


آن روزگار سپری شد که به علت میگساری از عامی زادگان نادان و عوام الناس نگران باشم، نهی کننده از منکر نیز از عیش و نوش پنهانی من اکنون آگاه است و به روی خود نمی آورد.
محتسب: مأمور دولت که وظیفه اش امر به معروف و نهی از منکر است. برای مطالعه بیشتر به معنی بیت اول غزل شماره ۴۱ حافظ مراجعه کنید.

✦✦✦✦

بیت پنجم:


دلبر آسایش ما مصلحت وقت ندید
ور نه از جانب ما دل نگرانی دانست


یار دلستان آسایش و راحتی ما را خیر و صلاح حال نمی دانست وگرنه خود می دانست که ما چه اندازه تشویش خاطر و پریشانی و اضطراب داریم.

✦✦✦✦

بیت ششم:


سنگ و گل را کند از یمن نظر لعل و عقیق
هر که قدر نفس باد یمانی دانست


آن که همچون پیامبر اسلام به مقامی رسید که از نسیم یمن بوی حضرت رحمان را شنید، با میمنت و مبارکی نگاه خود سنگ و گل را به لعل و عقیق بدل تواند کرد.
باد یمانی: تلمیح دارد به سخن پیامبر درباره اویس قرنی که وی را ندیده ایمان آورد. فرمود: «انی اشم نفس الرحمن من قبل الیمن: بوی رحمان را از سوی یمن می شنوم.» حافظ در بیت چهارم غزل شماره ۳۹۰ می سراید:
تا ابد معمور باد این خانه کز خاک درش
هر نفس با بوی رحمان می وزد باد یمن

✦✦✦✦

بیت هفتم:


ای که از دفتر عقل آیت عشق آموزی
ترسم این نکته به تحقیق ندانی دانست


ای کسی که از کتاب خرد و مصلحت اندیشی آیه عشق و از جان گذشتگی را خواهی که بیاموزی، بی گمان به این لطیفه یزدانی چنان که باید و شاید از این طریق پی نمی بری. یعنی از عقل به عشق راهی نیست.

✦✦✦✦

بیت هشتم:


می بیاور که ننازد به گل باغ جهان
هر که غارتگری باد خزانی دانست


باده بده که هرکه از تاراج و دست برد و تندباد خزان مرگ بر بوستان جهان آگاهی یافت، به صحبت گل ها نمی بالد و فخر نمی فروشد.

✦✦✦✦

بیت نهم:


حافظ این گوهر منظوم که از طبع انگیخت
ز اثر تربیت آصف ثانی دانست


حافظ این مروارید به رشته کشیده به استعاره مراد شعر نغز را که سرود، از اثر خواجه قوام الدین محمد صاحب عیار وزیر شاه شجاع به دست آورد.
خرمشاهی می گوید اینکه منظور حافظ در این بیت خواجه قوام الدین محمد است یا خواجه جلال الدین تورانشاه یکی دیگر از وزیران شاه شجاع معلوم نیست.

در متن فوق، تعبیر فال حافظ با بهره گرفتن از شرح جلالی و معنی ابیات با کمک دیوان حافظ شرح دکتر خلیل خطیب رهبر (انتشارات صفی علیشاه)، حافظ نامه بهاءالدین خرمشاهی (انتشارات سروش)، شرح شوق دکتر سعید حمیدیان (نشر قطره) و نیم نگاهی به ترجمه شرح سودی (انتشارات نگاه) نوشته شده بود.

   #شعر #شجاع #حکایت