تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
زوال عقل یا دمانس (Dementia) یک اصطلاح کلی برای از بین رفتن تدریجی توانایی ذهنی است که موجب اختلال در زندگی روزمره می شود. از دست دادن حافظه نمونه ای از زوال عقل و آلزایمر رایج ترین نوع از آن است. از نشانه های زودهنگام ابتلا به دمانس، ایجاد اختلال در حافظه، گفتار، تمرکز و تصمیم گیری است.
زوال عقل چیست و چه نشانه هایی دارد؟
ستاره | سرویس روانشناسی - زوال عقل یا دمانس (Dementia) یک بیماری خاص نیست. بلکه اصطلاحی عمومی برای علایم مربوط به از بین رفتن تدریجی حافظه و دیگر توانایی های فکری و ذهنی است. به گونه ای که فعالیت های روزانه فرد تحت تاثیر آن قرار می گیرد. بیماران آلزایمری حدود ۶۰% تا ۸۰% مبتلایان به زوال عقل را شامل می شوند. دمانس عروقی (Vascular Dementia) که معمولا پس از سکته رخ می دهد نیز در رده دوم فراوانی قرار دارد. البته مواردی نیز وجود دارند که علایم دمانس را نشان می دهند، اما بازگشت پذیرند؛ مانند مشکلات تیروییدی و کمبود ویتامین. در این موارد با درمان علت بیماری، زوال عقل درمان می شود.

نشانه های زوال عقل

دمانس نشانه های متنوعی دارد. حداقل بایستی دو مورد از کارکرد های ذهنی تحت تاثیر قرار بگیرند و عملکردشان مختل شود که بتوان از آن به عنوان زوال عقل نام برد. منظور از کارکرد مغز، توانایی های زیر است:
  • حافظه
  • گفتار و ارتباطات کلامی
  • توانایی تمرکز و توجه
  • استدلال و نتیجه گیری
  • تصور ذهنی

افراد مبتلا به زوال عقل معمولا حافظه کوتاه مدتشان به درستی عمل نمی کند. همواره به دنبال کیف پول یا رسید صورت حساب هایشان می گردند. در برنامه ریزی و آماده سازی وعده های غذایی روزانه فراموشکار می شوند. در به خاطرسپاری ملاقات ها و قرار های کاری مشکل دارند.
بیشتر انواع دمانس، پیش رونده است. بدین معنی که نشانه ها به آرامی و به تدریج شدیدتر می شوند. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان نشانه های فراموشکاری یا اختلال در روند اندیشیدن از خود نشان می دهند، حتما به پزشک مراجعه کنید. تشخیص سریع موجب درمان موثرتر می شود.


بیشتر بخوانید: تقویت حافظه؛ راهکارهایی عجیب اما واقعی!


نشانه های زودهنگام ابتلا به زوال عقل

نشانه های رایج که در ابتدا نمایان می شوند به شرح زیر است:

  • مشکلات حافظه، خصوصا در به یادآوری اتفاقات اخیر
  • احساس گیجی
  • کاهش تمرکز
  • تغییرات در رفتار و شخصیت
  • بی علاقگی، بی انگیزگی و افسردگی
  • کاهش توانایی در انجام فعالیت های روزانه

روند پیشرفت زوال مغز


۱۰ علامت هشدار دهنده زوال عقل

چک لیست زیر نشانه های رایج زوال عقل را معرفی می کند. اگر چند مورد از لیست زیر را در خود یا یکی از نزدیکانتان مشاهده کردید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

  1. اختلال در حافظه
  2. اختلال در انجام فعالیت های روزمره
  3. گم کردن مسیر های آشنا
  4. مشکلات گفتاری و زبانی
  5. کاهش توانایی تصمیم گیری
  6. اختلال در تصور سه بعدی و مسیریابی
  7. تغییر در حالات، رفتار و شخصیت
  8. بی انگیزگی
  9. گم کردن مداوم اشیا
  10. اختلال در درک سمبل ها، نشانه ها و اعداد


نکته مهم: البته نباید اختلالات ذهنی طبیعی، ناشی از بالا رفتن سن را با زوال عقل اشتباه گرفت. در جدول زیر به تفاوت این دو مورد اشاره می کنیم.

نشانه های زوال عقل اختلالات طبیعی ناشی از بالا رفتن سن
کاهش توان قضاوت و تصمیم گیری گاهی تصمیمات نادرست گرفتن
ناتوانی در مدیریت بودجه و خرج خانواده فراموش کردن دادن قسط وام در یک ماه
حساب روز و ماه و سال را نداشتن ندانستن اینکه امروز چه روزی است و یادآوری آن مدتی بعد
مشکل در صحبت کردن و مکالمه داشتن گاهی اوقات کلمات مناسب را پیدا نکردن
جابجا کردن اشیا و پیدا نکردن مجددشان
گم کردن اشیا در بعضی موارد

نحوه تشخیص زوال عقل یا دمانس

هیچ آزمایش پزشکی برای تشخیص دمانس وجود ندارد. پزشکان آلزایمر و دیگر انواع زوال عقل را بر اساس سابقه پزشکی، معاینه جسمی، تست های آزمایشگاهی، تست های رفتار شناختی، عکس برداری از مغز و مصاحبه روانپزشکی فرد تشخیص می دهند. پزشکان می توانند با درصد احتمال بالایی ابتلای فرد به دمانس را تشخیص دهند. اما تشخیص نوع دمانس در بیمار بسیار دشوار است. زیرا دارای نشانه های مشابهی هستند.

زوال موجب بی انگیزگی و افسردگی می شود


درمان زوال عقل

درمان دمانس به علت ابتلای فرد به این بیماری وابسته است. در بیشتر مواردی که زوال عقل پیش رونده است، مانند آلزایمر، هیچ درمانی برای متوقف ساختن یا کند کردن پیشرفت بیماری وجود ندارد. اما در مواردی که اختلال تیروییدی یا کمبود ویتامین موجب ابتلا به دمانس شده است، با درمان علت بیماری، می توان آن را درمان کرد.


روش های پیشگیری از ابتلا به زوال عقل

برخی عوامل موثر در ابتلا به دمانس، مانند سن و ژنتیک، قابل کنترل نیستند. اما پژوهشگران دریافته اند که عوامل قلبی – عروقی، تناسب اندام و رژیم غذایی فرد در احتمال ابتلا به زوال عقل موثرند.
  • عوامل قلبی – عروقی: مغز به وسیله یک شبکه در هم تنیده از رگ های خونی تغذیه می شود. هر آسیبی که به رگ های خونی برسد (در هر جای بدن) موجب کاهش خون ورودی به مغز می شود، در نتیجه به سلول های مغزی غذا و اکسیژن کافی نمی رسد و آسیب می بینند.
    جهت بهبود شرایط قلب و عروق خود بهتر است سیگار نکشید، فشار خون، کلسترول و قند خون خود را در محدود معین تنظیم کنید و وزنی متعادل داشته باشید.

  • تمرینات ورزشی: تمرینات ورزشی منظم احتمال ابتلا به دمانس را کاهش می دهد. پژوهش ها نشان داده است که ورزش موجب می شود جریان ورودی خون و اکسیژن به مغز افزایش یابد که خود باعث کارکرد بهتر سلول های مغزی می شود.

  • رژیم غذایی: هر آنچه که می خورید تاثیر مستقیمی روی سلامت مغز شما دارد. پژوهش ها نشان داده است که رژیم های غذایی سالم (مانند رژیم مدیترانه ای) باعث حفظ سلامت قلب و عروق شده و در نتیجه مانع از زوال عقل می شود. در رژیم مدیترانه ای مصرف گوشت قرمز به حداقل می رسد. این رژیم همچنین بر استفاده از غلات کامل، میوه ها و سبزیجات، ماهی و حیوانات دریایی، مغزهای روغنی (آجیل)، روغن زیتون و دیگر چربی های سالم تاکید دارد.

    رژیم مدیترانه ای

    انجمن آلزایمر انگلستان اعلام کرده است، شواهد نشان می دهد که رعایت رژیم مدیترانه ای باعث کاهش احتمال ابتلا به نقصان حافظه و دمانس می شود. بررسی ها نشان داده است که در صورت استفاده از رژیم مدیترانه ای، میزان سکته، دیابت نوع ۲، بیماری های قلب و عروق و مرگ و میر کاهش چشمگیری می یابد.
    رژیم مدیترانه ای به دلیل درصد بالای آنتی اکسیدان، باعث محافظت از بدن می شود. آنتی اکسیدان موجود در میوه ها و سبزیجات و درصد بالای پروتیین در آنها، از آسیب رسیدن به سلول های مغزی جلوگیری می کند.

بیشتر بخوانید: راه های جلوگیری از زوال عقل و اختلال حافظه
با حفظ سلامتی بدن خود از طریق ورزش و تغذیه سالم، از ابتلا به زوال عقل مصون بمانید.

برگرفته از: alz، betterhealth، express

   #پژوهش #تغذیه #سلامت #خانواده #وام #هشدار #سیگار #روغن زیتون

محتوای خبر «زوال عقل چیست و چه نشانه هایی دارد؟» را در سایت «ستاره» ببینید