تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
ارج اسطورهتجلیل از یک اندیشمند گرامی داشت یک شخص خاص نیست، بلکه ارج نهادن به آن اندیشه و غایتی است که مد نظر آن شخص اندیشمند است. بنابراین تلاش و همکاری و همفکری در راستای آن اندیشه و غایت شایسته ترین ارجی است که برای تلاش های علمی یک اندیشمند می توان تصور کرد؛ کاری که در این کتاب به خوبی انجام شده است

35658.jpg«اسطوره ی بنیادها»

(ارج نامه ی ابوالقاسم اسماعیل پور)

به کوشش: محمد شکری فومشی

با همکاری: سمیرا نوروزی، میثم محمدی

ناشر: چشمه، چاپ اول 1396

427 صفحه، 38000 تومان

*****

اسطوره گذشته دور و درازی دارد. چه بسا کهن ترین شکل شناخت بشری نسبت به انسان و جهان و همه چیزهای دیگر باشد. در گذشته های دور، انسان اسطوره را کاملا و در کلیت اش درک می کرد و می پذیرفت. بعدها چیزهای دیگری به تدریج به جای اسطوره نشست و آن مقام را به دست آورد؛ دین، فلسفه و حالا هم علم. امروزه دیگر نمی توان اسطوره ها را به طور کامل پذیرفت و البته نمی توان هم به طور کامل رد کرد. آری، در دوره هایی نگاهی کاملا منفی به آنها وجود داشت و امروزه هم برخی از افراد آنها را مطلقا باطل می دانند، اما غالب پژوهش گران این حوزه اسطوره ها را در این قالب جای نمی دهند و چنان نگاه افراطی را قبول ندارند. اسطوره همچنان مهم است و نمی توان آن را نادیده گرفت. به همین دلیل نه تنها اسطوره ها فراموش نشده اند، بلکه همه اسطوره ها شناسایی و معرفی می شوند و روزبه روز تحقیقات اسطوره شناسی بیشتر و ژرف تر می شود. در کشور ما نیز کسانی هستند که به این حوزه اهتمام دارند. یکی از آنان جناب آقای دکتر ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق است.

تخصص اصلی دکتر اسماعیل پور اسطوره شناسی است و به طور خاص اسطوره های ایرانی و به ویژه اسطوره های دین مانوی است. ایشان در زمینه اسطوره های دین مانوی یکی از صاحب نظران در طراز جهانی هستند. برخی از آثار ایشان در این زمینه به زبان انگلیسی ترجمه شده است و جزو منابع معتبر این حوزه در سطح جهانی به شمار می آید.

دکتر اسماعیل پور استاد دانشگاه شهید بهشتی است که سالیان بسیاری را در این زمینه به تحقیق و تالیف و تدریس مشغول بوده اند. کتاب ها، مقالات، ترجمه ها و سخنرانی های ایشان بسیار است و در ابتدای این اثر فهرست آنها در چهارده صفحه آمده است. تاکنون سیزده کتاب از ایشان منشتر شده است. مقالات ایشان بسیار است. در همایش های داخلی و بین المللی معتبر زیادی حاضر شده اند. سردبیر و عضو هیئت تحریریه چندین مجله هستند. این استاد ایرانی علاوه بر دانشگاه های مختلف کشور در دانشگاه های خارج از کشور نیز تدریس کرده اند؛ به ویژه در چین و روسیه. از جهت اجرایی نیز ریاست مراکز علمی و دانشگاهی بسیاری را در کارنامه فعالیت های خود دارند. برخی از آثار ایشان چند بار برنده جایزه فصل و جایزه کتاب سال شده اند. گزیده ای از نوشته های ایشان به زبان های انگلیسی، چینی، روسی و هندی نیز ترجمه و منتشر شده است. خود ایشان نیز در حیطه ترجمه ید طولایی دارند و نزدیک به سی جلد کتاب درباره ادبیات و اسطوره های ملل و فرهنگ های مختلف جهان ترجمه کرده اند. همچنین این استاد برجسته شاعر نیز هستند و تاکنون چند مجموعه شعر از ایشان منتشر شده است.

با این توصیفات، طبیعی است که از این شخصیت علمی، به پاس یک عمر تلاش علمی، تقدیر به عمل آید. تجلیل از یک اندیشمند گرامی داشت یک شخص خاص نیست، بلکه ارج نهادن به آن اندیشه و غایتی است که مد نظر آن شخص اندیشمند است. بنابراین تلاش و همکاری و همفکری در راستای آن اندیشه و غایت شایسته ترین ارجی است که برای تلاش های علمی یک اندیشمند می توان تصور کرد؛ کاری که در این کتاب به خوبی انجام شده است.

بخش اول، با عنوان "فرهنگ و زبان های باستانی"، شامل مقالاتی است که یا به اسطوره های ایران باستان مرتبط اند یا به ادبیات آن روزگار. البته فعالیت های ایشان به اسطوره شناسی محض محدود نمی شود. پژوهش های این استاد ممتاز در زمینه ادبیات فارسی نیز قابل توجه است. البته ادبیات را در ارتباط با اسطوره شناسی در نظر می گیرند. به طور خاص، اسطوره های ایرانی را در اشعار فارسی و عربی پی گیری می کنند و این اشعار را بر اساس آن اسطوره ها واکاوی می کنند. به پاس این تلاش ها بخش دوم، "ادبیات"، شامل مقالاتی است که به ادبیات فارسی می پردازند. در این بخش تنوع زیادی دیده می شود. ادبیات فارسی قدیم و معاصر، اعم از نظم و نثر موضوع مقالات این بخش است. برخی از مقالات به موضوع و مضمون خاصی می پردازند و برخی به جنبه های صوری و سبک های ادبی. بخش سوم، تحت عنوان "مقالات خارجی"، شامل شش مقاله خارجی است که برخی از آنها را پژوهشگران ایرانی و برخی دیگر را پژوهشگران خارجی نوشته اند. پنج مقاله به زبان انگلیسی و یک مورد به زبان آلمانی است. موضوع این مقالات نیز مربوط به دو حوزه ادبیات و اسطوره شناسی ایرانی و تطبیقی است.

در همه بخش ها مقالاتی درباره نسخه های خطی کهن مربوط به فرهنگ ایرانی وجود دارد. نویسندگان این ارج نامه پژوهشگران قابلی بوده و برخی از آنان نویسندگان نامداری هستند. همه این مقالات به نوعی با فرهنگ ایرانی مربوط می شوند. منشا و ریشه های بسیاری از باورها، عادت ها و آداب و رسوم فعلی را باید به اسطوره ها بازگرداند. بنابراین آشنایی به اسطوره های کهن یک قوم و ملت، در واقع بخشی از رسیدن آنان به خودآگاهی جمعی است. به عبارت دیگر برای این که بدانیم کیستیم و چرا چنین شده ایم، باید آگاه باشیم از این که که بوده ایم. مطالعه این مجموعه مقالات ما را با ریشه های فرهنگ خود آشنا می کند و لایه های زیرین تاریخ و فرهنگ این مرز و بوم را بیشتر آشکار می کند؛ یعنی بخشی از هویت و حقیقت ما را بیشتر آشکار می کند.

   #پژوهش #زبان انگلیسی #مقاله #چین #شعر