تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
ارزش سهام بورس تهران روز گذشته، تحت تاثیر عوامل کلان اقتصادی و تحولات سیاسی برای سومین روز پیاپی کاهش یافت. 193314_588.jpg
به گزارش صبحانه،شاخص کل این بازار در جریان معاملات دیروز ضمن واگذاری کانال ۹۶ هزار واحدی، با افت ۳۱/ ۰ درصدی(معادل ۲۹۹ واحدی) روبه رو شد و سرانجام در سطح ۹۵ هزار و ۹۸۸ واحد قرار گرفت. به نظر می رسد نااطمینانی نسبت به روند نرخ ارز، در کنار مخاطرات غیراقتصادی از مهم ترین عواملی است که ارزش سهام را تحت فشار قرار داده است؛ به طوری که نماگر اصلی بازار در پایان معاملات دیروز نسبت به ابتدای سال با تنزل خود در سطحی پایین تر قرار گرفت تا بازدهی بورس از ابتدای سال جاری تا کنون وارد محدوده منفی شود.در تحولات چند روز اخیر، چه در سطح بازارهای داخلی و چه در سطح رویدادهای منطقه ای بیش از پیش بر ریسک سرمایه گذاری در سهام افزوده و سهامداران را ناگزیر به عقب نشینی در سمت خرید کرده است. این موضوع در معاملات هفته گذشته با تشدید رفتار هیجانی از سوی سهامداران و در نتیجه افزایش دامنه نوسان شاخص کل نمایان شد.

سیطره عدم اطمینان در تالار شیشه ای

پس از اعلام نرخ واحد دلار ۴۲۰۰ تومانی از سوی سیاست گذار، شاهد واکنش شدید سهامداران به سیاست ارزی جدید در روز سه شنبه بودیم. افزون بر این، نگرانی ها نسبت به تنش بیشتر در منطقه با آرایش نظامی نیروهای آمریکایی و متحدانش در دریای مدیترانه طی چهارشنبه هفته گذشته شدت گرفت. فشار این دو عامل منفی در هفته گذشته، منجر به تخلیه رشد ارزش سهام طی معاملات سال جاری شد؛ به طوری که شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات روز چهارشنبه درست در سطحی قرار گرفت که در آخرین روز کاری سال گذشته در آن قرار داشت. در این شرایط انتظار اعلام نظر ترامپ در مورد پایبندی ایران به برجام نیز معاملات سهام را وارد فرآیندی فرسایشی کرده است. به این ترتیب، حالا دو عامل نوظهور و موثر بر ارزش سهام، یعنی تحولات در بازار ارز و تشدید تنش های منطقه ای با تجاوز نظامی آمریکا و متحدانش به سوریه، در کنار ریسک دیرپای برجام بیش از پیش در معادلات بازار خودنمایی می کنند.

این موضوع را می توان در فضای منفی و یکدست بازار طی سه روز گذشته دید. در واقع، با وجود اثرات ناهمگون و دوگانه نرخ اعلامی دولت برای دلار بر صنایع مختلف بورسی، فشار فروش در سهام منتفع و متضرر از این موضوع، قدرتی تقریبا برابر را به نمایش گذاشت. «دنیای اقتصاد» در روزهای گذشته به تاثیر دوگانه سیاست جدید ارزی بر صنایع بورس تهران پرداخت. در این بین، بنگاه ها با محصولات صادراتی که عمدتا متعلق به گروه های کالایی نظیر شیمیایی، فلزات اساسی و کانه های معدنی هستند تاثیر منفی از کاهش نرخ دلار به سطح ۴۲۰۰ تومان می برند. این موضوع به طوری نسبی در معاملات این صنایع انعکاس یافت. در عین حال، گروه هایی که از افزایش ۱۱ درصدی نرخ ارز مبادله ای منتفع می شوند نیز طی معاملات دو روز اخیر همسو با دیگر سهام، زیر فشار عرضه با افت شاخص مواجه شدند. این رفتار یکدست در صنایع متنوع و ناهمگون بازار این پرسش را پیش می کشد که چه عامل یا عواملی در تقاضای سهام مزبور دخیل هستند.

مواردی از این دست نشان می دهد که سهامداران بیش از آنکه تاثیر دقیق سیاست ارزی جدید را در ارزش سهام وابسته برآورد کنند به نااطمینانی نسبت به روند آتی دلار چشم دوخته اند. برای داشتن چشم انداز دقیق تر از این موضوع می توان نشانه هایی از بازار سکه را شاهد گرفت. اگر معاملات آتی بازار متشکلی چون بورس کالا را به عنوان معیاری از انتظارات بازار در نظر بگیریم این ریشه یابی تردید فعالان سهام به نرخ های ارز تا حدودی ساده تر می شود. قیمت قراردادهای آتی سکه نشان می دهد فعالان بازار سکه انتظارات دیگری از نرخ های برابری ارز طی ماه های آینده دارند و تعدیل جدی در انتظارات ارزی صورت نگرفته است. به عبارت دقیق تر، قیمت هر سکه در آخرین معاملات بورس کالا طی هفته گذشته با سررسید دی ماه در محدوده ۲میلیون تومان قرار دارد. این در حالی است که پیش از این اعلام نرخ دلار از سوی دولت نیز در همین محدوده بوده و افت اندکی را ثبت کرده است. معنای چنین رفتاری از سوی فعالان بورس کالا در کنار کاهش قیمت ها و رکود معاملات سهام حاوی این پیام است که هنوز اطمینانی کافی در رابطه با آینده بازار ارز وجود ندارد.البته باید افزود که سهامداران بورس تهران ضمن توجه به تحولات درونی بازارها، نیم نگاهی هم به بازارهای تعطیل جهانی، آینده تنش های منطقه ای و موضع گیری نهایی آمریکا در قبال برجام دارند.

مقایسه منطق سهامداران در دو دوره

با وجود حاکمیت تمام عیار نا اطمینانی بر بازار سهام اما نکته امیدبخش دادوستد سهام طی سه ماه اخیر این است که سهامداران به رغم دوره های مشابه واکنش شدیدی به وقایع غیراقتصادی و برون بازاری نشان نمی دهند. به عبارت دیگر، قیمت ها در نمونه های مشابه طی سال های قبل، تحت تاثیر رفتار هیجانی سهامداران الگوی متفاوتی را تجربه کرد. سال ۹۲ را به خاطر دارید؟ در آن سال قیمت سهام به دلیل خوش بینی ایجادشده در بازار سهام روند فزاینده خیره کننده ای را ثبت کرد؛ به نحوی که نسبت قیمت به درآمد بازار سهام از رقم ۸ واحد فراتر رفت. این روند در آن دوره خاص، از حبابی حکایت داشت که در ارزش سهام بروز می یافت. اما چنان که انتظار می رفت روند مزبور که با چاشنی هیجان شکل گرفته بود- طی دوره بعد، تحت تاثیر عوامل منفی (ریسک های سیاسی، اعلام نرخ خوراک شرکت های پتروشیمی و کاهش قیمت جهانی مواد خام از جمله نفت) ریزش های چشمگیری را به ثبت رساند. نگارنده بر تفاوت های فضای حاکم بر معاملات سهام طی این دو دوره واقف است و مقایسه این دو دوره صرفا به منظور درک بهتر منطقی تر شدن سهامداران در شرایط فعلی است).

اما رفتارشناسی بازار سهام طی سه ماه اخیر نشان می دهد که سهامداران در معاملات خود با الگوهای منطقی تری در معاملات فعال هستند. این موضوع را می توان در روند تدریجی افت قیمت ها در این دوره دید. در واقع، در دو ماه پایانی سال قبل هنگامی که شاخص کل تا آستانه مرز تاریخی ۱۰۰ هزار واحد پیش رفت، این انتظار شکل گرفت که بازار به سمت هیجانی شدن پیش خواهد رفت و در نتیجه موجب تشکیل حباب در قیمت سهام می شود. اما رفتار نسبتا منطقی تر فعالان بازار منجر به توقف دوره رونق و حرکت ملایم شاخص در مسیر نزولی شد. روندی که با توجه به ریسک های کلان اقتصادی و غیراقتصادی طبیعی به نظر می رسید. این موضوع در دادوستد روزهای اخیر نیز منعکس شده است و به نحوی، بیانگر پیش خور شدن بخشی از ریسک های مزبور طی این دوره است. شاید به همین دلیل است که طی سه چهار روز گذشته شدت واکنش سهامداران به عوامل محیطی کمتر از گذشته شده است.

جدایی مسیر سهام


در شرایط کنونی که بازار سهام در تنگنای ریسک های محیطی قرار دارد به نظر می رسد که رصد سایر بازارهای دارایی و توجه بیشتر به عملکرد شرکت ها بیش از پیش ضرورت می یابد. در واقع سهامداران در این دوره، ضمن اینکه تحولات در بازارهای رقیب را زیر نظر دارند باید به گزارش های عملکرد شرکت ها نیز توجه بیشتری داشته باشند. از این رو، اتخاذ راهبرد مناسب با بررسی دقیق تر گزارش عملکرد شرکت ها در سایه تحولات کلان امکان پذیر است. به بیان دیگر اگر در گذشته با شروع رالی قیمت در یک گروه، سهامداران از حرکت توده وار بازار و خرید سهام در صنعت مربوطه منتفع می شدند اما در روزهای اخیر به علت تنگناهای گفته شده بررسی موردی ارزش سهام بنگاه ها اهمیت بیشتری یافته است. بنابراین نمی توان با تصور حرکت دسته جمعی در سهام در جست وجوی سود بود. چرا که هر کدام از صنایع به دلیل کمبود تقاضای موثر و بر خلاف روند عمومی صنایع به طور بالقوه می توانند مسیر متفاوتی را تجربه کنند.

استمرار عقب نشینی حقیقی ها

با وجود تاثیر منفی عوامل محیطی در بازار سهام، جذابیت های نهفته در برخی از صنایع منجر به عملکرد قوی تر فعالان حقوقی در سمت خرید سهام شده است. این روند که از ماه های پایانی سال گذشته و به طور خاص با تعیین ضرب الاجل ترامپ برای اصلاح توافق هسته ای با عقب نشینی سهامداران حقیقی صورت گرفت، همچنان ادامه دارد. مالکان حقوقی در روزهای اخیر در نمادهای بانکی بیش از بقیه حضور فعال دارند. دیروز نیز بیشترین خالص تغییر مالکیت در سهام گروه بانکی به ثبت رسید. گروه های پالایشی، کانه های معدنی و گروه فلزات اساسی در رتبه های بعدی فهرست خالص خرید مالکان حقوقی قرار گرفتند. در مجموع طی روز گذشته ۲۱ میلیارد تومان سهم از سبد سهام سهامداران حقیقی به پرتفوی مالکان حقوقی بازار انتقال یافت. در مقابل، در گروه های تامین آب، برق، گاز و گروه واسطه گری مالی شاهد خالص خرید مثبت اشخاص حقیقی بودیم.

بازار دیروز از دریچه آمار

در فضای محتاط روز گذشته ارزش معاملات خرد به میزان قابل توجهی کاهش یافت و به رقم ۷۵ میلیارد تومان رسید. افزون بر کاهش چشمگیر جریان نقدینگی در روز گذشته، ارزش کل سهام نیز همان گونه که اشاره شد کاهش یافت. همسو با شاخص کل، شاخص هم وزن نیز با افت مواجه شد؛ با این تفاوت که نماگرهای هم وزن کاهش بیشتری را به ثبت رساندند. روز گذشته شاخص کل هم وزن حدود ۵/ ۰ درصد تنزل کرد. سهام گروه خودرو طی روز گذشته بیش از سایر نمادها توجه سهامداران را به خود جلب کرد از این رو بیشترین نقدینگی طی معاملات دیروز، در سهام زیرمجموعه گروه خودرو به گردش در آمد. شاخص این گروه در ساعات ابتدایی معاملات به لطف افزایش تقاضا در سهام نمادهایی از جمله ایران خودرو، سایپا دیزل و پارس خودرو رشد اندکی را تجربه کرد اما در پایان معاملات تحت فشار فضای منفی حاکم بر بازار با افت ۳/ ۰ درصدی مواجه شد. گروه فلزات اساسی نیز که پس از گروه خودرو در رتبه دوم جدول بیشترین ارزش معاملات صنایع قرار گرفت، با افت ۴/ ۰ درصدی شاخص به کار خود پایان داد. در بین نمادهای این مجموعه می توان به معاملات مثبت در نماد معاملاتی «فخوز» اشاره کرد که این نماد را جزو نمادهای مثبت اثرگذار بر شاخص قرار داد. معاملات دیگر گروه های بزرگ نیز در نهایت با افت شاخص پایان یافت. در این بین گروه کانه های فلزی با افت حدود ۷/ ۰ درصدی شاخص در رتبه سوم جدول صنایع با بیشترین ارزش معاملات قرار گرفت. همچنین معاملات منفی در سهام گروه پتروشیمی به افت ۶۵/ ۰درصدی شاخص این گروه منجر شد . نمادهای زیرمجموعه این گروه از جمله «فارس» و «جم» در کنار نمادهایی نظیر ملی مس ایران و گل گهر بیشترین تاثیر منفی بر شاخص کل را بر جای گذاشتند.

ورود بورس به محدوده منفی

   #سهامداران #بورس #خودرو #بورس کالا #برجام #نرخ دلار #پتروشیمی #گل گهر #نرخ ارز #پارس خودرو