تاریخ دریافت خبر:
n82829387-72175521.jpg

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، دوره زمامداری «دونالد ترامپ» به سال دوم کشیده شده و وی از هر فرصتی برای ناکام گذاشتن توافق هسته ای استفاده می کند. به رغم توجه ویژه کاخ سفید به مسائل ایران و برجام، ترامپ قادر به احیای اجماع ضد ایرانی گذشته نبوده و اصرار بر برجام شکنی، وجهه ایالات متحده را مخدوش تر ساخته است.
موضوعی که از نگاه حجت الاسلام «حسن روحانی» رییس جمهوری ایران دور نماند و وی چند روز پیش در نشست خبری اظهار کرد: ترامپ، بعد از یکسال که به کاخ سفید رفته، هنوز نتوانسته به آن هدفی که دنبال می کرد و فریادی که در دوره انتخابات می زد مبنی بر اینکه این توافق را پاره خواهد کرد، دست پیدا کند و برجام آنقدر استحکام داشته که این یک سال بتواند در برابر آمریکا مقاومت کند.
در خصومت جویی چهار دهه ای آمریکا با جمهوری اسلامی ایران به خصوص در دوره ترامپ شک و شبهه ای وجود ندارد و وی با دستورات اجرایی خود بر میزان فشارها بر تهران افزوده اما در ارتباط با توافق هسته ای ناکام مانده است. ترامپ که از زمان رقابت های انتخاباتی همواره از برجام به عنوان «بدترین توافق تاریخ» آمریکا نام می برد و برای ورود به کاخ سفید و پاره کردن متن توافق هسته ای لحظه شماری می کرد، تاکنون ناگزیر سه بار تعلیق تحریم های هسته ای را تمدید کرده است.
رییس جمهوری جدید آمریکا بسیاری از شعارهای انتخاباتی خود از جمله خروج از پیمان پاریس، سیاست های مهاجرتی و ... را عملی کرده اما در مورد برجام به دلایل گوناگونی ناتوان بوده است. اگر چه کاخ سفید علاوه بر روح برجام، برخی مفاد توافق هسته ای را نیز نادیده انگاشته ولی زیر فشارهای ایران، چین، روسیه، اعضای اروپایی 1+5 و دیگر بازیگران بین المللی چاره را در همراهی صوری می بیند.

** نقشه های ترامپ و پایه های استوار برجام
ارزیابی و محاسبات ترامپ در دوره رقابت های انتخاباتی در قبال برجام اشتباه از آب در آمد و وی آن زمان هژمونی آمریکا را برای رسیدن به خواسته های گزاف خود کافی می دانست اما پس از قدرت یابی متوجه پایه های محکم توافق هسته ای شد و برنامه های متنوعی را برای سست نمودن این شالوده طراحی و اجرا کرد.
تبلیغ برنامه های ایران هراسانه و تصویرگری افق ناروشن برای آینده برجام از جمله سیاست های پایدار دولت کنونی آمریکا بوده است و مقامات این کشور از هر نشست و فرصتی برای تهدید نشان دادن تهران بهره می گیرند. سخنرانی سالانه اخیر ترامپ در کنگره از آن جمله است که وی برجام را وحشتناک خواند! البته جهان با شخصیت و ادبیات خصمانه رییس جمهوری آمریکا و همچنین اهداف وی تا حدی آشنا است.
دولت آمریکا در سطح عمل نیز در تلاش و تکاپو برای تغییر نگرش بازیگران طرف مقابل ایران بوده است. دیدارهای مکرر نماینده امریکا در سازمان ملل با «یوکیا آمانو» مدیر کل آژانس در این جهت صورت گرفت که در نهایت نتوانست با اثرگذاری بر تصمیمات این نهاد راستی آزما، آژانس را از مسیر بی طرفی خارج سازد. این در حالی است که آمانو در 10 گزارشی که پس از عمیلاتی شدن برجام منتشر کرده، همواره ایران را به دلیل همکاری نزدیک با آژانس و اجرای دقیق تعهدات مورد ستایش قرار داده است.
از طرفی قطعنامه 2231 شورای امنیت یکی از پشتوانه های محکم توافق است که همزمان با برجام صادر شد. شورای امنیت که پیشتر زیر نفوذ ایالات متحده شش قطعنامه ضدایرانی به تصویب رسانده بود، برپایه این قطعنامه موظف شد تمامی قطعنامه های ضد ایرانی پیشین را لغو کند. صدور قطعنامه ی 2231 به عنوان مُهر تایید شورای امنیت بر برجام یکی از مهمترین امتیازهای تیم دیپلماسی ایران بود که به رغم مخالفت شماری از اعضای 1+5 حاصل شد.
یکی از مهمترین مسائل در ماندگاری یا نافرجامی برجام به روابط اروپا و آمریکا بازمی گردد. اروپا تا کنون نقش سازنده ای در اجرایی سازی برجام ایفا کرده؛ موضوعی که به باور ناظران یکی از دلایل اصلی فشار بر آمریکا و تمدید تعلیق تحریم ها از سوی ترامپ بوده است. کشورهای اروپایی عضو توافق شامل آلمان، فرانسه و انگلیس باید به خوابی که ترامپ برای انها دیده آگاه باشند. توطئه ای مبنی بر اعمال تحریم های غیرهسته ای بر ایران با هدف سرخورده کردن مردم و مسئولان کشور ما از دستاوردهای برجام. بی تردید در صورت وقوع چنین رویدادی ایران نیز صلاح را در خروج از توافق و استفاده از شرط برگشت پذیری خواهد دید و طولی نخواهد کشید که با تکیه بر بومی سازی فناوری هسته ای، موقعیت گذشته را بازیابد.
بنابراین، طرح مسائلی همچون فعالیت های موشکی، تحرکات منطقه ای و حقوق بشر در ایران تنها بهانه ای از طرف ترامپ است که به صورت هدفمند متوجه تهران شده و لازم است اتحادیه اروپا با هوشیاری در زمین ترامپ بازی نکند. ترامپ و مشاوران وی هر چند از همراهی اروپا با خود در زمینه برجام مایوس شده اند اما مسائل مطرح شده را شیوه مناسبی برای ترمیم اتحاد در مقابل ایران می پندارند.
اروپا از جهات زیادی به پایداری توافق هسته ای نیازمند است و دستاوردهای بازیگران اروپایی از برجام چه از لحاظ سیاسی- امنیتی و دیپلماتیک و چه از نظر اقتصادی بستر را برای پایبندی آنها به توافق هسته ای و فشار بر مقامات کاخ سفید هموار کرده است.
اروپایی ها معتقدند که در صورت نبود برجام، با منطقه ای ناامن تر و معادلات پیچیده تر مواجه خواهند شد. ضمن این که نتیجه تلاش و مذاکرات سیزده ساله آنها نابود و اصل مذاکره با غرب زیر سوال خواهد رفت.

پژوهشم**1969**1601**خبرنگار: حسن شکوهی نسب **انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و پژوهشی های خبری ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.

انتهای پیام /*

   #برجام #توافق هسته ای #کاخ سفید #شورای امنیت #نقشه #فرانسه #نشست خبری #پژوهش #حقوق بشر #انتخابات