تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان بازدید: 147
سطل های خونی که از مرگ خبر می دهند / نگاهی به نمایش "هملت" به کارگردانی کریستوفر روپینگ از آلمان کامبیز جهانگیری بابادی: در جشنواره تئاتر فجر چند ساله پیش بود که گروهی نمایشی از یکی از کشورهای اروپایی نمایشی از " هملت " را به اجرا گذاشت که تنها از دو بازیگر استفاده سودجسته بود که به هملتی دو نفره معروف شد که بازیگرانش بطور ثابت وتنها بانشستن بر روی صندلی "هملت " را اجرا کردند، حال پس از چندی هملتی سه نفره در جشنواره سی و ششمین به صحنه رفته است که در جای خود ارزش دیدن را دارد.

سرویس تئاتر هنرآنلاین: همزمان با رشد صنعت سینما در اروپا تکنیک و فناوری در صنعت تئاتر هم از رشد چشمگیری سود جست که بارقه های آن در نمایش های اخیر بخوبی قابل لمس و مشهود است از جمله نمایش "هملت" کریستوفر روپینگ از کشور آلمان که دارای امکانات پیشرفته و تکنولوژی مدرن در اجراست که دیدن این نمایش را به همه مخاطبین تئاتر و مخصوصا اهالی نمایش توصیه می کنم.

اگر در یک نگاه کلی و گذرا به نمایش "هملت" بنگریم درست مانند آن است که به یک استودیو فیلم سازی قدم نهاده ایم که بازیگران در حال ضبط برنامه ای درباره کشتار دسته جمعی انسان ها در مکانی مانند سلاخ خانه هستند، زمین کف صحنه با پلاکسی مشبک شده و همواره خون از جای جای آن به آن پاشیده می شود و درست مانند سلاخی ها خون های ریخته شده که بشکل نقشه ای از کره زمین ترسیم شده اند به کانال خروجی هدایت می شوند و سطل های سیاه رنگ به تعداد بسیار زیاد پر از خون بر سر خود می ریزند و یا بر روی یکدیگر خالی می کنند و لباس های خونی شان که همچون جامه سلاخان بلند است توسط خود یا بازیگر دیگری تعویض می شود و لباسی نو از سمت تماشاچی به بازیگران داده می شود تا به تن کنند، همگی نشانه است از نمایشی تراژیک و جذاب که با آنکه بیننده بارها و بارها داستان نمایش را می داند ولی برای دیدنش مشتاق اند تا خود را به سالن نمایش برساند.

اجرای نمایش "هملت " از کشور آلمان را باید نوعی پاسداشت نویسنده شهیر قرن بیستم "برتولت برشت" دانست چرا که آنان هر کاری خواستند بر سر نمایشنامه "هملت" انجام دادند، تمام نقش هایش را عوض کردند و صحنه را بر هم زدند ، تعدادی از صحنه ها را حذف کردند و نمایش را با تکنیک فاصله گذاری به ما نشان دادند که خود جای بسی تعمق و تحسین دارد.

در نمایش "هملت" عنصری که بیشتر از هر چیز توجه تماشاگر را بخود جلب می کند، صفحه سفید تلویزیونی است که درست مقابل تماشاچیان در نقطه طلایی صحنه خودنمایی می کند و همچون یک "دانای کل" به بازیگران فرمان می دهد و راه و چاه را نشان می دهد و نمایش را راهبری می کند، دیالوگ ها را می نویسد و خطاها را بر ملا می کند و خبرهای خوب و بد به تماشاچی می دهد نکته بسیار جالب این است که مرگ بازیگران را قبل از اینکه توسط بازیگران اجرا شود، با تایپ کردن نام شخصیت مورد نظر بر صفحه نمایش همگی را آگاه می کند و به همراه افکت خنده داری خطی بر نامش می کشد که باعث مزاح و خنده تماشاگر می شود که این می تواند تاکید کارگردان بر این نکته باشد که یک نیروی خارج از صحنه در حال کنترل همه امور است در امتداد آن وقتی بازیگران تعدادی از وسایل صحنه را از میان تماشاگران می گیرند و در صحنه استفاده می کنند مانند لباس و غیره، این خود گواه بر این مدعاست.

بنظر می رسد شخصیتی که کارگردان نمایش برای "هملت " در نظر گرفته با تمام هملت هایی که دیگران در نمایش ها و فیلم ها دیده اند بسیار متفاوت است، هملت نمایش آلمان، هملتی مسخره، حراف و کمیک است، دائم داد می زند و عربده می کشد و با کارهایش تماشاگر را می خنداند حال شاید این سوال به ذهن برسد که "هملت" اصلی نمایش شکسپیر هم باید چنین صفات دیوانه واری را داشته باشد، ولی پاسخ در اینجاست که "هملتی" که در این نمایش دیده می شود قبل از آنکه بفهمد عمویش پدرش را کشته و با مادرش همبستر شده، خودش را به دیوانگی زده بود و این وجه تفاوت "هملت" با هملت های دیگر خواهد بود.

در باره طراحی لباس این پرسش بزرگ در ایجا مطرح می شود که چرا تنها یک بازیگر با لباسی مجلل و با شکوه شاهزاده های دانمارک در صحنه ظاهر می شود و به ایفای نقش می پردازد و این در حالی ست که بازیگران دیگر از ابتدای صحنه تا انتها با لباس هایی معمولی و حتی بدون لباس – پدر هملت که ملافه ای روی دوشش دارد – مانند نقش اول نمایش "هملت" که ابتدا لباس افلیا را بر تن می کند و سپس به او گفته می شود که لباس مناسب شما نیست و آن را با بازیگر افلیا عوض می کند که خود جای سبب شگفتی دارد.

همانطور که قبلا عنوان شد "هملت" آلمانی با دیگر هملت های دنیا بسیار متفاوت بود و تا نیمه نمایش هملتی بسیار مضحک خنده دار و با صورتی خون آلود را شاهد بودیم و پس از نیمه نمایش درست در زمانی که تماشاگر داشت از جیغ و دادهای هملت خسته می شد و در هنگامی که افلیا خودکشی می کند، جمله معروف و جهانی هملت "بودن یا نبودن " از صفحه نمایش دیده می شود که در این هنگام هملت با دیدن این جمله با گفتن "اه" از صحنه خارج می شود و کارگردان متن زیبای مونولوگ هملت را با موسیقی حزن آلودش برای مان پخش می کند و قلب همگی را لبریز از حزن می کند و درست در این زمان کارگردان نمایش با گرفتن نبض تماشاچی صدای هملت اصلی را با صدای لارنس اولویه در حین گفتن جمله معروف "بودن یا نبودن حرف در این است آیا بزرگواری آدمی بیشتر در آن است که زخم فلاخن و تیر بخت ستم پیشه را تاب آورد یا آنکه در برابر دریایی از فتنه و آشوب سلاح برگیرد و با ایستادگی خویش به آن پایان دهد؟" با همراهی موسیقی زیبای همین صحنه پخش می کند و کار وارد فاز جدی می شود.

ابزار مرگ بازیگران سطل های خونی در دست آنان بود که برهرکسی می ریختند شخص مقابل جان می باخت و ابزار دیگر مرگ لوله سفید رنگی بود که خاکستر مرگ را در صحنه پخش می کرد و فضای غبارآلود و رعب و وحشت را ایجاد می کرد. چندین سطل خونی به رنگ مشکی که در صحنه ها بازیگران از آن استفاده می کنند و به روی همدیگر خون می پاشند آن وجه از تراژیک ماجرا را به خوبی بازگو می کند و حس همزادپنداری تماشاگر را برمی انگیزد.

پایان این تراژدی بزرگ این گونه رقم می خورد که گرترود، کلادیوس، افلیا، هملت و مادرش به دست همدیگر کشته می شوند و در کمال ناباوری نوازنده که از ابتدای نمایش نظاره گر داستان بود با هدفون در گوش وارد صحنه نمایش می شود و لباس خونی هملت را می پوشد و به صورت آهنگین و ریتمیک از صحنه نمایش خارج می شود.

   #آلمان #نقشه #سینما #خودکشی #جهانگیری #دانمارک