تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
معاون علمی رئیس جمهور روحانی، انتشار آمار از سوی صندوق بین المللی پول در سال ۲۰۰۹ را شایعه خواند و گفت: این گزارش کذب محض است چون اصلا چنین گزارشی از سوی صندوق بین المللی پول تا به حال داده نشده است. تنها یک بار آن هم در سال ۱۹۹۹ صندوق بین المللی پول چنین گزارشی را داده است که تنها برای محاسبه فرار مغزها بوده است 215807_743.jpg

شعارسال: سورنا ستاری معاون علمی رئیس جمهور روحانی آمار از سوی صندوق بین المللی پول در سال 2009 را شایعه خواند و گفت: این گزارش کذب محض است چون اصلا چنین گزارشی از سوی صندوق بین المللی پول تا به حال داده نشده است. تنها یک بار آن هم در سال ۱۹۹۹ صندوق بین المللی پول چنین گزارشی را داده است که تنها برای محاسبه فرار مغزها بوده است.

رئیس بنیاد ملی نخبگان در ادامه نیز افزود: عدد فرار مغزها، عددهایی که گفته می شود نیست. ابتدای انقلاب با حدود ۵۷ هزار دانشجو در امریکا ما بزرگ ترین کلونی دانشجویی دنیا بودیم. در حال حاضر این تعداد به ۱۲ هزار دانشجو رسیده است و رتبه های ما نیز از ۱۱ تا ۱۶ تغییر می کند و در حال حاضر چین با حدود ۳۳۰ هزار دانشجو اولین کشور است. عربستان ۵ برابر و کره ای ها ۷ برابر ما دانشجو دارند و این حرف های ژورنالیستی که در خصوص مهاجرت ژن ها و نظایر آن گفته می شود اگر چه وجود دارد و باید حساس باشیم اما باید اعداد صحیحی را عنوان کنیم. اعداد درست هم اعداد دولت نیست بلکه اعداد بین المللی است.

البته سورنا ستاری بارها در برنامه های مختلف از وضعیت فرار مغزها ابراز خرسندی کرده و از اقدامات معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور و بنیاد نخبگان در این زمینه دفاع کرده است.

اما مساله قابل توجه تناقض میان ادعای ستاری و سایر نهادها و رسانه هاست. به طوری که رسانه ها با استناد به آمار در سال تحصیلی 2016 - 2015 تعداد دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در آمریکا به 12256 دانشجو رسیده که پس از انقلاب اسلامی یک رکورد محسوب می شود.

انستیتو بین المللی آموزش آمریکا نهادی رسمی است که سالانه تعداد دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در این کشور را اعلام می کند. در سال تحصیلی 2011 - 2010 تعداد دانشجویان ایرانی آمریکا 5626 نفر بود که این عدد در سال گذشته بیش از دو برابر شد؛ این افزایش باعث شد تا رتبه جمهوری اسلامی ایران در ارسال دانشجو به آمریکا در سال 2016 به رتبه یازدهم کشورهای جهان برسد.

البته ادعای رتبه سوم ایران در رشد علمی منطقه توسط معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با مقایسه آمار مهاجرت نخبگان متناقض به نظر می رسد حتی اگر قبول کنیم که سخن ستاری در مورد کذب بودن آمار 2009 صندوق بین المللی پول کذب است اما رشید حیدری مقدم قائم مقام دانشگاه علوم پزشکی همدان در هیجدهمین جشنواره پژوهش و فن آوری این دانشگاه و در جمع اساتید و پژوهشگران گفت: خروج 180 هزار نفر از دانش آموختگان کشور در سال و مهاجرت به دیگر کشورها از جمله کانادا برابر است با مجموع درآمد نفت که فاجعه ای برای کشور است.

چندی پیش رضا فرجی دانا، وزیر علوم اعلام کرد: « هر سال 150 هزار نفر از نخبگان ایران، کشور را ترک می کنند.» این یعنی ماهی 12 هزار و 500 نفر یا روزی 410 نفر از نخبگان کشور بدون قصد بازگشت به خارج سفر می کنند. سفر بدون بازگشتی که به گفته وزیر علوم، باعث می شود «سالانه 150 میلیارد دلار» به کشورهای دیگر کمک کنیم و خودمان ضرر ببینیم؛ یعنی برای هر یک دانش آموخته مهاجرت کرده، یک میلیون دلار. ضرری که باعث شده ایران در زمینه فرار مغزها در میان کشور های دنیا در رتبه دوم قرار گیرد.

انستیتو بین المللی آموزش امریکا هر ساله نسبت دانشجویان در مقاطع مختلف را نیز اعلام می کند. نکته حائز اهمیت در بررسی آمار 25 کشور اول در اعزام دانشجو به آمریکا این است که ایران رتبه نخست در نسبت ارسال دانشجوی در مقاطع کارشناسی ارشد و یا دکتری را در بین کشورهای دنیا داراست. مطابق این گزارش، 77.7 درصد دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در آمریکا در مقطع تحصیلات تکمیلی هستند. به عبارت دیگر در سال تحصیلی 95 -94 روزانه 2 دانشجوی در مقاطع کارشناسی ارشد و بالاتر کشور را به مقصد آمریکا ترک گفته اند. نکته حائز توجه این است که این دانشجویان پس از مدت کوتاهی فارغ التحصیل شده و در آمریکا مشغول به کار می شوند؛ لذا بخش قابل توجهی از آنان به کشور باز نمی گردند.

حال سوال اینجاست که نسخه درمانی معاون علمی و فناوری رئیس جمهور و رئیس بنیاد ملی نخبگان که سرحلقه نهادهای حامی دانشجویان و نخبگان و مانع خروج آنها از کشور است تا چه اندازه کاربردی بوده است؟

سورنا ستاری مدتهاست توپ حمایت از نخبگان را به زمین مردم انداخته است و بارها تاکید کرده است که باید زیست بوم جدید ایجاد شود. به گونه ایکه در دیدار مهرماه 96 با رهبر انقلاب نیز به این مهم اشاره کردند. در گفت و گو با اعتماد نیز رئیس بنیاد ملی نخبگان گفت: باید باردیگر بر مفهوم اکوسیستم تاکید کنم. اگر آن اکوسیستم را نداشته باشیم همین طور دانشجو تولید می کنیم و رشته آن هم مهم نیست. اصلا هیچ نظارتی براین حوزه ها وجود ندارد. بازار باید نشان دهد که این رشته ها مورد نیاز نیست. اینکه ما با پول دولت رشته ها را توسعه دهیم و دکترا بخوانیم کاری درست نمی شود.

اما این اکوسیستم بدون حمایت دولت که خزانه حمایتی کشور در دست اوست به جایی ختم نمی شود. دولتی که معاونت علمی رئیس جمهور یکی از اجزای آن است باید تمهیدات ویژه ای در جهت حمایت از نخبگان بیندیشد و تنها به آمار و ارقام منفی و مثبت اکتفا نکند چرا که این آمارها در بسیاری موارد با قصد سیاسی منتشر می شود.

شعارسال، با اندکی تلخیص و اضافات بر گرفته از خبرگزاری علم و فناوری ، تاریخ انتشار: 23 دی 1396 ، کدخبر: 50727 ، www.stnews.ir

   #رئیس جمهور #شایعه #چین #کانادا #پژوهش #همدان #روحانی #انقلاب اسلامی #رهبر انقلاب

محتوای خبر «معاون علمی رئیس جمهور مهاجرات نخبگان را تکذیب کرد» را در سایت «شعار سال» ببینید