تاریخ دریافت خبر:
طرح-ترافیک-جدید-به-داد-تهران-می رسد؟

به بهانه ارائه طرح ترافیکی جدید شهرداری تهران

طرح ترافیک جدید به داد تهران می رسد؟
سیناپرس: تاریخچه طرح ترافیک تهران به شهریور سال 1358 برمی گردد، اما این کلانشهر همچنان بعد از گذشت نزدیک به چهل سال از اجرای این طرح با معضل ترافیک و آلودگی هوا دست به گریبان است. در این میان طرح ترافیک جدید شهرداری نیز موضوعی بحث برانگیز است.

طرح ترافیک جدید، موافقان و مخالفان

در هفته های اخیر طرح ترافیکی جدیدی از سوی شهرداری تهران ارائه شده که نظرات مثبت و منفی زیادی به همراه داشته است. سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس پایتخت ازجمله مخالفان این طرح است و اعتقاد دارد که با «طرحی خام» روبرو هستیم.

اما شهرداری و شورای شهر تهران در اجرای این طرح مصمم هستند و کمیسیون شوراهای مجلس هم با آن موافق است. طرح ترافیکی جدید پایتخت که قرار است از نیمه فروردین سال آینده به اجرا درآید، با هدف کاهش ترافیک و آلودگی هوا در مرکز شهر تهران برنامه ریزی شده است.

اعلام محدوده های سبز و آبی از قسمت های مطرح شده در طرح جدید ترافیکی شهرداری است. به گفته شهریار افندی زاده، قائم مقام معاونت حمل ونقل ترافیک شهرداری تهران، با تفکیک دو حریم شهری سبز (محدوده سابق طرح ترافیک) و آبی (محدوده سابق زوج و فرد)، تسهیلات بیشتر برای شهروندان و ضوابط جدیدی برای خودروها در نظر گرفته می شود که به نتیجه بخش بودن این طرح کمک خواهد کرد.

افزایش عوارض ورود به مناطق طرح ترافیک مخالفان و موافقان زیادی دارد. به عنوان مثال یکی از اعضای مجمع نمایندگان تهران با این اقدام مخالف است و معتقد است که با این روش هزینه کاهش آلودگی هوای تهران از «جیب شهروندان» تأمین می شود.

اما قائم مقام معاونت حمل ونقل ترافیک شهرداری تهران می گوید که بر اساس الزامات قانونی پیش بینی شده شهرداری تهران، درآمد حاصل از این طرح صرف تقویت زیرساخت های حمل و نقل عمومی می شود و هزینه کرد این درآمدها از سوی شهرداری به شهروندان گزارش داده می شود.

مخالفان طرح ترافیکی جدید شهرداری تهران بر این باورند که این طرح در صورت اجراشدن نه تنها از بار تردد خودروها کم نمی کند که باعث ازدحام بیشتر و تشدید آلودگی هوا خواهد شد. چراکه در طرح پیشنهادی شهرداری تهران قرار است سهمیه ها حذف نشود؛ اما تعرفه آن ها افزایش یابد. همچنین ابهامات و اشکالات موجود در این طرح در کنار اطلاع رسانی قطره چکانی اولیه تنها به سردرگمی و غافلگیری مردم می انجامد.

از طرفی دیگر عدم ثبت نام طرح ترافیک سال 97 و توقف توزیع کارت های شناور طرح ترافیک، به عنوان بخشی از لایحه پیشنهادی شهرداری تهران مطرح است.

در این میان سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران به طورکلی در اطلاعیه ای اعلام کرده است که طرح ترافیک جدید قصد دارد ضابطه را برای همیشه جایگزین رابطه کند. در این اطلاعیه ذکر شده است که در طرح جدید، برخلاف آن چه برخی ادعا کرده اند، هیچ تبعیضی بین مدیران شهرداری با دیگران وجود نخواهد داشت و عوارض خودروهای مدیران همه ارگان ها با آحاد مردم برابر خواهد بود.

و در پایان این سازمان اعلام کرده است که اجرای صحیح این طرح نیازمند همراهی نهادهای مختلف، اصحاب رسانه ها و همه کسانی است که به نوعی در این باره به ابراز نظر می پردازند. لذا از همه اشخاص و نهادهایی که در این باره اعلام موضع می کنند، می خواهیم به جای منافع شخصی و گروهی، منافع عموم مردم را مدنظر قرار دهند و کمک کنند که شرایطی عادلانه تر برای مردم تهران فراهم شود و به سمت شهری با ترافیک و آلودگی کمتر حرکت کنیم.

تاریخچه طرح ترافیک تهران

طرح ترافیک تهران ازجمله طرح هایی است که پس از انقلاب و با هدف کاهش تردد وسایل نقلیه در تهران به اجرا گذاشته شده است. ایران از معدود کشورهایی است که در زمینه تجربی موفق به ایجاد محدوده خاص ترددی به وسعت زیاد شده است. این طرح از شهریور سال 1358 تاکنون در نوزده مرحله به اجرا در آمده است.

در آغاز اجرای این طرح، مسیر ویژه ای به طول 30280 متر برای اتوبوس های شرکت واحد در مرکز شهر احداث شد و در مرحله بعد ممنوعیت تردد اتومبیل های تک سرنشین در مرکز شهر به هنگام صبح اجرایی شد. این طرح در گذر سال ها دستخوش تغییراتی در قوانین اجرایی شد و درنهایت از اواسط آذرماه سال 1384، به دلیل آلودگی شدید هوای تهران، برای اولین بار نسبت به اجرای طرح تردد نوبتی خودروها یا طرح زوج و فرد اقدام شد.

اکنون باوجود گذشت نزدیک به چهل سال از اجرای این طرح، تهران هرروز بیشتر از روز قبل با معضل ترافیک و آلودگی هوا روبرو است و این که طرح جدید ترافیکی شهرداری تهران تا چه اندازه پاسخگوی این معضل خواهد بود، هنوز نامعلوم است.

برداشت نیمه کاره از الگوهای جهانی

به نظر می رسد شهرداری تهران در الگوبرداری از راهکارهای جهانی تنها به قسمتی از آن بسنده کرده و مابقی را غیرضروری دانسته است! در الگوهای موفق جهانی نیز، شهروندان در ازای پرداخت عوارض می توانند در محدوده مرکزی شهرهای بزرگ تردد کنند، اما این موضوع زمانی می تواند در کاهش ترافیک، آلودگی هوا و کاهش زمان سفر تاثیرگذار باشد که همه معابر شهر و بزرگراه ها مشمول اخذ «عوارض تردد» شوند و در کنار آن، تمامی خودروها «مالیات سوخت» پرداخت کنند.

در طرح ترافیکی جدید شهرداری، بدون درنظرگرفتن عوارض سوخت و تردد در معابر اصلی، عوارض محدوده طرح ترافیک تنظیم شده است. کاری که به اعتقاد کارشناسان به هیچ وجه مشکل گشا نخواهد بود.

بسیاری از مدیران شهری بر این باورند که این اقدام شهرداری تنها ترافیک را به لایه های معابر پشت محدوده طرح و حتی کل معابر شهر پس می زند. درحالی که وضع عوارض بر همه معابر می تواند به کاهش سفرهای درون شهری با خودروی شخصی منجر شود.

درحقیقت تجربیات جهانی الگوی طرح ترافیک را نسخه ای تاریخ مصرف گذشته می داند. چراکه درعمل با محدودیت تردد در بعضی مناطق، ترافیک به مناطق دیگر سرایت می کند.

کشورهای پیشرفته برای حل این معضل چه می کنند؟

شاید بتوان گفت یکی از مؤثرترین روش های غلبه بر ترافیک شهری در جهان، افزایش هزینه استفاده از خودروهای شخصی یا واقعی کردن این هزینه ها است. «گرفتن عوارض زیاد در مناطق پرازدحام»، «گرفتن عوارض از خودروهای کم سرنشین یا با استانداردهای کیفی پایین»، «بالا بردن یا واقعی کردن قیمت بنزین»، «قیمت گذاری جاده ای» و «مدیریت بهینه فضاهای پارک» راه های مختلفی برای این افزایش هزینه است.

اعمال محدوده ترافیکی با انتشار گازهای آلاینده کمتر (low-emission zone) نیز قانونی مؤثر در جهت رفع ترافیک کلانشهرها است. در این قانون، یک ناحیه از پیش تعریف شده است که به منظور کمک به بهبود کیفیت آلودگی هوا، دسترسی برخی از وسایل نقلیه آلاینده به آن محدود یا ممنوع شده است. این قانون به نفع وسایل نقلیه ای مثل خودروهای هیبریدی الکتریکی و یا وسایل نقلیه بدون آلایندگی (سبز) همچون وسایل نقلیه تمام برقی تمام می شود.

محدوده ترافیکی با آلایندگی صفر (zero-emission zone) نیز همانند محدوده ترافیکی با انتشار گازهای آلاینده کمتر است، با این تفاوت که تنها خودروهای با آلایندگی صفر مجوز ورود به آن را دارا هستند. در این محدوده ها، ورود تمامی وسایل نقلیه دارای موتور احتراقی داخلی ممنوع شده است. این محدودیت حتی شامل خودروهای هیبریدی نیز می شود و تنها خودروهای تمام برقی مجاز به تردد در این ناحیه هستند. حرکت با پای پیاده یا دوچرخه سواری و نیز تردد وسایل نقلیه عمومی همچون تراموا، اتوبوس های برقی و وسایلی از این دست نیز در این مناطق آزاد است.

پروژه های LEZs و ZLZsبرای کمک به تحقق مقادیر تعیین شده کیفیت هوا مبتنی بر اجلاس سلامت اتحادیه اروپا در بیش از ۲۲۰ شهر و کلانشهر در چهارده کشور سراسر قاره اروپا به مرحله اجرا درآمده یا در حال تدارک اجرایی است.

گزارش: غزال غضنفری

لینک کوتاه

   #شهرداری #طرح ترافیک #شهرداری تهران #عوارض #هیبریدی #پایتخت #شهر تهران #اتوبوس #اتومبیل #اتحادیه اروپا