تاریخ دریافت خبر: نظر بینندگان
35267.jpg

نیوشا مزیدآبادی : وقتی روی صحنه می آید تالار اندیشه حوزه هنری به هوا می رود. پیداست که مردم دوستش دارند اما مدام با خود فکر می کنم این تب اولافور آرنالدز از کی و چطور به این خیل گسترده مخاطبان موسیقی در ایران رسیده است؟ حالا اولافور آرنالدز در ایران است و با آنکه حضور قطعی اش بیشتر به شایعه می مانست، کنسرت هایش را هم برگزار کرده ؛ اجراهایی با عنوان «نور پاییزی» که در پاییز بی رمق و سرد این روزهای پایتخت نفس گرمی بر موسیقی غیر ایرانی دمیده است. اولافور آرنالدز ایسلندی است اما با موسیقی مینیمال و ساده اش و البته با تم هایی که از موسیقی پاپ وارد نوازندگی و آهنگسازی اش کرده حالا دیگر به نظر می رسد هیچ مرز جغرافیایی برایش وجود ندارد و از نیلز فرام آلمانی گرفته تا گروه های مختلف اکسپریمنتال و... با او همکاری می کنند. حالا بخش عمده ای از موزیک بازهای ایرانی هم طرفدار پروپاقرص اش شده اند. پیداست که اولافور هم نبض مخاطب (خصوصا مخاطب ایرانی) را خوب به دست دارد. روی صحنه لابه لای اجرای قطعاتش با مردم خوش و بش می کند و از ارتفاعات دربند و رانندگی ما ایرانی ها می گوید و البته مردم هم با هر جمله اش از خنده ضعف می روند. اولافور آرنالدز در کنسرت «نور پاییزی» به همراه دو نوازنده ویلن و ویلنسل در سه شب تعدادی از قطعات قدیمی اش را ضمن اجرای بداهه اجرا کرد. در بروشور این کنسرت آرنالدز از انگیزه خود در خلق آثار نوشته است: «جهان موسیقی کلاسیک برای کسانی که از آموزش آکادمیک در این زمینه برخوردار نیستند دنیایی دست نیافتنی است. من در جست وجوی این هستم که تاثیرات خود از موسیقی کلاسیک را به افرادی انتقال دهم که به طور معمول به این سبک از موسیقی گوش نمی دهند تا به این وسیله افق ذهنی آنها گسترده تر شود. »

این گفت وگوی کوتاه که پیش از اجرای شب دوم انجام شده جویای اندیشه های موسیقایی او در بداهه پردازی، تجربه حضورش در ایران و نحوه تعاملش با مخاطبان ایرانی است.

آقای آرنالدز، بالاخره بعد از حدس و گمان های زیاد شما امروز در ایران حضور دارید. درباره سفرتان صحبت کنیم؛ اصلا چطور شد که تصمیم گرفتید در ایران کنسرت داشته باشید؟

من تقریبا از ٥ سال پیش می خواستم به ایران بیایم چون مجذوب کشور شما شده بودم و می دانستم که در ایران مردم موسیقی مرا گوش می دهند و آن را دوست دارند به همین دلیل از مدیر برنامه هایم خواستم برایم در ایران کنسرت بگذارد اما آن زمان فکر نمی کردم که امکان این کار وجود داشته باشد. امروز

شما گفتید که می دانستید در ایران مردم موسیقی شما را گوش می دهند. نخستین بار چطور با مخاطب ایرانی موسیقی خود مواجه شدید؟

ایرانی ها از طریق اینستاگرام من را پیدا کردند و با من در ارتباط بودند. یادم است نخستین باری که یک کامنت با خط فارسی دیدم به نظرم خیلی عجیب می آمد! در طول این مدت پیغام ها و کامنت های زیادی از مردم ایران داشتم و با برخی از آنها گپ زدم و از آنها درباره کشور شما و اوضاع موسیقی پرسیدم.

شما در این سال ها در سبک های متنوعی آهنگسازی و اجرا داشته اید؛ از موسیقی نئوکلاسیک گرفته تا آمبیانت-الکترونیک و مینیمال. برای اجرای خود در ایران کدامیک از این سبک ها را انتخاب کرده اید؟

اگر صادقانه بخواهید من از این زاویه به ماجرا نگاه نمی کنم و بیشتر براساس حرف دلم حرکت می کنم. نمی دانم دقیقا اسم این کار را چه می شود گذاشت. احتمالا شاید لازم باشد یک نفر معنایی برای این حس پیدا کند و اسمی برایش بگذارد. به هر حال در بعضی اجراها با نوازندگانی که روی صحنه هستند در لحظه تصمیم می گیریم که چه چیزی اجرا کنیم. مثلا گاهی اوقات براساس ریتمی که درامر کارش را با آن شروع می کند یا چیزی که خواننده می خواند. اما از آنجا که آمدن به ایران و اجرای کنسرت کمی پیچیده بود تصمیم گرفتیم از کمترین افراد برای آنسامبل مان استفاده کنیم. این طوری ویزای کمتری هم مجبور می شدیم بگیریم! البته این را فقط از بعد منطقه ای گفتم اما از ٢ سال پیش (قبل از اینکه تصمیم بگیرم دیگر اجرای زنده نداشته باشم) با همین آنسامبل برنامه اجرا می کردم و به همین دلیل آنها را به ایران آوردم.

چرا تصمیم گرفته اید که اجرای زنده نداشته باشید؟

من ٨ سال به طور مداوم کنسرت داشتم و تورهای زیادی برگزار کردم. حتی گاهی اوقات تعداد این اجراها به ١٢٠ کنسرت در سال می رسید؛ یعنی تقریبا هر سه روز یک بار یک کنسرت و در طول یک سال. اما یک روز با خودم فکر کردم که موسیقی عادت من است یا عشق من؟ من باید عشق خود را برای موسیقی یک بار دیگر کشف کنم. پس تصمیم گرفتم وقفه ای بین اجراهایم داشته باشم و دیگر تور برگزار نکنم تا کاملا حرف و ایده ای نو برای ارایه داشته باشم. منظورم سبکی نو، آنسامبلی نو، تیم تازه، فکر جدید و البته محتوای تازه. تا وقتی به محتوا (کانسپت) تازه دست پیدا نکنم، اجرایی نخواهم داشت. کنسرت در ایران هم یک استثنا و براساس برخی از قطعات قبلی من بود اما از سال آینده دوباره اجراهای تازه ام را به طور رسمی آغاز خواهم کرد.

اشاره کردید که توجه زیادی به بداهه پردازی در موسیقی دارید. در مشرق زمین هم موضوع بداهه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. تجربه بداهه نوازی برای مخاطب ایرانی که با هنر بداهه آشناست برای شما چطور بود؟

بداهه نوازی از آن جهت برای من اهمیت دارد که برای ارایه اش آن هم به صورت خوب و صحیح به المان ها و عناصر بسیاری احتیاج دارید و همه چیز از پیش تعیین نشده است، حتی اشتباهات. اگر قرار باشد همه چیز عالی و بدون هیچ ایرادی باشد دیگر چیزی برآمده از بشر نخواهد بود. هیچ کدام از ما پرفکت (عالی) نیستیم؛ ضمن اینکه موسیقی هم یک هنر خودجوش است. حتی اگر اجرای شما بداهه هم نباشد، همچنان به این جوشش ذوق و قریحه احتیاج خواهید داشت. این موضوع برای من اهمیت ویژه ای دارد. ما وجوه مختلفی برای بداهه پردازی داریم که بخشی از آنها به زندگی ما مربوط می شود و بخشی هم به صداهایی که در لحظه ایجاد می شوند. وقتی روی صحنه می روم با خیلی چیزها روبه رو هستم. بعضی اوقات سرشار از استرس و نگرانی ام (که البته بعد از ٥ دقیقه برطرف می شود) و بعضی اوقات اصلا به یک چیز دیگر فکر می کنم.

در کنسرت تهران چطور بودید؟ استرس داشتید یا به چیز دیگری فکر می کردید؟

در نخستین کنسرتی که در نخستین روز از برنامه های مان داشتیم استرسم خیلی زیاد بود. چون این نخستین بار است که به ایران می آیم و نمی دانم مخاطبان از چه خوش شان می آید. ضمن اینکه این نخستین اجرای من بعد از ٢ سال بود و مدت زیادی بود که به صورت زنده موسیقی اجرا نکرده بودم. اگر این دو سال کنسرت داشتم همه احساساتم نرمال بود اما چون دو سال وقفه افتاده بود، وقتی روی صحنه رفتم و اجرا شروع شد با خودم گفتم همه چیز خوب خواهد شد و نفس عمیقی کشیدم.

شما تا به امروز پروژه های موسیقایی مختلفی تعریف و اجرا کرده اید مثل همکاری با گروه Kiasmos یا نیلز فرام. در این دو سال غیر از احیای عشق تان به موسیقی روی پروژه خاص دیگری هم تمرکز داشته اید؟

در ٢ سال گذشته من تمرکزم را روی Kiasmos گذاشتم که یک گروه موسیقی الکترونیک است و به نظرم بسیار جذاب است چون با همه اجراهایی که داشتم فرق دارد. در اجراهای قبلی همه چیز آرام سپری می شد و من می نشستم ساز می زدم اما در Kiasmos همه چیز متفاوت است چون همه می ایستند و می رقصند و بالا و پایین می پرند. در این پروژه من با یک موسیقیدان از سرزمینی دور همراه می شوم که با هم موسیقی الکترونیک اجرا کنیم.

ایده های مختلف شما در آهنگسازی بر چه اساسی انتخاب می شود؟ چه ساختار و تفکر ذهنی پشت هرکدام از آنها است؟

این به احساساتم در لحظه بستگی دارد. من همیشه تلاش می کنم تا افق دید خودم را وسیع تر کنم و همه چیز را پرسپکتیو ببینم. انگار که بخواهم افق های روشن تری روبه رویم داشته باشم. به همین دلیل هم معمولا به سرزمین های بسیار دور سفر می کنم. دوست دارم با موسیقی یا مردمی که متفاوت از من هستند ارتباط برقرار کنم تا از آنها چیزهای جدید یاد بگیرم و آنها هم همین طور. بنابراین خیلی مهم نیست که پیش از کارتان چه تصمیمی گرفته اید. اما اگر بخواهم بیشتر تاکید کنم، موسیقی برای من شبیه به کشف امری نو است. تلاشی نیست برای گفتنِ حرفی، بلکه پروسه ای است که نحوه انجام آن بیش از خودِ هدف اهمیت دارد.

در این تجربه ها گاهی به عنوان آهنگساز حضور دارید و گاهی به عنوان نوازنده و البته این روزها حتی مهندس صدا. روحیه خودتان به کدام یک نزدیک تر است؟

به کاری که الان انجام می دهم. همین کارهایی هم که امروز وجود دارند در گذشته وجود نداشتند. دلِ آدمی هر زمان تغییر می کند و همیشه یکسان نیست.

یکی از قطعاتی که پیداست بسیار دلی است، قطعه ای است که برای مادربزرگ تان ساخته اید و آن را در کنسرت ایران هم اجرا می کنید. ماجرای ساخت این قطعه چه بود؟

مادربزرگم واقعا دوست خوبِ من بود و تا وقتی که از دنیا برود یکی از بزرگ ترین حامیان من در هنر موسیقی به شمار می رفت. مادربزرگم مرا با موسیقی کلاسیک آشنا کرد و نخستین زمزمه های موسیقی را در دوران کودکی در خانه او شنیدم. مادربزرگ و پدربزرگم در خانه شان یک دستگاه پخش موسیقی قدیمی داشتند که مدام واگنر و شوپن و بتهوون از آن پخش می شد. آنها مدام به این موسیقی گوش می دادند و به نوعی روح شان هم با این موسیقی به هم نزدیک تر بود. مادر بزرگم در زمان جوانی به من بسیار کمک می کرد و گاهی اوقات پولی می داد تا ساز و ابزار های موسیقی برای خودم بخرم. او واقعا مرا در مسیر موسیقی هُل داد و من بسیار خوشحال و مفتخرم که برای او قطعه ای ساخته ام.

   #کنسرت #ایران کنسرت #موسیقی پاپ #پایتخت #موزیک #شایعه #اینستاگرام #تالار اندیشه #رانندگی

محتوای خبر ««اولافور آرنالدز» از موسیقی و اجرایش در ایران می گوید گذر از برزخ عشق و عادت» را در سایت «فرهنگ و هنر» ببینید