ایران آنتیک

تاریخ دریافت خبر:
گسل
بهرام عکاشه، پدر زلزله شناسی ایران گفت: باید دانست که ساخت‌و‌سازهای غیر اصولی در تهران خطرات ناشی زلزله را برای پایتخت‌نشینان صد چندان می‌کند.

به گزارش ایسکانیوز ، ایرانیان عزادار مرگ هموطنان به دلیل وقوع زلزله هستند. ایران روی گسل زلزله قرار دارد و هر لحظه بیم وقوع آن در هر نقطه کشور می رود. ایران به عنوان یکی از کشورهای زلزله خیز شناخته شده است. در ۱۵ سال اخیر لرزش های مختلفی با ریشتر های کم و زیاد ایران را لرزانده است؛ از زلزله بم که با بزرگای ۵/۶ ریشتر در سال ۱۳۸۲ رخ داد تا زلزله مرداد سال ۹۱ آذربایجان شرقی با بزرگای۴/۶ که شهرستان های اهر، ورزقان و هریس را لرزاند و ۳۰۶ نفر کشته، بیش از پنج هزار نفر مجروح و تلفات جانی و خسارات فراوان را به دنبال داشت. بعد از زلزله هایی که در دو دهه اخیر رخ داد، هشدارهای فراوان درباره زلزله تهران داده شد؛ هشدارهایی که پس از هر زلزله ای تکرار می شود. این هشدارها برای تبریز هم وجود دارد. شیراز هم هر از گاهی می لرزد. اما باید دانست که ساخت و سازهای غیر اصولی در تهران خطرات ناشی زلزله را برای پایتخت نشینان صد چندان می کند. آنچه در ادامه می خوانید، نظرات بهرام عکاشه، پدر زلزله شناسی ایران، است.

آیا در تهران همچون کرمانشاه احتمال وقوع زلزله در آینده نزدیک وجود دارد؟

بر اساس آمار هر ماه یک زلزله بیش از چهار ریشتر، هر سه سال یک زلزله بیش از شش ریشتر و هر 10 سال یک زلزله بالای هفت ریشتر در کشور اتفاق می افتد. 76 درصد کشته شدگان حوادث در کشور بر اثر زلزله بوده است. در بیستم و هفتم مارچ سال 1830، یعنی حدود 188 سال قبل زلزله هفت ریشتری در پهنه شمیرانات 45 هزار کشته به همراه داشت. پس به باور بنده زلزله های مناطق تهران یک ریتم 200 ساله دارند. بر اساس محاسبات بنده و آمار به دست آمده در 15 سال آینده می توان انتظار وقوع زلزله هفت ریشتر در تهران را داشت، اما باید دانست که زمین بر اساس محاسبات ریاضی عمل نمی کند، بلکه شاید این ریتم در 200 یا 250 سال آینده تغییر کند. به هر حال منطقه تهران در مقابل زلزله آسیب پذیر است. بر اساس تحلیل های تاریخی در سال های 743، 855، 958، 1175، 1283، 1665 و1815 زلزله هایی تا مرز 7/7 ریشتر در پهنه تهران به وقوع پیوسته است. این تاریخ به وقوع پیوستن زلزله در تهران است. از سوی دیگر 40 پدیده طبیعی در جهان وجود دارد که بیش از 35 پدیده آن در سرزمین ما اتفاق می افتد، چون سرزمین ایران از وسعت پهناور برخوردار و زلزله خیز است. باید دانست که کرمانشاه نیز بخشی از منطقه زاگرس است که بر اثر باز شدن دریای سرخ و حرکت شبه جزیره عربستان پدیده زلزله در این منطقه کاملا طبیعی است. اگر در کشور برای زلزله و دیگر پدیده های این چنینی آمادگی وجود نداشته باشد، بی شک چنین مسائلی به فاجعه تبدیل می شود. در سال های گذشته سانفرانسیسکو دچار فاجعه ناشی از زلزله شد و آن شهر دوباره با در نظر گرفتن شرایط ایمن مورد بازسازی قرار گرفت. هم اکنون سانفرانسیسکو مرکز زلزله شناسی دنیاست. علم توانایی پیش بینی زلزله را ندارد. در طول تاریخ فقط یک بار در شمال شرق چین به شکل اتفاقی زلزله پیش بینی شد. هم اکنون در روسیه، چین، آمریکا و دیگر کشورها، بشر قادر به پیش بینی زلزله در درازمدت نیست. در هر نقطه که زلزله رخ دهد دوباره اتفاق می افتد. هنوز بشر نتوانسته زمان وقوع زلزله را به شکل کوتاه مدت تعیین و پیش بینی کند. درضمن زلزله کرمانشاه کاملا عادی بود. در کشور شهرهای کرمانشاه، شیراز، تهران، مشهد، تبریزی، کرج و قزوین به شدت در معرض زلزله هستند. وقوع زلزله به معنای دشمنی طبیعت با بشر نیست. باید هر فرد خود را برای مقابله با زلزله آماده کند.

در تهران کدام یک از نقاط بیش از دیگر مناطق آبستن حوادث هستند؟

هم اکنون شمال شهر تهران و منطقه ورامین فوق العاده حادثه خیز هستند. این گسل ها توانایی زلزله بیش از هفت ریشتر را دارند. همچنین احتمال وقوع زلزله در جنوب شهر تهران همچون منطقه ری هم زیاد است. با اینکه توانمندی این زلزله ها بیش از شش ریشتر نیست، اما با توجه به ساخت و سازها در جنوب تهران و جنس زمین این زلزله تخریب زیادی به همراه دارد. تهران از شمال به جنوب در مسیر شیب قرار گرفته است. شرق تهران نیز زلزله خیز است. این گسل از سوی کوه های جنوب شرق تهران و به سمت لشکرک حرکت کرده که یک شعبه آن به سمت شمال تهران و شعبه دیگر آن به سمت شمال غرب تهران قرار گرفته است. گسل در شهر تهران وجود دارد و ما روی انواع و اقسام این گسل ها نشسته ایم. در این شرایط باید خودمان را برای مواجهه با انواع مسائل آماده کنیم. سازمان امنیت ملی کشور شرایط مقابله با زلزله را از بنده جویا شد و بعد از آن به شش تن از وزرا دستور تشکیل سازمان مدیریت بحران داده شد. در این دستور العمل بنده پیشنهاد دادم که منزل افراد کلیدی کشور باید مناسب سازی و ایمن سازی شود. همچنین برای شهر تهران ستاد بحران تشکیل شود. در صورت ممکن نیز پایتخت جابه جا شود. برای مثال ایران هم همچون کشور مالزی از پایتخت های متعدد برخوردار باشد. با این تفاسیر اگر بتوان کاشان را پایتخت فرهنگی، قم را پایتخت ادیان و تهران را پایتخت زندگی قرار داده و صنایع را از شهر تهران خارج کرد و شرایط ارائه مجوز ساخت و ساز در شهر تهران محدود شود، طبیعتا تلفات و خسارت های ناشی از زلزله کاهش می یابد.

با توجه به وضعیت ساخت و سازهای در شهر تهران در صورت وقوع زلزله چه نوع حوادثی این کلانشهر را تهدید می کند؟ از سوی دیگر چرا تاکنون سازه ها در این شهر آن طور که باید ایمن نبوده است؟ این کم وکاستی دست اندر کاران امر مردم ا با فاجعه روبه رو می کند...

چرا ژاپنی ها سازه های مقاوم می سازند؟ چرا در کالیفرنیا سازه ها مقاوم هستند؟ در کشور ما قانون ساختمان سازی و آیین نامه های مربوط به آن وجود دارد، در حالی که وجود آیین نامه به معنای عمل کردن به آن نیست. اگر یک فرد معمار و دیگر فعالان در این عرصه قابل فروش باشند، بی شک نتیجه همین وضعیتی می شود که ساخت وسازها در شهر تهران دارند. این در حالی است که در هر زمینی نمی توان ساخت و ساز انجام داد، بلکه هرگونه ساخت و ساز مستلزم وجود اراضی استاندارد است. در واقع افراد در این نوع ساخت و ساز خود را به چاله انداخته اند. در این شرایط افراد کسب سود زودهنگام را در مقابل بهای جان مردم قرار داده اند. در واقع زلزله آدمکش نیست، این شرایط است که منجر به مرگ افراد در زلزله می شود.

هم اکنون در بین بنگاهداران کشور جمله ای تحت عنوان منازل ضد زلزله متداول شده است؛ آیا واقعا این جمله علمی است یا اینکه برای بازار گرمی افراد این جملات استفاده می شود؟

بنده بر این باور هستم که بیش از 99 درصد این بیانات نادرست است. فرد وقتی یک ملک را می فروشد دیگر نسبت به آن هیچ تعهدی ندارد، چگونه می توان فروشنده را پیدا کرد؟ درضمن هیچ فردی نمی داند که زلزله چه زمانی در شرف وقوع است؛ شاید چندین سال از ساخت و ساز و فروش منزل بگذرد و زلزله ای هم رخ ندهد. از سوی دیگر ممکن است یک ساعت آینده یا فردا زلزله رخ دهد. با این تفاسیر نمی تواند درباره وقوع زلزله به شکل قاطع اظهارنظر کرد. برای مثال شهر بم در سال 82 با یک زلزله شش ریشتری نابود شد. یکی از نارسایی های زلزله این بود که در صبح روز تعطیل در فصل زمستان اتفاق افتاد. در حالی که یک زلزله شش ریشتری نباید این همه کشته داشته باشد. وقتی که گفته می شود، سرزمین ایران زلزله خیز است، باید این قضیه را جدی گرفت. افراد به دلیل نادانی و صرفه جویی های بیجا خود را متحمل آسیب های فراوان می کنند.

آرمان

705