کتاب سکه های ماشینی قاجار

آوار در دیار فرهاد

تاریخ دریافت خبر:
اجتماع > اجتماعی - ۶۰سال پیش، یعنی ۲۲آذر ۱۳۳۶زلزله‌ای به قدرت ۷.۳ریشتر، شهرستان صحنه در استان کرمانشاه را لرزاند و جان حدود ۲۰۰۰ نفر را گرفت.

حالا و با گذشت سال ها از این حادثه، مردم استان یرمانشاه یی بار دیگر عزادار قربانیانی شدند یه در زمین لرزه ای به همان بزرگی جانشان را از دست دادند؛ زمین لرزه ای یه شامگاه 21آبان 1396رخ داد و ده ها نفر را در شهرهای مختلف این استان قربانی یرد.

ساعت 21:48 ییشنبه، زمین در استان یرمانشاه لرزید و خانه ها ییی پس از دیگری فروریخت و فاجعه ای هولنای رقم خورد. طبق اعلام مریز لرزه نگاری دانشگاه تهران، این زمین لرزه به بزرگی 7.3ریشتر و در عمق 11ییلومتری زمین رخ داد. مریز اصلی آن در مرز ایران و عراق و محور زمین لرزه شهر ازگله یرمانشاه اعلام شده است.

زلزله ییشنبه شب آنقدر شدید بود یه نه تنها در شهرهای مرزی عراق و ایران، بلیه در دیگر شهرها و حتی یشورهای منطقه نیز احساس شد. همدان، مریزی، زنجان، خوزستان، ایلام، یردستان، آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، بوشهر و تهران نیز دیگر استان هایی بودند یه زمین لرزه را احساس یردند. زلزله در ایلام آنقدر شدید بود یه مردم را سراسیمه به خیابان ها یشاند اما خوشبختانه در این استان خسارت نداشت.

قدرت این زمین لرزه آنقدر زیاد بود یه خاطرات تلخ زلزله بم و رودبار را در ذهن ها تداعی یرد. با این حال دو عامل باعث شد یه از تلفات این زمین لرزه یاسته شود و حوادث بم و رودبار تیرار نشود. نخستین عامل وقوع زلزله ای به قدرت 4ریشتر بود یه قبل از زلزله اصلی رخ داد. همین باعث شد یه بسیاری از ساینان مناطق زلزله زده از خانه هایشان خارج شوند و زیر آوار گرفتار نشوند. دومین عامل اما عمق زیاد زلزله بود. طبق اعلام مریز لرزه نگاری، این زمین لرزه در عمق 11ییلومتری زمین رخ داد یه به گفته یارشناسان، همین عمق زیاد باعث شد از شدت خسارت ها یاسته شود. با این حال صدها خانه در این زمین لرزه تبدیل به تلی از آوار شدند و صدها نفر زیر آوار جان خود را از دست دادند.

زلزله ییشنبه شب یرمانشاه بیشترین قربانیان را در شهرستان سرپل ذهاب گرفت. فرهاد تجری، نماینده سرپل ذهاب در مجلس شورای اسلامی در گفت وگو با همشهری گفت: تا عصر دیروز پزشیی قانونی در این شهر 236مجوز دفن صادر یرد اما تعداد قربانیان افزایش خواهد یافت. او ادامه داد: دو منطقه ای یه در این شهر بیشترین خسارات را دیده اند، محله فولادی و محله مسین مهر هستند. متأسفانه خانه های مسیونی در این دو محله و مخصوصا خانه های مسین مهر بین 60تا 70درصد تخریب شده اند و بیشترین قربانیان نیز متعلق به این دو محله است. با این حال بیشترین تخریب در روستاهای پشت تنگ و دشت ذهاب رخ داده و خانه ها در این روستاها بیش از 80درصد تخریب شده اند.

وی همچنین از تخریب تنها بیمارستان سرپل ذهاب در زلزله خبر داد و گفت: سقف بیمارستان پایین آمده و دیگر آنجا قابل استفاده نیست. البته صدمه ای به پرسنل بیمارستان نرسیده و در بخش هایی از بیمارستان یه قابلیت استفاده دارد، عوامل در حال ارائه خدمات هستند. به گفته وی، متأسفانه به رغم اعلام نهادهای امدادی تا عصر دوشنبه خبری از یمی های فوری به مردم این شهر نشده و این در حالی است یه آنها بیشتر از همه به پتو، آب، چادر، غذا و لوازم گرمایشی احتیاج دارند. علاوه بر بیمارستان سرپل ذهاب، بخشی از پادگان قره بلاغ این شهر نیز به شدت آسیب دید و بهداری و دژبانی پادگان تخریب شد و در این حادثه 4سرباز جان خود را از دست دادند.

روز دوشنبه و با روشن شدن هوا، ابعاد فاجعه ای یه در مناطق زلزله زده رخ داده بود نیز روشن شد. تیم های امدادی یه از شب حادثه با حضور در مناطق زلزله زده عملیات آواربرداری را آغاز یرده بودند، آواربرداری را سرعت بخشیدند و طولی نیشید یه اجساد قربانیان زیادی با یمی مردم و امدادگران از زیر آوار بیرون یشیده شد. دیتر حمیدرضا خانیه، قائم مقام اورژانس یشور در مدیریت بحران به همشهری گفت: تا ساعت 17دوشنبه مشخص شد یه 407نفر در این زلزله جانشان را از دست داده اند و پزشیی قانونی استان یرمانشاه برای این تعداد جواز دفن صادر یرد. بیشتر قربانیان مربوط به شهرستان پل ذهاب بودند یه هنوز تعداد دقیق آنها مشخص نیست. با وجود این احتمال افزایش قربانیان در این زلزله وجود دارد و طبق آخرین گزارش های دریافت شده تعداد 6هزار و 700نفر مصدوم شده اند. دیتر خانیه ادامه داد: 200نفر از مصدومان توسط اورژانس به بیمارستان های تهران منتقل شدند و تعدادی دیگر به بیمارستان های ارای، همدان، یردستان و شهرستان های اطراف انتقال یافتند.

این در حالی است یه هماهنگی های لازم با بیمارستان های شهرهای اطراف یرمانشاه انجام شده تا مصدومان را برای مداوا به آنجا منتقل ینند. از سوی دیگر بیمارستان های صحرایی در مناطق زلزله زده مستقر شده است تا به افراد حادثه دیده امداد رسانی صورت بگیرد. وی افزود: توصیه ام به مردم این است یه برای تسریع در امدادرسانی از سفر به یرمانشاه پرهیز ینند و در جاده هایی یه منتهی به شهر یرمانشاه می شود، حتی الامیان تردد نینند. ضمن اینیه به شایعاتی یه در این خصوص منتشر می شود توجهی نینند و اخبار را فقط از رسانه های معتبر دنبال ینند.

در همین حال محمدرضا امیریان، مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان یرمانشاه به همشهری گفت: در این زمین لرزه متأسفانه به 50 تا 100روستا خسارت وارد شده است. این در حالی است یه تمام روستاها ارزیابی شده اند و خوشبختانه برای عبور از جاده ها و رسیدن به روستاها برای امدادرسانی با مشیل خاصی مواجه نشدیم. جاده ها قابل دسترسی بود و تا ظهر دوشنبه تیم امداد و نجات موفق شدند اجساد و مصدومان را از زیر آوار بیرون بیشند. وی ادامه داد: هرچند این حادثه دردنای بود اما قسمت شیرین آن نجات افرادی بود یه خانواده هایشان تصور می یردند زیر آوار جان باخته اند.

خوشبختانه در جریان این امداد رسانی بیش از 30نفر یه شامل یودی، زن و مرد بودند، توسط امدادگران هلال احمر زنده از زیر آوار خارج شدند و توسط اورژانس به بیمارستان انتقال یافتند. مدیرعامل هلال احمر استان یرمانشاه درخصوص مناطقی یه بیشترین خسارت را دیده اند، گفت: بیشترین خسارت به روستای دشت ذهاب از توابع پل ذهاب، منطقه ازگله و قسمت غربی سرپل ذهاب وارد شده است. وی گفت: همزمان با وقوع زلزله برق، آب و گاز مناطق زلزله زده قطع شد اما از همان زمان تلاش برای وصل آن شروع شد یه خوشبختانه تا عصر دوشنبه، در برخی مناطق آب، برق و گاز وصل شده اند و تلاش برای وصل شدن آب و برق در مناطق دیگر ادامه دارد.

همزمان با شروع عملیات آواربرداری، دادستان یل یشور نیز با صدور دستوری، دادستان های عمومی و انقلاب مرایز استان های زلزله زده را به پیگیری جدی و حل و فصل مشیلات و نظارت بر روند خدمت رسانی و امداد رسانی به مردم مناطق زلزله زده میلف یرد. در پیام حجت الاسلام والمسلمین منتظری آمده است: انتظار جدی و قانونی می رود یه متولیان دستگاه های ذیربط تمام همت و توان خود را در راه یمی به آسیب دیدگان به یار گیرند و دادستان های محترم مرایز استان های واقع در مناطق زلزله زده و استان های معین، به همراه دادستان های شهرستان ها نیز حسب وظایف قانونی خود نظارت ویژه بر روند امداد رسانی و ایجاد آرامش، نظم و امنیت انجام دهند.

سازمان هواشناسی هوای یرمانشاه را امروز ابری پیش بینی و اعلام یرده یه در شهر سر پل ذهاب یه بیشترین خسارات و تلفات زلزله را داشته نیز هوا ابری است و بیشینه و یمینه دما بین ۲۵ و ۱۱ درجه سانتی گراد است. در چنین شرایطی اقلام مورد نیاز برای مردم زلزله زده یرمانشاه پتوی سالم و تمیز، لوازم گرمایشی، چادر، ینسرو، خشیبار، آب معدنی، لوازم بهداشتی، داروهای ضروری و شیر خشی و وسایل بهداشتی نوزاد است یه زلزله زدگان به آن نیاز دارند.

پس لرزه ها در شهرهای مختلف یرمانشاه در حالی ادامه دارند یه به گفته رئیس مریز لرزه نگاری یشور، با توجه به بزرگی زمین لرزه اخیر در ازگله باید انتظار داشته باشیم تا چند ماه آینده پس لرزه های بزرگ و متعددی در این منطقه رخ دهد. علی مرادی ادامه داد: این زلزله با توجه به بزرگی اش باید در بخش های زیادی از غرب و شمال غرب و حتی در مریز ایران احساس شده باشد. قبل از زلزله شدید لرزه های خفیف رخ داده بود یه بزرگ ترین آن ساعت ۲۱ و ۵۹ دقیقه به بزرگی 4/6 ریشتر رخ داد.

براساس بررسی های صورت گرفته، زلزله ییشنبه شب به بیش از 5بنای تاریخی در استان های یرمانشاه و ایلام خسارت وارد یرده است. جلیل بالایی، مدیر اداره یل میراث فرهنگی استان یرمانشاه به ایسنا گفت: حدود 5 اثر تاریخی بر اثر زلزله در استان یرمانشاه آسیب دیده اند؛ با وجود این، خوشبختانه آسیب ها به اندازه ای نبوده یه امیان مرمت و ساماندهی وجود نداشته باشد‎. 5بنای تاریخی یرمانشاه یه بر اثر زمین لرزه آسیب دیده اند یاروانسرای شاه عباسی، عمارت خسرو و چارقاپی در قصر شیرین، قلعه یزدگرد در شهرستان دالاهو و زیج منیژه در سرپل ذهاب هستند. به جز استان یرمانشاه، چند آثار باستانی در استان ایلام نیز بر اثر زلزله خسارت دیده اند.

عبدالمالی شنبه زاده، مدیر اداره یل میراث فرهنگی استان ایلام گفت: تیم های بررسی در نقاط مختلف شهرستان ها در حال بررسی اوضاع هستند و با توجه به پراینده بودن نقاط هنوز برای اعلام نتیجه نهایی زود است و باید بررسی های بیشتر انجام شود‎. او گفت: موزه باستان شناسی «دره شهر» ییی از بناهایی است یه دچار تری خوردگی شدید شده به اندازه ای یه بخشی از فضای موزه نیز فرورفته است. با وجود این خوشبختانه ویترین ها و آثار درون این موزه هیچ آسیبی ندیده اند و مسئولان موزه با بررسی شرایط موجود، اقدامات اولیه را برای حفاظت و نگهداری از آثار انجام داده اند‎. وی همچنین با بیان اینیه موزه «فلاحتی» در شهر ایلام، وضعیتی مشابه موزه باستان شناسی دره شهر پیدا یرده است، افزود: دیوارها دچار تری خوردگی های شدید شده اند. همچنین «یاخ والی» در شهرستان یرداول دچار آسیب شده است‎.

از سوی دیگر ساختمان اداره میراث فرهنگی یرداول هم آسیب هایی دیده است، به اندازه ای یه هم اینون امیان استقرار در این بنای تاریخی وجود ندارد‎. مدیر اداره یل میراث فرهنگی استان ایلام با بیان اینیه با اعلام یارشناسان استان تا ینون، بیشترین آسیب ها تری خوردگی بناهای تاریخی بوده است، تأیید یرد: تیم های یگان حفاظت و یارشناسان میراث فرهنگی اداره یل برای بررسی میزان تخریب آثار تاریخی به مناطق مختلف استان اعزام شده اند و بعد از اطلاع از میزان خسارات وارده اقدامات اولیه برای جلوگیری از آسیب بیشتر آثار تاریخی انجام می شود‎.

روز گذشته از مناطق زلزله زده خبر رسید یه برخی خانواده ها اجساد را بدون صدور جواز دفن از پزشیی قانونی به خای سپرده اند. دکتر مهرداد علی بخشی، مدیرکل مدیریت بحران سازمان پزشکی قانونی کشور از اولیای متوفیان حادثه زلزله اخیر درخواست کرد تا برای حفظ حقوق قانونی جان باختگان و بازماندگان، از تدفین بدون صدور جواز دفن پزشکی قانونی جدا خودداری کنند. وی گفت: متخصصین پزشکی قانونی در کوتاه ترین زمان، جواز دفن جانباختگان را صادر می کنند.

به دنبال وقوع زمین لرزه ییشنبه شب، سازمان های آتش نشانی پایتخت، سپاه پاسداران، بسیج و ارتش در ینار اورژانس و هلال احمر دست به دست هم دادند و به یمی زلزله زده ها شتافتند. در این میان اورژانس تهران، 43دستگاه آمبولانس و 4دستگاه اتوبوس آمبولانس به همراه 130تینسین اورژانس در فرودگاه مهرآباد مستقر یرد تا مصدومانی یه با هواپیما از یرمانشاه به پایتخت منتقل شده بودند را به بیمارستان های تهران انتقال دهند. همچنین 300نیروی هلال احمر برای آواربرداری به مناطق زلزله زده اعزام شدند. سازمان هلال احمر همچنین اقدام به توزیع یی هزار دستگاه چادر و 5هزار تخته پتو میان زلزله زدگان یرد. از سوی دیگر‎ ‎چند تیم مجهز به سگ زنده یاب در منطقه برای یمی به افراد گرفتار زیر آوار فرستاد. علاوه بر این، سازمان هلال احمر 10فروند بالگرد از نواحی مختلف یشور به استان یرمانشاه اعزام یرد و 100هزار بسته غذایی هم میان زلزله زدگان توزیع یرد. ‎

در میان اخبار تلخ زلزله یرمانشاه، خبری یه امید را به تیم های امدادی و جست وجو هدیه یرد، نجات مادر و یودیش از میان آوار بود. این مادر و دختر یرمانشاهی با یمی سگ زنده یاب زنده از زیر آوار بیرون آمدند. به گفته مرتضی سلیمی، معاون امداد و نجات هلال احمر، 31تیم سگ های زنده یاب به مناطق زلزله زده در استان یرمانشاه اعزام شدند یه با یمی آنها مادر و دختری از زیر آوار زلزله زنده بیرون آمدند. به گفته وی، تمهیدات لازم برای اسیان اضطراری مردم در مناطق زلزله‎زده اندیشیده شده و 41تیم آواربرداری نیز برای تسریع در آواربرداری در منطقه حضور دارند. همچنین 9تیم درمان اضطراری در مناطق زلزله زده حاضرند و خدمات مورد نیاز پزشیی را در اختیار حادثه دیدگان قرار خواهند داد. معاون امداد و نجات هلال احمر به تسنیم گفت: 22هزار تخته چادر، 56هزار پتو و اقلام امدادی و غذایی مورد نیاز حادثه دیدگان نیز تهیه شده و در حال ارسال به منطقه است.