خرید کتاب سکه طلا

«فقیه آزاده»؛ تصویری از زندگی «پدربزرگ رهبر انقلاب» و مجاهد مفسر

تاریخ دریافت خبر:
خبرگزاری رسا، هفته «کتاب و کتاب خوانی» از 20 آبان ماه در ایران، آغاز و به مدت یک هفته ادامه دارد. به همین مناسبت، تورقی بر کتاب «فقیه آزاده» نوشته آیت الله سیدباقر آیت میردامادی و مرتضی خواجوند سریوی، می زنیم و ضمن معرفی شخصیت آیت الله سیدهاشم میردامادی نجف آبادی، چکیده ای از فصول این اثرِ ارزشمند و دلنشین را مرور می کنیم.

آیت الله سیدهاشم میردامادی نجف آبادی در سال ۱۳۰۳ (ه.ق) در نجف اشرف به دنیا آمد و نسب او با 30 واسطه به ابوالحسن محمد دیباج، فرزند امام صادق(علیه السلام) می رسد. سیدهاشم، دو ساله بود که پدرش را از دست داد. وی تحصیلات خود را با آمورش علوم دینی آغاز کرد و به درجه اجتهاد رسید.

آیت الله سیدهاشم میردامادی بعد از گذراندن علوم مقدماتی وارد حوزه علمیه نجف اشرف شد و از محضر اکابر و بزرگان فقه و اصول آن دیار همچون مراجع عظام و آیات، آخوند خراسانی، میرزامحمدتقی شیرازی (معروف به میرزای کوچک)، میرزای نائینی، حاج سیدابوالحسن اصفهانی و دیگر بزرگان بهره برد، و از دروس اخلاق و عرفان حضرات آیات، سیداحمد کربلایی، سیدمرتضی کشمیری و میرزاجوادآقا تبریزی استفاده کرد.

آیت الله میردامادی نجف آبادی در دوران جوانی به درجه اجتهاد رسید و پس از مدتی عازم مشهد مقدس گردید و چند سال بعد، «امام جماعت و مفسر قرآن کریم در مسجد جامع گوهرشاد مشهد مقدس» شد.

شخصیتی گره خورده با مسجد گوهرشاد

نام ایشان در یادِ مراجع تقلید، علما و روحانیون و همچنین مردم مشهد و دوستان و یارانش با نام مسجد گوهرشاد گره خورده است. وقتی از علمایی مانند آیات سیدعبدالجواد علم الهدی، سیدعلی مقدم قوچانی، سیدباقر آیت میردامادی، ضیاءالدین نجفی، سیدمحمدتقی محصل همدانی؛ و همچنین حجج اسلام والمسلمین سید مهدی طباطبایی، سید مصطفی میرلوحی، محمدحسن رحیمیان، عبدالحسین بحری خراسانی و رضا دقیقی شاهرودی، سراغ آیت الله میردامادی نجف آبادی را گرفتم، اولین سخنشان این بود «امام جماعت و مفسر قرآن کریم در مسجد گوهرشاد. شبستانی در این مسجد، به نام ایشان معروف شده بود: شبستان سیدهاشم میردامادی».

تفسیر ایشان در مسجد گوهرشاد با استقبال طلاب، فضلا و علاقه مندان رو به رو شد و حاصل سال های متمادی آن تفسیر، کتاب «خلاصه البیان: تفسیر فارسی قرآن» شد. مبنای تفسیر آیت الله میردامادی نجف آبادی در یکی از شبستان های مسجد گوهرشاد، «مجمع البیان» نگاشته شیخ طبسی بود.

آیت الله سیدهاشم میردامادی، در بُعد مبارزاتی، از رهبران مبارزه با کشف حجاب رضاخان در سال 1354 قمری بود. به دنبال کودتای سال 1299 شمسی، جریان کشف حجاب که یک نوع فرهنگ زدایی دینی و سوغات غرب به حساب می آمد، در سراسر ایران مخصوصاً در تهران، مشهد و قم با مخالفت علما مواجه گردید. در این ماجرا، علما و روحانیون خراسان با کشف حجاب مخالفت نمودند و مراسمی در مسجد گوهرشاد با سخنرانی مرحوم بهلول برگزار شد که پس از لحظاتی با حمله ماموران حکومتی، این مسجد به خاک و خون کشیده شد.

آیت الله العظمی حاج آقاحسین قمی که به عنوان اعتراض به تهران رفته بود، دستگیر و روانه زندان گردید. به دنبال بازداشت آیت الله العظمی قمی، مردم مشهد در منازل علمایی همچون آیت الله اردبیلی و آیت الله سیدهاشم میردامادی تجمع کردند تا اینکه در تاریخ 10 ربیع الثانی سال 1354 قمری برابر با 20 تیر ماه سال 1314 شمسی، مأموران دستگاه مسلحانه وارد منازل علما شدند و عده ای را مجروح و دستگیر نمودند.

پس از آن، مردم به مبارزه خود ادامه دادند و به مسجد گوهر شاد رفتند. مأموران حکومتی نیز دوباره حمله کرده و کشتار وسیعی را به راه انداختند و رهبران و علمای نهضت را همانند حضرات آیات سیدهاشم میردامادی، سیدیونس اردبیلی، شاهرودی و نهاوندی بازداشت نمودند. آیت الله میردامادی مدتی به زندان تهران منتقل می شود و سپس به همراه 24 نفر دیگر از علمای مبارز، محاکمه و به سمنان تبعید می گردد. ایشان پس از سرنگونی حکومت رضاخان در سال 1320 شمسی دوباره به مشهد مقدس بازگشت و سالیان متمادی به اقامه نماز جماعت و تفسیر قرآن در مسجد گوهرشاد حرم رضوی و تالیف کتاب پرداخت.

آیت الله میردامادی، سرانجام در ۲۳ جمادی الثانی سال ۱۳۸۰ (ه.ق) به علت بیماری و در سن ۷۷ سالگی دار فانی را وداع گفت و در جوار حرم مطهر امام رضا (ع) در رواق دارالسعاده به خاک سپرده شد. از آن عالم ربانی و مجاهد، این آثار به جا مانده است: رساله ای در رجعت، ترجمه کتاب سیف الامه و برهان المله اثر ملا احمد نراقی از فارسی به عربی، جزوه هایی در اخلاق، شرح حال بزرگانی از علما که به حضور امام زمان رسیده اند، تقریراتی از فقه آخوند خراسانی و مباحث الفاظ میرزای نایینی و خلاصه البیان: تفسیر فارسی قرآن.

آیت الله میردامادی در کلام رییس دفتر مقام معظم رهبری

حجت الاسلام والمسلمین محمد محمدی گلپایگانی؛ رییس دفتر مقام معظم رهبری درباره شخصیت مرحوم آیت الله میردامادی نجف آبادی گفته بود «ایشان یکی از علمای صاحبنظر حوزه علمیه خراسان از جمله در تفسیر و قرآن پژوهی بود و 40 سال بدون تعطیلی در مسجد گوهرشاد حرم مطهر امام رضا(ع) نسبت به این امر اهتمام می کرد. شناخت کاملی نسبت به احادیث و روایات اهل بیت(ع) داشت و زهد، تقوا، اخلاص کامل و ساده زیستی از دیگر ویژگی های مرحوم آیت الله میردامادی نجف آبادی بود».

شخصیت برجسته فقهی، اجتهادی، تفسیری و مبارزاتی مرحوم آیت الله میردامادی نجف آبادی موجب شد، مراسم بزرگداشتی با محوریت «واکاوی تفسیر خلاصه البیان» و با قرائت پیام حضرت آیت الله خامنه ای؛ رهبر معظم انقلاب، 27 فروردین ماه 1394 در تالار همایش های دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد.

به دنبال برگزاری این همایش مهم و ارزشمند، خانواده آن فقیه مجاهد، از آیت الله سیدباقر آیت میردامادی، از نویسندگان و پژوهشگران فعال در حوزه دین، فرهنگ، فقه و اندیشه درخواست کنند که کتابی در وصف احوالات اخلاقی، عرفانی و علمی مرحوم آیت الله میردامادی نجف آبادی بنویسند و سرانجام کتاب «فقیه آزاده» حاصل دو سال، پژوهش، تدبر و مطالعه گسترده و فراگیرِ از سوی آیت الله سیدباقرآیت میردامادی (نماینده آیت الله العظمی نوری همدانی در تهران، و فقیه مکتب اهل بیت عصمت و طهارت(علیهم السلام)) و مرتضی خواجوند سریوی، خبرنگار و پژوهشگر کوشا، پرتلاش و خلاق رسانه ای در حوزه های معارفی، حوزه های علمیه و مساجد؛ تدوین و روانه بازار فرهنگ و ادب شد.

از آن رو که آیت الله سید هاشم میردامادی، پدر بزرگِ (پدرِ مادرِ) حضرت آیت الله سیدعلی خامنه ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران است، آیت الله سید باقر میردامادی و مرتضی خواجوند سریوی در تدوین کتاب «فقیه آزاده» به بیان گوشه ای از زندگی ایشان، پدر و فرزندانشان نیز پرداخته اند و بدین ترتیب، این کتاب، کشکولی خواندنی از صفحات زرین زندگی علمای مجاهد، آزاده و انقلابی ایران است.

میردامادی و خواجوند سریوی، کتاب «فقیه آزاده» را در هفت فصل تنظیم کرده اند و کوشیده اند شرحی کامل و جامع از زندگی شخصی، اجتماعی، سیاسی و علمی آیت الله سید هاشم میردامادی را به تصویر بکشند:

فصل اول: زندگی نامه آیت الله سید هاشم میردامادی

فصل دوم: فرزندان آیت الله سید هاشم میردامادی

فصل سوم: نوه های آیت الله سید هاشم میردامادی

فصل چهارم: اجداد آیت الله سید هاشم میردامادی

فصل پنجم: دامادهای آیت الله سید هاشم میردامادی

فصل ششم: زندگی نامه کامل مقام معظم رهبری همراه با تصاویر

فصل هفتم: بزرگداشت آیت الله سید هاشم میردامادی در مشهد مقدس (برگزار شده در ۲۷ فرودین ماه 1394).

سیدباقر آیت میردامادی و خواجوند سریوی در کتاب «فقیه آزاده» کوشیده اند روایتی دقیق، واقعی، خلاقانه و دلنشین از کتاب سترگِ زندگی «آیت الله سیدهاشم میردامادی نجف آبادی» تقدیم خوانندگان کنند.

دلباختگان مکتب نورانی قرآن و عترت(علیهم السلام) و شیفتگان اندیشه، فرهنگ، علم، فقه، اجتهاد، مبارزه انقلابی و مجاهدت، برای کسب اطلاعات بیشتر درباره صفحات زرین زندگی شکوهمندِ آیت الله سیدهاشم میردامادی و همچنین تهیه کتاب «فقیه آزاده» می توانند با شماره های ۳۳۷۰۵۱۷۲، ۳۳۵۴۲۵۳۳، ۳۳۵۱۳۳۸۰ و ۰۹۳۹۱۹۸۵۸۷۰ تماس بگیرند یا به دفتر حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی در تهران به نشانی خیابان ری، بعد از پل ری، مسجد و حسینیه همدانی ها مراجعه کنند./۸۱۶/د۱۰۳/ب۲