کتاب سکه های ماشینی قاجار

تاریخ دریافت خبر:

به گزارش حقوق نیوز , لایحه ممنوعیت حیوان آزاری در ایران قانونی می شود , طبق لایحه وزارت دادگستری ایران، شکنجه و آزار و حبس حیوانات ممنوع اعلام شده است

قانون ممنوعیت حیوان آزاری

سید جعفر کاظم پور اعلام کرد , بر اساس نیاز های سازمان حفاظت محیط زیست، نیروی انتظامی، شهرداری ها، وزارت کشور، سازمان همیاری های وزارت کشور و سازمان های مردم نهاد مرتبط با

گفت وگوی با ابوذر اسدی، یکی از قضات دادگستری که دوستدار محیط زیست است

شیوع حیوان آزاری و خلأهای قانونی

حیوان آزاری یکی از انواع بداخلاقی اجتماعی و بزه کاری است. در این زمینه می توان به آزار و اذیت حیوانات شهری به دست کودکان اشاره کرد. بسیاری از کشورها حیوان آزاری را یک جرم قضایی می دانند، اما حیوان آزاری در ایران جرم انگاری نشده است و قوانین عامِ موجود هم «قوانین زیست محیطی» هستند و نه قوانینی در حمایت از جانوران. در سال های اخیر فعالیت هایی انجام شده که حیوان آزاری، جرم انگاری شود و به حیطه جرائم وارد شود. حیوان آزاری از نمونه های بارز مشکلات روانی است. انسان سالم از آزاردادن جانوران خوشحال نمی شود و برخی از متخلفان نیز به درمان نیاز دارند. بسیاری از قاتل های زنجیره ای سابقه حیوان آزاری دارند. در این قضیه به طور مستند ثابت شده است فردی که حیوان آزاری می کند، نه تنها برای حیات وحش و حیوانات که برای جامعه انسانی نیز خطرناک است. اهمیت این موضوع ما را بر آن داشت که با ابوذر اسدی، یکی از قضات دادگستری که خود در زمره دوستداران محیط زیست است و در زمینه صدور احکام محیط زیستی شهرت یافته، درباره حیوان آزاری و کشتار سگ های ولگرد و خلأهای قانونی در حمایت از حیوانات صحبت کنیم.

یکی از مهم ترین معضلات شهری، مربوط به سگ ها می شود که در ادامه آن رفتارهای نامناسب و حیوان آزاری های دلخراشی به وجود آورده است. شما فکر می کنید چرا این معضل به وجود آمده است؟
به نظر می رسد با رشد شهرنشینی، روستاییان و عشایری که عموما دامدار بوده و شغل دامداری را ترک می کنند، به دلیل نبود نیاز به سگ های نگهبان خود، آن را رها کرده و به منظور زادوولد این موجود زنده با تعداد بالا در هر زایمان، روزبه روز شاهد اضافه شدن تعداد آن ها هستیم، ضمن این که فعلا تفکری غیر از حذف و اتلاف این حیوانات در نهادهای متولی حاکم نیست؛ البته دیده می شود مسئولان شهرداری برخی از شهرها با پاک کردن صورت مسئله، سگ های جمع آوری شده را یا در بیابان های اطراف یا در نزدیکی شهر دیگری به صورت مخفیانه رها و با این کار مشکل شهر خود را به صورت موقت رفع و به مشکلات شهرهای دیگر که حقیقتا کار تاسف باری است اضافه می کنند.


در سال های اخیر مشاهده می شود در برخی از مناطق با سلاح گرم یا به روش های غیرانسانی سگ های ولگرد را از بین می برند. آیا این کار قانونی است؟


بد نیست بدانید در کتاب و سنت ما و احادیث معصومان علیهم السلام بر مهربانی به حیوانات و آزارنرساندن به آن ها تاکید شده است. کشتن سگ ها به این روش هایی که بعضا دیده می شود، کاملا غیرقانونی است.

هیچ قانونی اجازه چنین اقدامی را نداده است. در این زمینه صرفا دستورالعملی تحت عنوان «دستورالعمل کنترل جمعیت سگ های ولگرد مصوب 7/11/87 ستاد مرکزی کنترل جمعیت حیوانات ناقل بیماری به انسان» وجود دارد که مطابق آن سگ های ولگرد تنها به دو صورت باید از سطح شهرها و روستاها جمع آوری شوند؛ یکی ازسوی یک تیم زنده گیری معمولا با تورانداختن و دیگری با سلاح بیهوشی. پس از جمع آوری به هریک از این دو صورت، سگ ها باید به مرکز کنترل انتقال یابند. این مرکز کنترل باید یک محیط استاندارد در یک فاصله خاص از شهر باشد که به طور مفصل شرایط آن در این دستورالعمل ذکر شده است.

سگ هایی که به این مرکز منتقل شده اند، به وسیله دامپزشک معاینه می شوند. در این مرحله، سگ های آلوده و غیرمفید از سگ های اصیل و مفید تفکیک می شوند. ابتدا سگ های مفید پس از طرح دوران قرنطینه و واکسیناسیون و پس از عقیم سازی سگ های گله، با نصب قلاده و شناسنامه دارکردن و اخذ تعهد کتبی مبنی بر رهانکردن به متقاضیان تحویل می شوند، اما سگ های آلوده و غیرمفیدی که عملا قابل درمان نباشند، ابتدا بیهوش و سپس با تزریق بنزودیازپین وریدی بدون احساس هیچ گونه دردی معدوم می شوند. در حال حاضر، هیچ شیوه ای غیر از شیوه قانونی فوق مجاز نیست و هرگونه اتلاف در محل جمع آوری یا شلیک به حیوان و از پای درآوردن آن فاقد محمل قانونی است.

حیوان آزاری در مشهد


در سال های اخیر بارها در فضای مجازی تصاویری منتشر می شود که مصداق حیوان آزاری است؛ مثل این که فردی یک الاغ را با ضربات پتک به سرش از پای درمی آورد یا افرادی به عنوان تفریح حیوانات را به جنگ بایکدیگر می اندازند. آیا محمل قانونی برای برخورد با این افراد وجود دارد؟


متاسفانه این گونه اقدامات غیرانسانی مختص سال های اخیر نیست. این فضای مجازی است که مردم را از این اقدامات در سطح وسیع باخبر و احساسات عمومی را جریحه دار کرده است. در قوانین کیفری، موضوع از یک طرف زنده گیری و شکار و صید جانوران وحشی جرم است و با آن برخورد می شود و از طرف دیگر، تنها در ماده 678 قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات مصوب 1375 درباره کسانی که به عمد و بدون ضرورت حیوان حلال گوشت متعلق به دیگری را بکشند یا مسموم، تلف یا ناقص کنند، مجازات حبس یا جزای نقدی پیش بینی شده است.

با جمع این مقررات به این نتیجه می رسیم اولا، درحال حاضر، از دیگر حیوانات اهلی غیرحلال گوشت چه مالک داشته و چه نداشته باشند، مانند سگ و الاغ هیچ حمایتی نشده است. ثانیا، اذیت و آزار حیوانات حتی حلال گوشت نیز چنانچه منتهی به اتلاف، مسمومیت یا ناقص شدن آن ها نشود، جرم نیست.

اخیرا به دلیل همین خلأهای قانونی پیش نویس لایحه ای در دولت تهیه شده است؛ تحت عنوان «ممنوعیت حیوان آزاری» این لایحه در صورت تصویب نهایی و البته با اصلاحاتی که ضرورت آن با مطالعه این پیش نویس احساس می شود، گامی به جلو است و می تواند محمل قانونی برای برخورد قضایی با بسیاری از مصادیق آزار حیوانات باشد.


این لایحه چه نوآوری هایی در زمینه حمایت از حقوق حیوانات دارد؟


در این لایحه حیوان آزاری به هر شیوه و با هر انگیزه ای ممنوع است. برخی از مصادیق پیش بینی شده به این شرح است: ضرب و شتم، شکنجه، مجروح کردن عمدی، جراحی های غیرضروری، مثله کردن، زندانی کردن، سوءاستفاده جنسی، جنگ انداختن (کاری که در برخی از مناطق شمال کشور درباره خروس ها متاسفانه به یک مسابقه تبدیل شده است)، استفاده بیش ازحد توان یا استفاده غیرمتعارف تخریب آشیانه یا زیست بوم، رهاکردن حیوانات صاحب دار در محدوده و حریم شهرها و روستاها یا در طبیعت.


آیا در این زمینه استثنائاتی نیز پیش بینی شده است؟
بله، در بند ب این پیش نویس دو مورد استثنا شده است؛ یکی موارد نیاز به مرگ با شفقت به منظور کنترل بیماری ها و دیگری موارد تلف کردن حیوانات برای دفاع از نفس.


در این پیش نویس آیا نوآوری در زمینه شیوه مجازات مرتکبان این گونه جرایم نیز پیش بینی شده است؟
یکی از نکات مثبت این پیش نویس، همین مطلب است. در این زمینه می توان انجام خدمات رایگان اجتماعی یا شرکت در جلسات روان درمانی اشاره کرد. وقتی قانون گذار مرتکب را به شرکت در جلسات روان درمانی مکلف می کند، معنایش این است که از نظر مقنن، فردی که یک حیوان را عمدا آزار می دهد و از این کار خود یا لذت می برد یا عصبانیتش فروکش می کند، احتمال دارد از لحاظ روانی دچار اختلال بوده و به مراقبت نیاز داشته باشد؛ البته در این میان ضبط حیوان آزاردیده به نفع دولت شاید در برخی از مصادیق آن مضحک باشد و به نظر می رسد به جای آن می توان از انتقال حیوان مورد آزار به مراکز استاندارد نگهداری و مراقبت استفاده کرد. نکته آخر درباره این پیش نویس این است که برای بار اول ارتکاب جرم حیوان آزاری، مجازات حبس پیش بینی نشده و این مجازات در حد حبس در حد 6 تا 8ماه صرفا در صورت تکرار جرم قابل اعمال است.


ظاهرا شما از نخستین قضاتی هستید که تقریبا چهار سال پیش یک حکم با مجازات اصلاحی در زمینه محیط زیست صادر کردید که بسیار با استقبال مواجه شد و بعد از آن شاهد افزایش صدور چنین احکامی بودیم. درمورد این حکم توضیح می دهید؟


در سال 92 من در حوزه ای قضاوت می کردم که دریاچه خشکیده پریشان (بزرگ ترین دریاچه آب شیرین ایران؛ البته در زمان حیات!) در آن حوزه واقع بود. جوانی 18ساله به وسیله تورانداختن 38 قطعه پرنده خوش رنگ و زیبای دراج را شکار کرده بود. وقتی این جوان را در دادگاه دیدم، از یک طرف پشیمانی در چهره اش موج می زد و از طرف دیگر، احساس کردم نتوانسته است زیبایی، بی پناهی و نیازمند حمایت بودن پرندگان را درک کند؛ بنابراین تصمیم گرفتم به جای تعیین مجازات، با تعویق صدور حکم، او را مکلف کنم؛ اولا، از این به بعد به عنوان محیط بان افتخاری با اداره محیط زیست شهرستان همکاری کند و ثانیا، تحقیقی مختصر درباره پرندگان دریاچه همراه با عکس آن ها تهیه و درباره هر پرنده، نام، عمر تقریبی و مبدأ و مقصد مهاجرت آن ها را ذکر کند تا با این کار علاوه بر شناخت پرندگان، به آن ها علاقه مند (البته علاقه به حمایت نه خوردن گوشت آن ها!) شود و درک کند پرنده ای که هزاران کیلومتر را با مشقت فراوان پرواز می کند تا به این دریاچه برسد، مستحق کشته شدن نیست.

گردآوری حقوق نیوز
حسین صادقی