خرید سکه کلکسیونی

دیدگاه‌های سیاسی مجلس و دولت، دلیل کاهش نظارت است

تاریخ دریافت خبر: دیدگاه بینندگان
«محمد جمالی» سخنگوی «هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان»طبق گزارش معاونت نظارت، تعداد استفاده از ابزارهای نظارتی مثل سؤال و تذکر در این مجلس نسبت به دوره‌های قبل کاهش پیدا کرده است.یکی از دلایل این کاهش، دیدگاه‌های سیاسی مجلس و دولت است. اگر تعارض داشته باشند سؤالات بیشتر است.

به گزارش قدس آنلاین، قدرت اگر مهار نشود، فساد ایجاد می کند؛ خواه شخص صاحب قدرت وزیر، سفیر یا نمایندۀ مجلس باشد. عقلانیت نیز اقتضا می کند برای کاهش ضریب خطای قدرتمندان و صاحب منصب ها یا حتی به صفر رساندن این خطاها، الزاماتی رعایت شود که یکی از آنها تقویت اهرم های نظارتی است. در همین راستا «خودنظارتی» در مجلس یکی از مطالبات صریح و مکرر رهبر انقلاب است که پس از مطرح شدن از جانب ایشان در ابتدای سومین سال فعالیت مجلس هشتم، دو سال بعد به قانون تبدیل شد و از ابتدای دوره نهم مجلس به مرحله اجرا رسید.
این قانون که با هدف نظارت بر رفتارهای دوران نمایندگی وکلای ملت نگاشته شده است، جزئیات تشکیل هیئت هفت نفره ای را معین کرده و صلاحیت این هیئت را نیز تعریف نموده است تا در صورت تشخیص مصادیق تخلفات مصرح در قانون، مجازات های در نظر گرفته شده را اعمال نمایند. مجازات های مذکور در قانون از تذکر شفاهی، کتبی و اخذ تعهد آغاز شده و مواردی همچون محرومیت از عضویت در هیئت رئیسه مجلس و کمیسیون ها و هیئت های تحقیق و تفحص را در برمی گیرد. کسر حقوق و اعلام تخلف در جلسه علنی یا غیرعلنی نیز مجازات های دیگر قابل اجرا توسط این هیئت هستند.
در دورۀ کنونی مجلس «محمدجواد جمالی» سخنگوی «هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان» است و آنچه در ادامه می خوانید گفت وگویی با نمایندۀ مردم فسا دربارۀ ساختار این هیئت و نقاط ضعف و قوت آن است.
* دربارۀ ترکیب اعضا و روند کار توضیح می فرمایید؟
این هیئت هفت عضو دارد، نائب رئیس اول مجلس یکی از این هفت نفر و در حال حاضر آقای «پزشکیان» است. رئیس کمیسیون قضائی و رئیس کمیسیون اصل نود هم در این هیئت حضور دارند که معمولاً حقوقدان هستند. چهار نفر دیگر از بین کسانی که برای حضور در این هیئت ثبت نام می کنند در هیئت رئیسه مجلس بحث می شود، آنهایی که آرای بیشتری دارند به صحن علنی معرفی شده و در صحن به آنها رأی می دهند.
درحال حاضر آقای پزشکیان رئیس هستند و بنده هم سخنگوی هیئت هستم. علاوه بر اینکه پرونده هایی مربوط به این دورۀ مجلس داشتیم، به بسیاری از پرونده هایی که از دورۀ قبل مانده بود هم باید رسیدگی می کردیم و تقریباً به جز ایامی که یا تعطیل بوده، یا موضوع بودجه و رأی اعتماد مطرح بوده، اکثر چهارشنبه ها جلسات هیئت را برگزار کردیم.
* فرآیند کار هیئت چگونه است؟
ممکن است یک شخص حقیقی یا حقوقی علیه نماینده ای طرح شکایت کند. مثلاً مسئولی در حوزۀ انتخابیه، استان یا کشور، اعم از وزیر، رئیس جمهور، مدیرکل یا استانداری شکایتی داشته باشد. یا ممکن است افراد حقیقی از تعارض منافع نماینده با یک کشاورز طرح شکایت کنند. یا در رابطه با اظهارنظر نمایندگان در صحن علنی مجلس، سخنرانی هایشان در جشنواره ها، یادواره ها و گفت وگویشان با وب سایت ها یا نوشته هایشان در توئیت ها ممکن است توسط نهادهای یک شهرستان یا دادستان به عنوان مدعی العموم شکایتی شده باشد.
همچنین ممکن است نماینده ای علیه نمایندۀ دیگری اظهارنظری کرده یا اتهامی زده باشد یا نوع برخوردهایی که با هم داشتند یا در خود استان اختلاف نظرهایی که به اظهارنظر و مثلاً ایجاد جوّ نامناسبی علیه نمایندۀ دیگری منجر شده باشد، این موارد انواع شکایاتی است که تا کنون به ما فرستاده شده است. حتی موردی داشتیم که در رابطه با نوع رفتار نماینده در خارج از کشور بوده و ما تذکر داده ایم.
* حتماً باید یک فرد شکایت کند، یا خودتان همانند مدعی العموم داخل مجلس می توانید طرح بحث کنید؟
در مواردی نیز ممکن است هیئت رئیسۀ مجلس موضوعی را تشخیص دهد که در هیئت بررسی شود. هیئت رئیسۀ مجلس می تواند یک موضوع را برای هیئت بفرستد، ما سعی می کنیم افراد حتماً بیایند و در حضورشان شکوائیه قرائت و ادله مطرح شود و آنها هم دفاعیاتشان را داشته باشند.
* رأی نهایی هیئت چگونه صادر می شود؟
در مواردی که پروندۀ قضائی مطرح است، به مقام قضائی اعلام می کنیم که این فعل نماینده مبتنی بر وظایف نمایندگی اش بوده یا خیر، خلاف شئون نمایندگی بوده یا خیر. اگر ما اعلام کنیم جزو وظایف نمایندگی است و خلاف وظایف نمایندگی نبوده، باید قرار منع تعقیب صادر شود. اما در رابطه با مسائلی که در مجلس مطرح است، اینجا قضاوت هایی است که در نهایت بتوانیم تذکر کتبی و شفاهی بدهیم، حتی در جلسات غیرعلنی مجلس این نظر هیئت قرائت شود، حتی می توانیم این قبیل مشکلات را به شورای محترم نگهبان منعکس کنیم و موارد دیگری هم وجود دارد که در این هیئت قابل بررسی است. حتی کنترل حضور و غیاب نمایندگان، کسانی که غیبت های غیرموجه طولانی دارند، هم قابل بررسی است.
* از پرونده های مجلس دهم مواردی داشتید که حکمی صادر کنید و کسی از نطق محروم شود یا مجازات دیگری تعیین شده باشد؟
مواردی داشتیم که تذکر کتبی یا تذکر شفاهی داده ایم، پرونده هایی را به قوۀ قضائیه اعلام کردیم که این فرد چنین عملی انجام داده و در حوزۀ وظایف نمایندگی اش نبوده؛ حتی برخی مواقع خود من مصاحبه کرده و اعلام داشته ام که فلان حرکت نماینده خلاف امنیت ملی بوده است.
* اظهارنظرهای شما دربارۀ پرونده ها، محدود به اعلام رأی هیئت است؟
صحبت های من به عنوان سخنگوست و نظرات شخصی ام نیست. معمولاً در آخرین جلسه می نشینیم و دقیق مشخص می کنیم، چون اینها بار حقوقی دارد. خود ما سعی می کنیم کلماتی که مطرح می شود، حساب شده باشد و خدای ناکرده آبرویی از کسی بُرده نشود، تا موقعی که موضع ما مشخص نشود به نوعی از اعلام اسامی هم خودداری می کنیم.
* در برخی موارد شاهدیم از طرف برخی اشخاص که در دولت مسئولیتی دارند به ازای هر اظهارنظری که به مذاقشان خوش نیاید شکایت می کنند. این شکایت ها مخل و محدودکنندۀ وظایف نظارتی نمایندگان تلقی نمی شود؟
اینکه می گویید ممکن است وجود داشته باشد، اما ما نمی توانیم از شکایت کسی جلوگیری کنیم. این یک حقی است که قانون قائل شده تا افراد بتوانند به هر مرجعی که قانونی باشد شکایت کنند، البته ما هم طوری عمل کردیم که هر کسی به خودش اجازه ندهد در جهت تهدید نماینده یا محدود کردن نماینده، قدمی بردارد.
کار دیگری که هیئت انجام داده، این بوده است که مواردی که ضرر زیادی به حال کسی نداشته سعی در کدخدامنشی و تلطیف قلوب داشته ایم و موارد بسیاری بوده که آنها را حل وفصل کرده ایم، مثلاً مواردی داخل مجلس یا وزیری با فرد دیگری وجود داشته که قابل حل بوده و ما حل کردیم به جای اینکه به مسائل قضائی برسد. واقعاً کار پرونده ها سخت و زیاد است.
* موردی بوده که دو نماینده از همدیگر شکایت کرده باشند؟ اگر نمی توانید اسم ها را بگویید، لطفاً مصداق ها را بگویید.
بله، بوده است؛ در یکی از کمیسیون ها دو نفر نواب رئیس علیه هم شکایتی داشتند که بیشتر به نحوۀ برخورد با هم و اختلاف نظر پیش آمده مربوط بود و ما هم این دو برادر را با هم تراضی کردیم.
* به عنوان نمایندۀ مجلس، تعدادی ابزار نظارتی در اختیار شماست، در این یک سال و اندی که از این ابزارها استفاده می کنید، کدام ابزار را کارآمد برای نظارت بر اجرای قوانین می دانید؟
همۀ مواردی مثل سؤال، تذکر، استیضاح وزیر در کمیسیون یا صحن علنی و ... ابزارهای نظارتی هستند، منتهی باید از این ابزارها متناسب با مشکلی که وجود دارد، استفاده کرد. مثلاً هیچ وقت برای موضوع کم اهمیت استیضاح را مطرح نمی کنیم. اما مهم تر از این ابزارها آن است که اولاً نماینده باید واقعاً آزادمرد باشد، وابستگی هایی که برای بعضی از ما نمایندگان ایجاد می شود ممکن است دست و بالمان را ببندد، بنابراین باید ضمن احترامی که هم به همکاران خودمان و هم قوای دیگر داریم، این جمله «تنها وامدار سوگندی که خورده اید، باشید» از مقام معظم رهبری که جملۀ مهمی است را در برخوردهای داخل مجلس، دولت و حتی مردم حوزۀ انتخابیه تعمیم بدهیم. ما باید به آن قسمی که خورده ایم وامدار باشیم.
خوشبختانه بسیاری از مواقع که خیلی صریح تذکر داده ام و مشاهده می کنم نمایندگان در هر حوزه ای که تذکر داشته باشند، سریع به آن وزارتخانه، دستگاه اجرایی یا حتی قضائی منتقل می شود و آنها برای ما جوابیه می فرستند، این بسیار خوب است؛ ولیکن اگر ما نقطه ضعفی نداشته باشیم و وارد برخی بده بستان ها نشده باشیم، فردی که به او تذکر می دهیم یا استیضاح می کنیم، می داند با چه کسی طرف است.
این خیلی مهم است که به معنای واقعی استقلال رأی کافی داشته باشیم، من سعی کردم این گونه باشد و هر موقع سؤالی یا بحثی بوده واقعاً وقتی به نتیجه می رسم عمل می کنم، اما استفاده از این ابزارها برای فشار و امتیازگیری را کار غلطی می دانم.
* به موردی برخورد کرده اید که از ابزار به جا استفاده نشود؟ یعنی برخی سؤال، تذکر و استیضاح را مطرح کنند، اما هدف دیگری داشته باشند؟
خیلی سخت است که بخواهیم اثبات کنیم؛ در جمع ۲۹۰ نفری مجلس، هر روز سؤال، جواب، استیضاح وجود دارد، برای پیدا کردن چنین مواردی مجلس خودش بایدیک قوۀ قضائیه داشته باشد که البته عملی نیست.
* بالاخره شما در این یک سال و خورده اخیر مشاهده کردید؟
من نمی توانم قضاوتی داشته باشم. فقط امیدوارم که مجلس دهم مجلسی باشد که پاسخگوی مردم و آرمان های انقلاب بوده و بُعد نظارتی اش را به شکل صحیحی اعمال کند.
* ان شاء الله. شما در مورد آزادمنشی صحبت کردید، چه عواملی باعث می شود آزادمنشی در یک نماینده نباشد؟ مثلاً جایی اشکالی ببیند و از ابزارهای نظارتی استفاده نکند؟
«آنچه شیران را کند روبه مزاج، احتیاج است، احتیاج است، احتیاج» زمانی که طبع منیعی داشته باشیم و به چیزی محتاج نباشیم، زمینۀ آزادمنشی ما خواهد بود و هر زمان خودمان را محتاج به موضوعی دانستیم و نشان دادیم، آن وقت باید فاتحه ما خوانده شود.
* طبق گزارش معاونت نظارت، تعداد استفاده از ابزارهای نظارتی مثل سؤال و تذکر در این مجلس نسبت به دوره های قبل کاهش پیدا کرده است. فکر می کنید چرا چنین اتفاقی افتاده است؟
یکی از دلایل این کاهش، دیدگاه های سیاسی مجلس و دولت است، اینکه چقدر با هم توافق داشته باشند و این مسائل کمتر شود، اگر تعارض داشته باشند سؤالات بیشتر است، درواقع من این طور دیده ام.
* البته گزارش مربوط به اواخر دولت دهم با اوایل مجلس نهم که هر دو اصول گرا بودند در مقایسه با اواخر دولت یازدهم و اوایل مجلس دهم است که حضور طیف نزدیک به دولت افزایش چشم گیر دارد.
البته آقای احمدی نژاد اعلام کردند، اصول گرا نیستند.
* بالاخره به لحاظ طیف سیاسی شبیه به هم بودند.
مجلس نهم اکثریت اصول گرا و اقلیت اصلاح طلب داشت، اما ترکیب این مجلس سه بعدی ـ اصول گرا، مستقلین و اصلاح طلبان ـ است. به هرحال مجلس قبل با دولت مشکلاتی داشتند.
* با توجه به اینکه مشکلات کم نشده و حتی بعضی مشکلات به معضل تبدیل شده اند، این کاهش نظارت چه معنی می دهد؟
درست است، مشکلات وجود دارد. به هرحال وقتی با دولت توافق و همسویی داشته باشند با مذاکره یا تذکرات داخل فراکسیونی این موضوع را حل می کنند. وقتی تعارض وجود داشته باشد، بیشتر به سمت صحن پیش می روند، مکتوب می کنند یا علنی پشت تریبون صحبت می کنند.
* رهبری در سیاست های کلی انتخابات هم جمله ای دارند مبنی بر اینکه حتی اگر نیاز شد، مثلاً از نماینده ای در وسط دورۀ نمایندگی اش سلب صلاحیت شود و ادامه کار ندهید. هیئت نظارت چنین کارکردی دارد؟
این موضوع خوب است، اما درحال حاضر راهکاری برای آن نداریم و جزو اختیارات ما نیست.
* فکر می کنید چه کاری نیاز است انجام شود، مثلاً این قانون تقویت شود؟
نمی دانم، شاید نیاز به قانون جدید باشد. شاید چون بحث بسیار مهمی است، شاید لازم است در قانون اساسی چیزهایی نوشته شود. به نظر می آید بحث چون بسیار اهمیت دارد، شاید سازوکار آن باید با قانون اساسی تعریف شود.


نظرات (0)

هنوز نظری نیامده ، شما اولین باشید

ارسال نظر

* اطلاعات مورد نیاز
1000